ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬಿಸಿ 34% ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಡೆ | Supreme Court on Andhra Pradesh 34 Percent OBC Quota

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ (OBC) ಶೇಕಡಾ 34 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲು ಅನುಮತಿ ಕೋರಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ. / The Supreme Court dismissed the Andhra Pradesh government’s petition seeking to implement a 34 percent quota for OBCs in local bodies.
• ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೀಠವು ಮೀಸಲಾತಿಯು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 50 ರ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಬಾರದು ಎಂಬ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಯಮವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ. / The apex court reaffirmed that the aggregate reservation limit cannot breach the ceiling of 50 percent.
• ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬಿಸಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮುನ್ನ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರೂಪಿಸಿದ ತ್ರಿವಳಿ ಪರೀಕ್ಷೆ (Triple Test) ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪೂರೈಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. / The Court reiterated that fulfilling the empirical Triple Test conditions is mandatory before granting political quotas.
• ಈ ಆದೇಶದಿಂದಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. / This judgment mandates that civic body elections adhere strictly to constitutional reservation caps.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• Indra Sawhney Case (1992): ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇಕಡಾ 50 ಮೀರಬಾರದು ಎಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು. / In the Indra Sawhney case (1992), the SC established the 50 percent ceiling on affirmative action.
• K. Krishna Murthy Case (2010) & Vikas Gawali (2021): ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲು ತ್ರಿವಳಿ ಪರೀಕ್ಷೆ (ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆಯ ಸಮರ್ಪಕ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹ, ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ನಿಗದಿ, ಮತ್ತು 50% ಮಿತಿ ಮೀರದಿರುವುದು) ಕಡ್ಡಾಯ. / The Triple Test laid down in K. Krishna Murthy and reaffirmed in Vikas Gawali mandates empirical inquiry and adherence to the 50 percent ceiling.
• 73rd & 74th Constitutional Amendments: ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 243D ಮತ್ತು 243T ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. / Articles 243D and 243T govern reservations in Panchayats and Municipalities.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತತ್ವ: ತ್ರಿವಳಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ನಿಯಮ (Triple Test Criteria). / Legal Doctrine: Triple Test Criteria for local quotas.
• ಗರಿಷ್ಠ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಿತಿ: ಶೇಕಡಾ 50 (Indra Sawhney Judgement). / Reservation Ceiling: 50 percent cap.
• ಪಂಚಾಯತ್ ಮೀಸಲಾತಿ ವಿಧಿ: 243D. / Article for Panchayat Quotas: 243D.
• ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೀಸಲಾತಿ ವಿಧಿ: 243T. / Article for Municipality Quotas: 243T.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಬಿಸಿ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ 34% ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುವ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ? / The Supreme Court rejected the petition for 34 percent OBC quota in local bodies moved by which state?

A) ತೆಲಂಗಾಣ / Telangana
B) ತಮಿಳುನಾಡು / Tamil Nadu
C) ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ / Andhra Pradesh
D) ಕರ್ನಾಟಕ / Karnataka

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 50% ಮಿತಿ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ. / The Supreme Court dismissed the appeal filed by the Andhra Pradesh government.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ಪ್ರಕರಣ (1992) ದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ಎಷ್ಟು? / What is the ceiling limit on total reservations fixed by Supreme Court in the Indra Sawhney case (1992)?

A) 33%
B) 40%
C) 50%
D) 60%

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ 50 ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. / The Supreme Court prescribed a strict 50 percent ceiling in Indra Sawhney vs Union of India.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹೆಸರೇನು? / Which judicial doctrine was formulated by Supreme Court for political quotas in local bodies?

A) ತ್ರಿವಳಿ ಪರೀಕ್ಷೆ (Triple Test) / Triple Test
B) ಕೆನೆಪದರ ಪರೀಕ್ಷೆ (Creamy Layer Test) / Creamy Layer Test
C) ಸಮಾನತಾ ಪರೀಕ್ಷೆ (Proportionality Test) / Proportionality Test
D) ಮೂಲ ರಚನಾ ಪರೀಕ್ಷೆ (Basic Structure Test) / Basic Structure Test

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೆ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಗಾವಳಿ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತ್ರಿವಳಿ ಪರೀಕ್ಷೆ (Triple Test) ಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. / The Triple Test doctrine requires dedicated empirical inquiry and compliance with the 50 percent ceiling.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 243D ಪಂಚಾಯಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. 2. ವಿಧಿ 243T ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. / Consider statements: 1. Article 243D deals with reservation in Panchayats. 2. Article 243T deals with reservation in Municipalities. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. 73 ಮತ್ತು 74ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಅನ್ವಯ ಈ ವಿಧಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. / Both statements are factually correct under Articles 243D and 243T.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ 73ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು? / In which year was the 73rd Constitutional Amendment Act brought into force in India?

A) 1991
B) 1992
C) 1993
D) 1995

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 73ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1992 ರಲ್ಲೇ ಅಂಗೀಕಾರವಾದರೂ 1993 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 24 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. / The 73rd Amendment Act came into effect on April 24, 1993.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ? / What is the minimum constitutional reservation mandated for women in local self-governments?

A) 25%
B) 33.33% (ಒಂದು ತೃತೀಯಾಂಶ) / 33.33% (One-third)
C) 50%
D) 10%

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಕನಿಷ್ಠ 1/3 ಭಾಗ ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು (ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 50% ನೀಡಲಾಗಿದೆ). / Constitution mandates minimum one-third reservation for women.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ತ್ರಿವಳಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯ (Triple Test) ಭಾಗವಾಗಿಲ್ಲ? / Which of the following is NOT a parameter of the Triple Test for local body reservations?

A) ಸಮರ್ಪಕ ಆಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹ / Setting up a dedicated Commission to conduct empirical inquiry
B) ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ ನಿಗದಿ / Specifying the proportion of reservation needed
C) ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಪ್ರಮಾಣ 50% ಮೀರದಂತೆ ಖಾತರಿ / Ensuring aggregate reservation does not breach 50 percent
D) ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವುದು / Mandatory approval by Rajya Sabha

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೀಸಲಾತಿಗೆ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಅನುಮೋದನೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಮೊದಲ ಮೂರು ಅಂಶಗಳು ತ್ರಿವಳಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. / Option D is incorrect; Rajya Sabha approval is not required.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. 2. ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. / Consider statements: 1. Local body elections are conducted by the State Election Commission. 2. State Election Commissioner is appointed by the Governor. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 243K ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ. / Both statements are correct under Article 243K.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ (NCBC) ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Amendment granted constitutional status to National Commission for Backward Classes (NCBC)?

A) 101ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ / 101st Amendment
B) 102ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ / 102nd Amendment
C) 103ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ / 103rd Amendment
D) 104ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ / 104th Amendment

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 102ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 2018 ರ ಮೂಲಕ NCBC ಗೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಲಾಯಿತು (ವಿಧಿ 338B). / The 102nd Amendment Act 2018 granted constitutional status to NCBC under Article 338B.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ (EWS) ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು? / 10 percent reservation for Economically Weaker Sections (EWS) was introduced through which Constitutional Amendment?

A) 101ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ / 101st Amendment
B) 102ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ / 102nd Amendment
C) 103ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ / 103rd Amendment
D) 104ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ / 104th Amendment

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 103ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 2019 ರ ಮೂಲಕ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 15(6) ಮತ್ತು 16(6) ಸೇರಿಸಿ EWS ಮೀಸಲಾತಿ ತರಲಾಯಿತು. / The 103rd Amendment Act 2019 introduced 10 percent EWS reservation.

---