DailyCA - ಕನ್ನಡ | EnglishDaily Current Affairs | ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು

ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ | Karnataka Lokayukta Functioning and Anti-Corruption Framework

ಬೆಳಗಾವಿಯ ಸುವರ್ಣ ವಿಧಾನಸೌಧದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಉಪ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ. ವೀರಪ್ಪ ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಠಿಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. Karnataka Upa Lokayukta Justice B. Veerappa issued stern warnings to corrupt officials during the disposal of pending grievance cases at Suvarna Vidhana Soudha.

My list →

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

  • ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಪ ಲೋಕಾಯುಕ್ತರಾದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ. ವೀರಪ್ಪ ಅವರು ಬೆಳಗಾವಿಯ ಸುವರ್ಣ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಬೈಲಹೊಂಗಲ ಉಪ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣಗಳ ನೇರ ವಿಚಾರಣೆ ಹಾಗೂ ವಿಲೇವಾರಿ ನಡೆಸಿದರು / Karnataka Upa Lokayukta Justice B. Veerappa conducted a direct grievance redressal and case disposal bench at Suvarna Vidhana Soudha in Belagavi.
  • ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಟುವಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದ ಅವರು, ‘ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರಾಗಿದ್ದರೆ ಗೌರವಿಸುತ್ತೇನೆ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಿ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು / Warning corrupt public servants, Justice Veerappa underscored that honesty will be honoured while graft will be met with immediate penal action and imprisonment.
  • ಜಾಗತಿಕ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಅವರು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟರನ್ನು ಸಮಾಜ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದರು / Expressed concern over international corruption perceptions and called for zero social tolerance and community boycott against corrupt functionaries.
  • ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ತೆರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ₹75 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲಂಚ ಪಡೆದಿದ್ದ ರಾಮದುರ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುಳ್ಳೂರ ಗ್ರಾ.ಪಂ. ಪಂಚಾಯತ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ (PDO) ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಹಣವನ್ನು ವಾಪಸ್ ಕೊಡಿಸಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು / Ordered immediate on-the-spot refund of a ₹75 bribe extorted by a Panchayat Development Officer (PDO) in Ramdurg taluk for issuing property tax certificates.
  • ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸತತ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಎಲ್ಲ ಅರ್ಹ ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕರು ಹಾಗೂ ಅವರ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಆಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿವೇಶನ ಮಂಜೂರು ಮಾಡುವ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು / Revealed that sustained intervention by Karnataka Lokayukta led the State Government to issue a mandatory order sanctioning residential sites for ex-servicemen and their kin.
  • ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ನಗರದ ನೀರು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಘಟಕ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಖುದ್ದು ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪರಿಸರ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು / Conducted spot inspections of municipal water filtration facilities and solid waste processing units to review public hygiene protocols.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

  • ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಡಿಪಾಯ: ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಕಾಯ್ದೆ, 1984 (Karnataka Lokayukta Act, 1984) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು; ಇದು 1986 ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿತು / Statutory Anchor: Established under the Karnataka Lokayukta Act, 1984, commencing operations in 1986 as one of India’s most robust ombudsman bodies.
  • ಮೊದಲ ಲೋಕಾಯುಕ್ತರು: ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಥಮ ಲೋಕಾಯುಕ್ತರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎ.ಡಿ. ಕೋಶಲ್ (Justice A.D. Koshal) ಅವರು ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು / First Lokayukta: Former Supreme Court judge Justice A.D. Koshal served as Karnataka’s inaugural Lokayukta.
  • ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸು: 1966 ರಲ್ಲಿ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ (ನಂತರ ಕೆ. ಹನುಮಂತಯ್ಯ) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಪ್ರಥಮ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಆಯೋಗವು (1st ARC) ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕಪಾಲ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು / Administrative Genesis: The First Administrative Reforms Commission (1966) recommended ombudsman institutions at the Centre (Lokpal) and States (Lokayukta).
  • ಓಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಇತಿಹಾಸ: ನಾಗರಿಕರ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತನಿಖೆಗಾಗಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1809 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ (Sweden) ದೇಶದಲ್ಲಿ ‘ಓಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್’ (Ombudsman) ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು / Global Origin: The concept of Ombudsman was first formally established in Sweden in 1809.
  • ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಗ್ರಹಿಕೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (CPI): ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಲಿನ್ ಮೂಲದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪರೆನ್ಸಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ (Transparency International) ಎಂಬ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜಾಗತಿಕ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಗ್ರಹಿಕೆ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು (Corruption Perceptions Index - CPI) ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ / Global Index: Transparency International, based in Berlin, releases the annual Corruption Perceptions Index (CPI).

