ಐಒಸಿ ಎರಡನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ₹21,630 ಕೋಟಿ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ | IOCL Posts ₹21630 Crore Net Profit in Q2

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಾರತ್ನ ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕಂಪನಿಯಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (IOCL) ಜುಲೈ-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ (Q2) ₹21,630 ಕೋಟಿ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದೆ / State-owned Maharatna energy major Indian Oil Corporation (IOCL) reported a standalone net profit of ₹21,630 crore for the July-September quarter (Q2).
• ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಮಾರ್ಜಿನ್ (Gross Refining Margin - GRM) ಸುಧಾರಿಸಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ದರ ಇಳಿಕೆಯು ಈ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ / Strong recovery in crude refining margins and lower crude input procurement costs between mid-June and mid-August fueled this financial turnaround.
• ಕಂಪನಿಯು ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ (Q1) ಕಂಡಿದ್ದ ₹2,661 ಕೋಟಿ ನಷ್ಟದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡು ಎರಡನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದೆ / This performance marks a robust rebound from the standalone net loss of ₹2,661 crore registered during the preceding June quarter (Q1).
• ಪ್ರಸಕ್ತ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಏಪ್ರಿಲ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ H1) ಐಒಸಿ ಒಟ್ಟು ₹18,968 ಕೋಟಿ ಲಾಭ ದಾಖಲಿಸಿದೆ (ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ₹13,299 ಕೋಟಿ ಇತ್ತು) / For the first half (H1) of the financial year, cumulative profit reached ₹18,968 crore compared to ₹13,299 crore in the corresponding period last fiscal.
• ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 2.39 ಕೋಟಿ ಟನ್ ಇಂಧನ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದು, ತನ್ನ ರಿಫೈನರಿಗಳಲ್ಲಿ 1.81 ಕೋಟಿ ಟನ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದೆ / During Q2, IOCL achieved domestic fuel sales of 2.39 crore tonnes and processed 1.81 crore tonnes of crude oil across its refineries.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಮಹಾರತ್ನ ಸಿಪಿಎಸ್‌ಇ ಸ್ಥಾನಮಾನ: ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಇಲಾಖೆಯು (Department of Public Enterprises - DPE) ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ (CPSE) ಮಹಾರತ್ನ, ನವರತ್ನ ಮತ್ತು ಮಿನಿರತ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ / CPSE Classification: The Department of Public Enterprises (DPE) under the Ministry of Finance accords Maharatna, Navratna, and Miniratna status to central PSUs.
• ಮಹಾರತ್ನ ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡಗಳು: ನವರತ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹೊಂದಿರಬೇಕು, ಭಾರತೀಯ ಷೇರುಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತವಾಗಿರಬೇಕು, ಕಳೆದ 3 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ ₹5,000 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು, ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯ (Net Worth) ₹15,000 ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ವಹಿವಾಟು (Turnover) ₹25,000 ಕೋಟಿ ಮೀರಿರಬೇಕು / Maharatna Criteria: Requires Navratna status, Indian stock listing, 3-year average annual net profit > ₹5,000 crore, average net worth > ₹15,000 crore, and average turnover > ₹25,000 crore.
• ಹಣಕಾಸು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ: ಮಹಾರತ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಸರ್ಕಾರದ ಪೂರ್ವಾನುಮೋದನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ₹5,000 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಯ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯದ ಶೇ 15 ರವರೆಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ / Financial Autonomy: Maharatna boards are empowered to make equity investments up to ₹5,000 crore (or 15% of net worth) in a single project without prior executive clearance.
• ಭಾರತದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಇತಿಹಾಸ: 1889 ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನ ದಿಗ್ಬಾಯ್‌ನಲ್ಲಿ (Digboi) ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ತೈಲ ಬಾವಿಯನ್ನು ಕೊರೆಯಲಾಯಿತು; 1901 ರಲ್ಲಿ ದಿಗ್ಬಾಯ್ ರಿಫೈನರಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು, ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ / Historical Origin: Asia’s first commercial oil well was drilled in 1889 at Digboi, Assam, and the historic Digboi Refinery was commissioned in 1901.
• ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮೀಸಲು (SPR): ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ರಿಸರ್ವ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ISPRL) ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ (ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ), ಮಂಗಳೂರು (ಕರ್ನಾಟಕ), ಮತ್ತು ಪಾದೂರು (ಉಡುಪಿ, ಕರ್ನಾಟಕ) ಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಗತ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ದಾಸ್ತಾನು ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ / Strategic Reserves: Managed by ISPRL under Phase 1 at Visakhapatnam, Mangaluru, and Padur to maintain emergency crude oil storage.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ (Q2): ₹21,630 ಕೋಟಿ / Standalone Net Profit: ₹21,630 crore.
• ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯ (MoPNG) / Nodal Ministry: Ministry of Petroleum and Natural Gas.
• ಸಿಪಿಎಸ್‌ಇ ನಿಯಂತ್ರಣ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಇಲಾಖೆ (DPE, ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ) / Governance: Department of Public Enterprises, Ministry of Finance.
• ರಿಫೈನಿಂಗ್ ಮಾರ್ಜಿನ್ (GRM): ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಟ್ಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ / GRM Definition: The difference between the total value of petroleum products produced and the raw cost of crude oil refined.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮಹಾರತ್ನ ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕಂಪನಿಯಾದ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಯಿಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (IOCL) ಎರಡನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ (Q2) ಗಳಿಸಿದ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭದ ಮೊತ್ತವೆಷ್ಟು? / What is the standalone net profit reported by Indian Oil Corporation (IOCL) for the second quarter (Q2)?

