ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ವಿಶೇಷ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಮತ್ತು ಮತ ಪರಿಶೀಲನಾ ನಿಯಮಗಳು | Special Intensive Revision of Electoral Rolls and Voter Verification

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಗಠಾಣ (ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮೀಸಲು) ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ನಡೆದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (Special Intensive Revision - SIR) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ / The Special Intensive Revision (SIR) of electoral rolls conducted under Election Commission of India guidelines in the Nagathan (SC-reserved) assembly constituency of Vijayapura district was successfully completed.
• ಚಡಚಣ ತಹಶೀಲ್ದಾರ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀಡಿದ ವಿವರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಾಗಠಾಣ ಮತಕ್ಷೇತ್ರದಾದ್ಯಂತ ಒಟ್ಟು 36,534 ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಡಿಲೀಟ್ (ಅಳಿಸಿಹಾಕಲಾಗಿದೆ) ಮಾಡಲಾಗಿದೆ / Revenue officials announced that a cumulative 36,534 duplicate, deceased, and migrated voter entries were deleted across Nagathan constituency.
• ಚಡಚಣ ಪಟ್ಟಣದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂದಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದ್ದ 1,15,964 ಮತದಾರರ ಪೈಕಿ 16,528 ನಕಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಮತದಾರರನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 99,436 ಮತದಾರರು ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ / Within Chadchan town limits alone, 16,528 ineligible names were purged from the previous roll of 1,15,964, resulting in a finalized tally of 99,436 verified electors.
• ಈ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಥಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು (BLO) ಮತ್ತು ಬಿಎಲ್‌ಎಗಳು ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಅರ್ಜಿ ವಿತರಿಸಿದ್ದು, ನಂತರ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಹಾಗೂ 3ನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳ ಭೌತಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ / The exercise executed a three-stage ground protocol: door-to-door distribution by Booth Level Officers (BLOs), digital uploading, and physical verification of claims and objections.
• ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಬೃಹತ್ ರಾಜಕೀಯ ಸಂವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಅರ್ಹ ನಾಗರಿಕನ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಮೊಟಕುಗೊಳ್ಳದಂತೆ ಆಯೋಗವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ / Highlights the procedural rigour of maintaining immaculate electoral databases and preventing wrongful disenfranchisement.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿಯಮಗಳು (RPA 1950): ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ, ವಾಸಸ್ಥಳದ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1950 (Representation of the People Act, 1950) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 15 ರಿಂದ 25 ರವರೆಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ / Statutory Anchor: Preparation and revision of electoral rolls are governed by Sections 15 to 25 of the Representation of the People Act, 1950.
• ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳು, 1960: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಲು ನಮೂನೆ 6, ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ನಮೂನೆ 7, ಮತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕಾಗಿ ನಮೂನೆ 8 ಅನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ / Electoral Forms: Governed by the Registration of Electors Rules, 1960 via Form 6 (Inclusion), Form 7 (Deletion/Objection), and Form 8 (Correction/Shifting).
• ದ್ವಿಮುಖ ನೋಂದಣಿ ನಿಷೇಧ: ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17 ರ ಪ್ರಕಾರ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 18 ರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡುವುದು ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ / Prohibition of Multiple Enrolments: Section 17 prohibits registration in more than one constituency, while Section 18 bars multiple registration within the same constituency.
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿಗಳು: ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324 (ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧೀಕ್ಷಣೆ) ಮತ್ತು ವಿಧಿ 326 (ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿ) ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಳಹದಿಯಾಗಿದೆ / Constitutional Backing: Article 324 vests roll preparation with ECI, and Article 326 enshrines universal adult suffrage.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಕ್ಷೇತ್ರ: ನಾಗಠಾಣ (ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮೀಸಲು ಕ್ಷೇತ್ರ, ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ) / Assembly Constituency: Nagathan (SC Reserved).
• ಅಳಿಸಿಹಾಕಲಾದ ಮತದಾರರು: 36,534 ಮತಗಳು / Deletions: 36,534 names.
• ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ: ಎಲೆಕ್ಟೋರಲ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ಆಫೀಸರ್ (ERO - ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪವಿಭಾಗಾಧಿಕಾರಿ / ತಹಶೀಲ್ದಾರ್) / Statutory Authority: Electoral Registration Officer (ERO).
• ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು: ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿ (BLO) ಮತ್ತು ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಏಜೆಂಟ್ (BLA) / Field Functionaries: Booth Level Officers and Agents.
• ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ (CEO): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324 ರನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಿಂದ ನೇಮಕ / Chief Electoral Officer: Appointed under RPA 1950 by ECI.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ, ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯಾವ ಕೇಂದ್ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Under which primary Central Act is the preparation and revision of electoral rolls regulated in India?

A) ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1951 / Representation of the People Act, 1951
B) ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1950 / Representation of the People Act, 1950
C) ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1960 / Registration of Electors Act, 1960
D) ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1952 / Indian Elections Act, 1952

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1950 (RPA 1950) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಡವಳಿಕೆ 1951 ರ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿದೆ) / Preparation and revision of electoral rolls are governed under the Representation of the People Act, 1950.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರನಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950ರ ಯಾವ ಸೆಕ್ಷನ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ? / Which Section of the Representation of the People Act, 1950 explicitly prohibits an individual from registering in more than one constituency?

A) ಸೆಕ್ಷನ್ 14 / Section 14
B) ಸೆಕ್ಷನ್ 16 / Section 16
C) ಸೆಕ್ಷನ್ 17 / Section 17
D) ಸೆಕ್ಷನ್ 20 / Section 20

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 17 ರ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರನಾಗಿ ನೋಂದಣಿ ಪಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ / Section 17 of the RPA, 1950 strictly bars an elector from being registered in more than one constituency.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪರಿಷ್ಕರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆ-ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಮತದಾರರ ವಿವರ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ‘ಬಿಎಲ್‌ಒ’ (BLO) ರ ಪೂರ್ಣ ವಿಸ್ತರಣೆ ಏನು? / What does the statutory acronym ‘BLO’ stand for in grassroots electoral roll administration?

A) ಬೂತ್ ಲೆವೆಲ್ ಆಫೀಸರ್ / Booth Level Officer
B) ಬ್ಲಾಕ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಆಫೀಸರ್ / Block Legislative Officer
C) ಬ್ಯಾಲಟ್ ಲಿಂಕ್ ಆಫೀಸರ್ / Ballot Link Officer
D) ಬೇಸಿಕ್ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಆಫೀಸರ್ / Basic Logistics Officer

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): BLO ಎಂದರೆ ಬೂತ್ ಲೆವೆಲ್ ಆಫೀಸರ್ (Booth Level Officer - ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿ) ಎಂದರ್ಥ / BLO stands for Booth Level Officer, the grassroots functionary appointed by ECI.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 16 ರ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಬಹುದು? / Under Section 16 of RPA 1950, on which grounds can a person be disqualified for registration in an electoral roll?

A) ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕನಲ್ಲದಿದ್ದರೆ (Non-citizenship)
B) ಸಕ್ಷಮ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥನೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ (Unsound mind)
C) ಭ್ರಷ್ಟ ಆಚರಣೆ ಅಥವಾ ಚುನಾವಣಾ ಅಪರಾಧಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅನರ್ಹಗೊಂಡಿದ್ದರೆ
D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ / All of the above

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸೆಕ್ಷನ್ 16 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಅಸ್ವಸ್ಥ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಅಪರಾಧಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ / Under Section 16 of RPA 1950, non-citizenship, unsound mind, and disqualification under corrupt practices lead to disenfranchisement.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (Statutory Officer) ಯಾರು? / Who is the statutory officer designated to prepare and revise electoral rolls for an assembly constituency?

A) ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ (District Collector)
B) ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿ (Electoral Registration Officer - ERO)
C) ರಿಟರ್ನಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರಿ (Returning Officer)
D) ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ (Chief Electoral Officer)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ನೋಂದಣಾಧಿಕಾರಿಗೆ (ERO) ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ (ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದು ರಿಟರ್ನಿಂಗ್ ಆಫೀಸರ್ - RO) / The Electoral Registration Officer (ERO) is statutorily responsible for preparing and revising electoral rolls.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಿಯಮಗಳು 1960 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಅಥವಾ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಬಳಸುವ ನಮೂನೆ ಯಾವುದು? / Under the Registration of Electors Rules 1960, which form is used to object to an existing inclusion or seek deletion of a name?