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

  • ಲೋಕಾಯುಕ್ತರ ನೇಮಕಾತಿ: ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ, ಉಭಯ ಸದನಗಳ ಸಭಾಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಉನ್ನತ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ / Appointment: Appointed by the Governor on the advice of a collegium comprising the CM, Chief Justice of HC, Presiding Officers, and Leaders of Opposition.
  • ಅರ್ಹತೆ: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿವೃತ್ತ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (ಲೋಕಾಯುಕ್ತಕ್ಕೆ); ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (ಉಪ ಲೋಕಾಯುಕ್ತಕ್ಕೆ) / Eligibility: Retired SC judge or retired Chief Justice of HC for Lokayukta; retired HC judge for Upa Lokayukta.
  • ಪದಚ್ಯುತಿ ವಿಧಾನ: ದುರ್ನಡತೆ ಅಥವಾ ಅಸಮರ್ಥತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಮಂಡಲದ ಉಭಯ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತದ ನಿರ್ಣಯದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು / Removal Mechanism: Removed only by the Governor following an address passed by a special majority in both Houses of the State Legislature.
  • ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ: 5 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು (ಮರುನೇಮಕಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ) / Tenure: 5 years (ineligible for reappointment).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ ಮತ್ತು ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆಗೆ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು? / In which year was the landmark Karnataka Lokayukta Act enacted by the State Legislature?

A) 1984
B) 1988
C) 1974
D) 2013

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಕಾಯ್ದೆ, 1984 ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು; ಇದು 1986 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭಿಸಿತು / The Karnataka Lokayukta Act, 1984 was enacted to establish an autonomous anti-corruption ombudsman in the State.


ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಲೋಕಾಯುಕ್ತರಾಗಿ (First Lokayukta of Karnataka) ನೇಮಕಗೊಂಡವರು ಯಾರು? / Who served as the inaugural Lokayukta of Karnataka?

A) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಂತೋಷ್ ಹೆಗ್ಡೆ / Justice N. Santosh Hegde
B) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎನ್. ವೆಂಕಟಾಚಲ / Justice N. Venkatachala
C) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎ.ಡಿ. ಕೋಶಲ್ / Justice A.D. Koshal
D) ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪಿ. ವಿಶ್ವನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ / Justice P. Vishwanatha Shetty

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎ.ಡಿ. ಕೋಶಲ್ ಅವರು 1986 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಥಮ ಲೋಕಾಯುಕ್ತರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು / Retired Supreme Court judge Justice A.D. Koshal was appointed as Karnataka’s first Lokayukta in 1986.


ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಲೋಕಪಾಲ್ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಆಯೋಗ ಯಾವುದು? / Which commission first formally recommended the creation of Lokpal at the Centre and Lokayukta in States in India?

A) ಸರ್ಕಾರಿಯಾ ಆಯೋಗ (1983) / Sarkaria Commission (1983)
B) ಮೊದಲ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಆಯೋಗ (1966) / First Administrative Reforms Commission (1966)
C) ಎರಡನೇ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಆಯೋಗ (2005) / Second Administrative Reforms Commission (2005)
D) ಕೆ. ಸಂತಾನಂ ಸಮಿತಿ (1962) / K. Santhanam Committee (1962)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1966 ರಲ್ಲಿ ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ನೇತೃತ್ವದ ಮೊದಲ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಆಯೋಗವು (1st ARC) ಓಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಮಾದರಿಯ ಲೋಕಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು / The First Administrative Reforms Commission (1966) first mooted Lokpal and Lokayukta institutions in India.


ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ನಾಗರಿಕರ ಕುಂದುಕೊರತೆ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ‘ಓಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್’ (Ombudsman) ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು 1809 ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ದೇಶ ಯಾವುದು? / Which country pioneered the institutional concept of the ‘Ombudsman’ for grievance redressal in 1809?

A) ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ / United Kingdom
B) ನಾರ್ವೆ / Norway
C) ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ / Denmark
D) ಸ್ವೀಡನ್ / Sweden

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ 1809 ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಓಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು / Sweden was the first country in the world to establish the Ombudsman institution in 1809.


ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ‘ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಗ್ರಹಿಕೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ’ವನ್ನು (Corruption Perceptions Index - CPI) ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which international non-governmental organization annually publishes the Corruption Perceptions Index (CPI)?

A) ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪರೆನ್ಸಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ / Transparency International
B) ಆಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ / Amnesty International
C) ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ / World Economic Forum
D) ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ / World Bank

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ಲಿನ್ ಮೂಲದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪರೆನ್ಸಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ (Transparency International) ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿಶ್ವದ ದೇಶಗಳ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು (CPI) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ / Transparency International, based in Berlin, compiles and releases the annual CPI rankings.


ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಾಯುಕ್ತರನ್ನು ಮತ್ತು ಉಪ ಲೋಕಾಯುಕ್ತರನ್ನು ಯಾರು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? / Who officially appoints the Lokayukta and Upa Lokayukta under the provisions of the Karnataka Lokayukta Act?

A) ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ / Chief Justice of Karnataka High Court
B) ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ / Chief Minister of Karnataka
C) ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು / Governor of Karnataka
D) ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು / President of India

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಉನ್ನತ ಸಮಿತಿಯ ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಉಪ ಲೋಕಾಯುಕ್ತರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ / The Governor of Karnataka appoints the Lokayukta and Upa Lokayuktas based on collegium consultations.


ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಗಳ ಕುರಿತು ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, ಸಚಿವರು, ಶಾಸಕರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತದ ತನಿಖಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. 2. ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1988 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ತನಿಖಾ ಪರಮಾಧಿಕಾರವಿದೆ. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Consider the following statements regarding the jurisdiction of Karnataka Lokayukta: 1. The Chief Minister, Ministers, legislators, and all state government servants fall within its investigatory ambit. 2. The Lokayukta police wing exercises police station powers under the Prevention of Corruption Act, 1988. Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
C) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರು ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಪಿಸಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ / Both statements are correct; political executives and civil servants are covered, and Lokayukta police wield statutory powers under the PC Act.


ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಲೋಕಾಯುಕ್ತರ ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯ ಕುರಿತು ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಲೋಕಾಯುಕ್ತರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅಥವಾ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿವೃತ್ತ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿರಬೇಕು. 2. ಲೋಕಾಯುಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅದೇ ಹುದ್ದೆಗೆ ಮರುನೇಮಕಗೊಳ್ಳಲು ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆ ಯಾವುದು? / Consider the following statements regarding Lokayukta qualifications and tenure: 1. A person appointed as Lokayukta must be a retired judge of the Supreme Court or a retired Chief Justice of a High Court. 2. A Lokayukta is eligible for reappointment to the same office upon completion of their five-year tenure. Which of the statements given above is/are correct?

A) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
B) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
C) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2
D) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ಮರುನೇಮಕಕ್ಕೆ (Reappointment) ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ / Statement 1 is correct. Statement 2 is incorrect as the Lokayukta is strictly ineligible for reappointment after their five-year term.


ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ವಿರೋಧಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. 2016 ರಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಗ್ರಹ ದಳವನ್ನು (ACB) ರಚಿಸಿ ಲೋಕಾಯುಕ್ತದ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು. 2. ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ಎಸಿಬಿ (ACB) ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ತನಿಖಾ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪುನಃ ಲೋಕಾಯುಕ್ತಕ್ಕೆ ಮರಳಿಸಿತು. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Consider the following statements on anti-corruption institutional history in Karnataka: 1. In 2016, the Anti-Corruption Bureau (ACB) was created, divesting the Lokayukta police wing of its PC Act powers. 2. In 2022, the Karnataka High Court abolished the ACB and restored all anti-corruption investigating powers to the Lokayukta. Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
B) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
C) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿವೆ. 2016 ರಲ್ಲಿ ಎಸಿಬಿ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, 2022 ರ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ಮೂಲಕ ಎಸಿಬಿ ರದ್ದಾಗಿ ಲೋಕಾಯುಕ್ತಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ಮರಳಿತು / Both statements are historically correct; ACB was formed in 2016 and subsequently quashed by the HC in 2022, restoring Lokayukta powers.


ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕೆಳಗಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ: a. ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಕಾಯ್ದೆ – i. 1966 (ಲೋಕಪಾಲ ಮತ್ತು ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಶಿಫಾರಸು); b. ಮೊದಲ ಆಡಳಿತ ಸುಧಾರಣಾ ಆಯೋಗ – ii. 1984 (ರಾಜ್ಯ ಓಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ); c. ಕೇಂದ್ರ ಜಾಗೃತ ಆಯೋಗ (CVC) – iii. 1809 (ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಥಮ ಓಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್); d. ಸ್ವೀಡನ್ ಸಂಸತ್ತು – iv. 1964 (ಕೆ. ಸಂತಾನಂ ಸಮಿತಿ ಶಿಫಾರಸು) / Match the institutions and bodies with their historical milestones: a. Karnataka Lokayukta Act – i. 1966 (Recommended Lokpal & Lokayukta); b. First Administrative Reforms Commission – ii. 1984 (Enactment of State Ombudsman); c. Central Vigilance Commission – iii. 1809 (First Ombudsman in the world); d. Swedish Parliament – iv. 1964 (Santhanam Committee recommendation).

A) a-i, b-ii, c-iv, d-iii
B) a-ii, b-i, c-iv, d-iii
C) a-ii, b-iv, c-i, d-iii
D) a-iv, b-ii, c-i, d-iii

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸರಿಯಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ: ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಕಾಯ್ದೆ (1984), ಮೊದಲ ಎಆರ್‌ಸಿ (1966), ಸಿವಿಸಿ (ಸಂತಾನಂ ಸಮಿತಿ 1964), ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್ ಓಂಬುಡ್ಸ್‌ಮನ್ (1809) / Correct match: Lokayukta Act (1984), 1st ARC (1966), CVC (Santhanam panel 1964), Sweden (1809).

🎓 ಉಪಯುಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು · Useful for: UPSC GS 2KPSC KASFDA SDAPSI PolicePDO

ಮೂಲ / Source: ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು

#Karnataka Lokayukta#Justice B Veerappa#Anti Corruption#Ombudsman#Administrative Law

ನನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಿ / My important list →