ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮಳೆ: 58 ಸಾವು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಬರ | UP Rains & Maharashtra Drought

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುತ್ತಿರುವ ಭಾರಿ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರವಾಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಮಳೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಅವಘಡಗಳಲ್ಲಿ 58 ಜನರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ[cite: 1]. / Heavy torrential rains in Uttar Pradesh have caused severe flooding, tragically claiming 58 lives[cite: 1].
• ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಶೇ. 74 ರಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (265 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು) ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲ ಎದುರಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ[cite: 1]. / In stark contrast, Maharashtra is facing a severe drought, affecting 74 percent of its total area across 265 taluks[cite: 1].
• ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮುಂಗಾರು ಬೆಳೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವಾಗಿದ್ದು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ತೀವ್ರ ಅಭಾವ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. / Deficient rainfall in Maharashtra has led to massive Kharif crop failure and an acute drinking water crisis.
• ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ನಿರ್ಗಮನದ (Retreating Monsoon) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ದಿಢೀರ್ ಪ್ರವಾಹಗಳು (Flash floods) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿವೆ. / Extreme weather events and flash floods are becoming increasingly common during the monsoon retreat in North India.
• ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗಳ (NDRF / SDRF) ಮೊರೆ ಹೋಗಿವೆ. / Governments are utilizing the National and State Disaster Response Funds (NDRF/SDRF) to manage relief operations.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NDMA) ವು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 (Disaster Management Act, 2005) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. / NDMA operates under the Disaster Management Act, 2005, headed by the Prime Minister.
• ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುವ ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) 1875 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of Earth Sciences) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. / The India Meteorological Department (IMD), established in 1875, functions under the Ministry of Earth Sciences.
• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 280 (Article 280) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗುವ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು (Finance Commission) ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿ (SDRF) ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ. / SDRF allocations to states are recommended by the Finance Commission under Article 280.
• ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿದರ್ಭ ಮತ್ತು ಮರಾಠವಾಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಳೆ ನೆರಳಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (Rain Shadow Region) ಬರುವುದರಿಂದ ಪದೇ ಪದೇ ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ. / Vidarbha and Marathwada regions frequently face drought as they lie in the leeward (rain shadow) side of the Western Ghats.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• NDMA ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವರ್ಷ: 2005. / NDMA established in: 2005.
• IMD ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ನವದೆಹಲಿ. / IMD Headquarters: New Delhi.
• ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ (MHA). / Nodal ministry for disaster management: Ministry of Home Affairs.
• SDRF ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯದ ಪಾಲು (ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ): 75:25. / Centre-State sharing in SDRF (General States): 75:25.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುವ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NDMA)’ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಯಾರು? / Who is the ex-officio Chairman of the National Disaster Management Authority (NDMA) in India?

A) ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು / Union Home Minister
B) ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ / President of India
C) ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ / Prime Minister of India
D) ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರು / Union Defence Minister

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಅನ್ವಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NDMA) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. / Under the Disaster Management Act 2005, the Prime Minister is the ex-officio Chairperson of the NDMA.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು (IMD) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ? / The India Meteorological Department (IMD) functions under which Union Ministry?

A) ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Environment and Forests
B) ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Earth Sciences
C) ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Science and Technology
D) ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಶಾಸ್ತ್ರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಯು ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of Earth Sciences) ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ. / IMD is the principal agency responsible for meteorological observations, weather forecasting, and seismology under the Ministry of Earth Sciences.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿದರ್ಭ ಮತ್ತು ಮರಾಠವಾಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕಾರಣವೇನು? / What is the primary geographical reason for frequent droughts in the Vidarbha and Marathwada regions of Maharashtra?

A) ಅವು ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ / Proximity to the equator
B) ಅವು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಳೆ ನೆರಳಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ / Location in the rain shadow region of the Western Ghats
C) ಅಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಅರಣ್ಯನಾಶವಾಗಿದೆ / Excessive deforestation
D) ಅಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನ ಕೊರತೆಯಿದೆ / Lack of black soil

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಬೀಸುವ ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ತಡೆಯುತ್ತವೆ. ಪರ್ವತದ ಆಚೆಗಿನ ಮಳೆ ನೆರಳಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (Rain Shadow Region / Leeward Side) ವಿದರ್ಭ ಮತ್ತು ಮರಾಠವಾಡ ಇರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. / These regions fall in the leeward side (rain shadow region) of the Western Ghats, receiving minimal rainfall from the Southwest monsoon.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (SDMA) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. / The State Disaster Management Authority (SDMA) is headed by the Chief Minister of the respective state.
2. ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗೆ (SDRF) ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ಕೊಡುಗೆಯ ಅನುಪಾತವು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ 75:25 ಆಗಿದೆ. / The Centre-State contribution ratio for the State Disaster Response Fund (SDRF) is 75:25 for general category states.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which of the above statements is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): SDMA ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದು, SDRF ನಿಧಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಶೇ.75 ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಶೇ.25 ರಷ್ಟು ಅನುದಾನ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ (ವಿಶೇಷ ವರ್ಗದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಇದು 90:10). ಆದ್ದರಿಂದ ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. / Both statements are correct. The CM heads SDMA, and the funding pattern for SDRF is 75:25 for general states.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸಮನ್ವಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ ಯಾವುದು? / Which is the nodal ministry at the central level for coordinating disaster management and relief operations?

A) ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Defence
B) ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs
C) ಜಲಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Jal Shakti
D) ಪ್ರಧಾನಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ / Prime Minister’s Office (PMO)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪ (ಪ್ರವಾಹ, ಭೂಕಂಪ, ಚಂಡಮಾರುತ) ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆ, NDRF ನಿಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಸಮನ್ವಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ (MHA) ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಬರಗಾಲಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯ ನೋಡಲ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ). / The Ministry of Home Affairs (MHA) is the nodal ministry for overall disaster management, barring drought which is managed by the Ministry of Agriculture.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ‘ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ’ (Disaster Management) ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ? / ‘Disaster Management’ is effectively handled under which list of the 7th Schedule of the Indian Constitution?

A) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ / Union List
B) ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ / State List
C) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಉಳಿಕೆ ಅಧಿಕಾರ / Concurrent List and Residuary Powers
D) ಪಂಚಾಯತ್ ರಾಜ್ ಪಟ್ಟಿ / Panchayat Raj List

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಂಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪದವು ಯಾವುದೇ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯ (Concurrent List) ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನದ ಉಳಿಕೆ ಅಧಿಕಾರಗಳ (Residuary Powers - Article 248) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಜಂಟಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Although not explicitly mentioned, Disaster Management draws its legislative backing from the Concurrent List (Social Security) and Residuary Powers (Article 248).

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಿ (ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು) / Match the following disaster management bodies with their heads:

A) 1-ii, 2-iii, 3-iv, 4-i
B) 1-iii, 2-ii, 3-i, 4-iv
C) 1-iv, 2-iii, 3-ii, 4-i
D) 1-ii, 2-iv, 3-iii, 4-i

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): NDMA ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಪ್ರಧಾನಿ (ii), ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ (NEC) ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (iii), SDMA ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ (iv), DDMA ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ (i). ಸರಿಯಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ 1-ii, 2-iii, 3-iv, 4-i. / NDMA by PM, NEC by Union Home Secretary, SDMA by CM, and DDMA by District Collector.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು (Finance Commission) ಯಾವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ? / Under which Constitutional Article is the Finance Commission constituted by the President?

A) ವಿಧಿ 275 / Article 275
B) ವಿಧಿ 280 / Article 280
C) ವಿಧಿ 324 / Article 324
D) ವಿಧಿ 315 / Article 315

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 280 (Article 280) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಪ್ರತಿ 5 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ SDRF ನಂತಹ ವಿಪತ್ತು ಅನುದಾನದ ಹಂಚಿಕೆ ಸೂತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. / Article 280 mandates the constitution of the Finance Commission to recommend tax devolution and disaster relief grants to states.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್) ಮಳೆಯಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೇನು? / What is the primary cause of rainfall in North and Eastern coastal India during the onset of winter (October-November)?

A) ನೈಋತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಾರುತಗಳು / South-West Monsoon
B) ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಮುಂಗಾರು (ಈಶಾನ್ಯ ಮಾರುತಗಳು) / Retreating Monsoon (North-East Monsoon)
C) ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಅಡಚಣೆಗಳು / Western Disturbances
D) ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು / Tropical Cyclones

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುತಗಳು ಹಿಂತಿರುಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಮುಂಗಾರು ಅಥವಾ ಈಶಾನ್ಯ ಮುಂಗಾರು (Retreating / North-East Monsoon) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡು ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ-ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. (ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಅಡಚಣೆಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್-ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ ತರುತ್ತವೆ). / The Retreating Monsoon (North-East Monsoon) brings post-monsoon showers and extreme weather events during October-November.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಯು ಅತಿ ಭಾರಿ ಮಳೆ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾಹದ ತೀವ್ರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಯಾವ ಬಣ್ಣದ ಅಲರ್ಟ್ (Alert) ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ? / Which colour code alert is issued by IMD to indicate extremely heavy rainfall and a requirement for authorities to ‘Take Action’?

A) ಹಳದಿ ಅಲರ್ಟ್ / Yellow Alert
B) ಆರೆಂಜ್ ಅಲರ್ಟ್ / Orange Alert
C) ರೆಡ್ ಅಲರ್ಟ್ / Red Alert
D) ಹಸಿರು ಅಲರ್ಟ್ / Green Alert

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಭಾರಿ ಮಳೆ, ಪ್ರವಾಹ ಅಥವಾ ಚಂಡಮಾರುತದ ತೀವ್ರ ಹಾನಿಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸೂಚಿಸಲು ರೆಡ್ ಅಲರ್ಟ್ (Red Alert - Take Action) ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. / A Red Alert signifies extremely bad weather, warning agencies to ‘Take Action’ and initiate immediate rescue operations.