A) ನಮೂನೆ 6 / Form 6
B) ನಮೂನೆ 8 / Form 8
C) ನಮೂನೆ 7 / Form 7
D) ನಮೂನೆ 6A / Form 6A

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಅಥವಾ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ‘ನಮೂನೆ 7’ (Form 7) ಅನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ / Form 7 is prescribed for lodging objections to inclusions or seeking deletion of names.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ವಿಶೇಷ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಕಲಿ, ಮೃತಪಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಮತದಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. 2. ಹೆಸರು ಅಳಿಸುವ ಮುನ್ನ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತದಾರರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವುದು ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Consider the following statements on Special Intensive Revision (SIR): 1. SIR aims to sanitize electoral rolls by purging duplicate, dead, and migrated electors. 2. Giving prior notice and an opportunity of hearing to the affected person is statutorily mandatory before deletion. Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2
D) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ನ್ಯಾಯ ತತ್ವಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡದೆ ಯಾರ ಹೆಸರನ್ನೂ ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಅಳಿಸಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ / Both statements are correct; SIR sanitizes rolls following principles of natural justice and mandatory hearing notices.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸ್ವರೂಪದ ಕುರಿತು ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 326 ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. 2. ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1951 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 62 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆ ಯಾವುದು? / Consider the following statements on voting rights in India: 1. Article 326 of the Constitution provides for universal adult suffrage. 2. Under Section 62(5) of RPA 1951, prisoners and persons in lawful police custody cannot vote in an election. Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
B) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
C) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ವಿಧಿ 326 ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ನೀಡಿದರೆ, RPA 1951 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 62(5) ರ ಅನ್ವಯ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೈದಿಗಳು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ / Both statements are correct; Article 326 establishes adult suffrage, while Section 62(5) bars undertrials and convicts in prison from voting.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ನೊಂದಣಿಯ ಕುರಿತು ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಲು ಕೇವಲ ಜನವರಿ 1 ಮಾತ್ರ ವರ್ಷದ ಏಕೈಕ ಅರ್ಹತಾ ದಿನಾಂಕವಾಗಿದೆ. 2. ನೂತನ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ 1, ಏಪ್ರಿಲ್ 1, ಜುಲೈ 1 ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಅರ್ಹತಾ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Consider the following statements on voter qualifying dates: 1. January 1 is the sole qualifying date in a calendar year for voter registration. 2. Under amended electoral laws, four qualifying dates (Jan 1, Apr 1, Jul 1, Oct 1) are provided annually. Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
C) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆ 2 ಸರಿಯಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಚುನಾವಣಾ ಕಾಯ್ದೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ ಯುವಜನರ ನೋಂದಣಿಗೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 4 ಅರ್ಹತಾ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ / Statement 1 is false. Statement 2 is correct as the amended law provides 4 qualifying dates annually (Jan 1, Apr 1, Jul 1, Oct 1).

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ನಿಖರ ಉದ್ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ: a. ನಮೂನೆ 6 – i. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಥವಾ ವರ್ಗಾವಣೆ; b. ನಮೂನೆ 6A – ii. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ; c. ನಮೂನೆ 7 – iii. ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ (NRI) ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ; d. ನಮೂನೆ 8 – iv. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಸ ಮತದಾರರ ಹೆಸರು ಸೇರ್ಪಡೆ / Match the statutory electoral forms with their functions: a. Form 6 – i. Correction of particulars or shifting of residence; b. Form 6A – ii. Objection to inclusion or seeking deletion of name; c. Form 7 – iii. Registration of overseas (NRI) electors; d. Form 8 – iv. Application for fresh inclusion of name.

A) a-iv, b-iii, c-ii, d-i
B) a-i, b-ii, c-iv, d-iii
C) a-iv, b-i, c-ii, d-iii
D) a-ii, b-iii, c-iv, d-i

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸರಿಯಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ: ನಮೂನೆ 6 (ಹೊಸ ಮತದಾರ), ನಮೂನೆ 6A (ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯ), ನಮೂನೆ 7 (ಹೆಸರು ಅಳಿಸುವಿಕೆ), ಮತ್ತು ನಮೂನೆ 8 (ತಿದ್ದುಪಡಿ ಹಾಗೂ ವರ್ಗಾವಣೆ) / Correct match: Form 6 (Fresh inclusion), Form 6A (Overseas NRI), Form 7 (Deletion/Objection), Form 8 (Correction/Shifting).