A) ₹21,630 ಕೋಟಿ / ₹21,630 crore
B) ₹13,299 ಕೋಟಿ / ₹13,299 crore
C) ₹18,968 ಕೋಟಿ / ₹18,968 crore
D) ₹25,000 ಕೋಟಿ / ₹25,000 crore

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಒಸಿ (IOCL) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಲಾಭದಿಂದಾಗಿ ₹21,630 ಕೋಟಿ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ ಗಳಿಸಿದೆ / IOCL registered a net profit of ₹21,630 crore in the September quarter.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ (CPSE) ‘ಮಹಾರತ್ನ’ ಮತ್ತು ‘ನವರತ್ನ’ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಇಲಾಖೆಯು (DPE) ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ? / Under which Union Ministry does the Department of Public Enterprises (DPE) function, which administers Maharatna/Navratna status?

A) ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Commerce and Industry
B) ಕೇಂದ್ರ ಭಾರೀ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Heavy Industries
C) ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Finance
D) ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Corporate Affairs

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಇಲಾಖೆಯು (DPE) ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ / The Department of Public Enterprises (DPE) operates under the Ministry of Finance.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಮಹಾರತ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮವೊಂದರ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮೋದನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಯೋಜನೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ಮೊತ್ತದವರೆಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ? / What is the ceiling limit up to which the Board of a ‘Maharatna’ CPSE can make equity investment in a single project without prior government approval?

A) ₹1,000 ಕೋಟಿ / ₹1,000 crore
B) ₹5,000 ಕೋಟಿ (ಅಥವಾ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯದ ಶೇ 15) / ₹5,000 crore (or 15% of net worth)
C) ₹10,000 ಕೋಟಿ / ₹10,000 crore
D) ₹2,500 ಕೋಟಿ / ₹2,500 crore

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಹಾರತ್ನ ಕಂಪನಿಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮೋದನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಯೋಜನೆಗೆ ₹5,000 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ಅಥವಾ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯದ ಶೇ 15 ರವರೆಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಹೊಂದಿವೆ / A Maharatna board can invest up to ₹5,000 crore or 15% of net worth autonomously.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮವೊಂದು ‘ಮಹಾರತ್ನ’ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯಲು ಸತತ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಕನಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ‘ನಿವ್ವಳ ಲಾಭ’ (Net Profit) ಗಳಿಸಿರಬೇಕು? / What is the mandatory minimum average annual ‘net profit’ over three consecutive years required for a CPSE to qualify for ‘Maharatna’ status?

A) ₹1,000 ಕೋಟಿ / ₹1,000 crore
B) ₹2,500 ಕೋಟಿ / ₹2,500 crore
C) ₹15,000 ಕೋಟಿ / ₹15,000 crore
D) ₹5,000 ಕೋಟಿ / ₹5,000 crore

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡಿಪಿಇ (DPE) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕಳೆದ 3 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭವು ₹5,000 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಬೇಕು / A CPSE must record an average annual net profit exceeding ₹5,000 crore over three consecutive years.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1901 ರಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರವನ್ನು (Refinery) ಎಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು? / Where was Asia’s first commercial oil refinery commissioned in 1901?

A) ದಿಗ್ಬಾಯ್, ಅಸ್ಸಾಂ / Digboi, Assam
B) ಬರೋನಿ, ಬಿಹಾರ / Barauni, Bihar
C) ಕೊಚ್ಚಿ, ಕೇರಳ / Kochi, Kerala
D) ಮುಂಬೈ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ / Mumbai, Maharashtra

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1901 ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನ ದಿಗ್ಬಾಯ್‌ನಲ್ಲಿ (Digboi) ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು / Asia’s first commercial oil refinery was established at Digboi, Assam in 1901.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾರತದ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ‘ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮೀಸಲು’ (Strategic Petroleum Reserves - SPR) ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವ ಎರಡು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ? / At which two locations in Karnataka are operational underground Strategic Petroleum Reserves (SPR) facilities situated?

A) ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ / Belagavi and Hubballi
B) ಕಾರವಾರ ಮತ್ತು ಮಡಿಕೇರಿ / Karwar and Madikeri
C) ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಪಾದೂರು (ಉಡುಪಿ) / Mangaluru and Padur (Udupi)
D) ಹೊಸಪೇಟೆ ಮತ್ತು ದಾವಣಗೆರೆ / Hosapete and Davanagere

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೊದಲ ಹಂತದ ಭೂಗತ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂಗಳೂರು ಹಾಗೂ ಪಾದೂರು (ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ) ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ (ಮೂರನೆಯದು ಆಂಧ್ರದ ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿದೆ) / Phase-1 strategic petroleum reserves are located at Mangaluru and Padur in Karnataka.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳ (CPSE) ವರ್ಗೀಕರಣದ ಕುರಿತು ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಕಂಪನಿಯು ಮಹಾರತ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯಲು ಮೊದಲೇ ‘ನವರತ್ನ’ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. 2. ಮಹಾರತ್ನ ಕಂಪನಿಯ ಷೇರುಗಳು ಭಾರತೀಯ ಷೇರುಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ (Stock Exchange) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿರಬೇಕು. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Consider the following statements regarding CPSE categorization: 1. A CPSE must already hold ‘Navratna’ status to be eligible for ‘Maharatna’ conferment. 2. A Maharatna company must be listed on the Indian stock exchange with prescribed public shareholding. Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
C) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ನವರತ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹಾಗೂ ಷೇರುಪೇಟೆ ಲಿಸ್ಟಿಂಗ್ ಮಹಾರತ್ನ ಮಾನ್ಯತೆಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಷರತ್ತುಗಳಾಗಿವೆ / Both statements are correct; Navratna status and stock exchange listing are mandatory prerequisites for Maharatna status.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಗ್ರಾಸ್ ರಿಫೈನಿಂಗ್ ಮಾರ್ಜಿನ್’ (GRM) ಕುರಿತು ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ವೆಚ್ಚದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ GRM ಆಗಿದೆ. 2. ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಬೆಲೆಗಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿದಾಗ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕಂಪನಿಗಳ GRM ಲಾಭಾಂಶವು ಯಾವಾಗಲೂ ಶೂನ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆ ಯಾವುದು? / Consider the following statements on Gross Refining Margin (GRM): 1. GRM represents the difference between the total value of refined petroleum products and the cost of raw crude oil. 2. Whenever crude oil prices fall globally, the GRM for oil refiners always drops to zero. Which of the statements given above is/are correct?

A) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
B) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
C) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2
D) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ದರ ಇಳಿಕೆಯಾದಾಗ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದರೆ ಜಿಆರ್‌ಎಂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ / Statement 1 is correct. Statement 2 is incorrect as lower crude prices often boost refining crack spreads and margins.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮೀಸಲು ಸಂಸ್ಥೆಯ (ISPRL) ಕುರಿತು ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ರಿಸರ್ವ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ISPRL) ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ (SPV). 2. ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮೀಸಲು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ದೇಶದ ದೈನಂದಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Consider the following statements on Indian Strategic Petroleum Reserves Limited (ISPRL): 1. ISPRL is a Special Purpose Vehicle functioning under the Ministry of Petroleum and Natural Gas. 2. Strategic reserve crude is freely released into daily retail markets without any emergency restrictions. Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಎಸ್‌ಪಿಆರ್ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧ ಅಥವಾ ಪೂರೈಕೆ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ / Statement 1 is correct. Statement 2 is false as SPR stocks are reserved strictly for external supply disruptions or wartime emergencies.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಹಣಕಾಸು ಹೂಡಿಕೆ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ: a. ಮಹಾರತ್ನ CPSE – i. ಒಂದು ಯೋಜನೆಗೆ ₹1,000 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಹೂಡಿಕೆ; b. ನವರತ್ನ CPSE – ii. ಒಂದು ಯೋಜನೆಗೆ ₹5,000 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಹೂಡಿಕೆ; c. ಮಿನಿರತ್ನ ವರ್ಗ-I – iii. ಒಂದು ಯೋಜನೆಗೆ ₹300 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಹೂಡಿಕೆ; d. ಮಿನಿರತ್ನ ವರ್ಗ-II – iv. ಒಂದು ಯೋಜನೆಗೆ ₹500 ಕೋಟಿವರೆಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಹೂಡಿಕೆ / Match the CPSE tiers with their autonomous single-project financial investment limits: a. Maharatna CPSE – i. Up to ₹1,000 crore; b. Navratna CPSE – ii. Up to ₹5,000 crore; c. Miniratna Category-I – iii. Up to ₹300 crore; d. Miniratna Category-II – iv. Up to ₹500 crore.

A) a-i, b-ii, c-iv, d-iii
B) a-ii, b-i, c-iv, d-iii
C) a-ii, b-iv, c-i, d-iii
D) a-iv, b-ii, c-i, d-iii

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸರಿಯಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ: ಮಹಾರತ್ನ (₹5,000 ಕೋಟಿವರೆಗೆ), ನವರತ್ನ (₹1,000 ಕೋಟಿವರೆಗೆ), ಮಿನಿರತ್ನ ವರ್ಗ-I (₹500 ಕೋಟಿವರೆಗೆ), ಮತ್ತು ಮಿನಿರತ್ನ ವರ್ಗ-II (₹300 ಕೋಟಿವರೆಗೆ) / Correct match: Maharatna (Up to ₹5,000 cr), Navratna (Up to ₹1,000 cr), Miniratna Cat-I (Up to ₹500 cr), Miniratna Cat-II (Up to ₹300 cr).