ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ವಿವಾದ

ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (ECI) ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (Special Intensive Revision - SIR) ಅಭಿಯಾನದಡಿ ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮತದಾರರನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವುದು ಮತ್ತು ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿರುವ ಕ್ರಮವು ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ.

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ASDDO (ಗೈರುಹಾಜರಿ, ಸ್ಥಳಾಂತರ, ನಕಲು, ಮರಣ, ಇತರ) ವರ್ಗೀಕರಣದಡಿಯಲ್ಲಿ 1.08 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರು ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದ್ದು, ಮತದಾರರು ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳಲು ನಮೂನೆ-6 (Form 6) ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ (CEO) ವಿ. ಅನ್ಬುಕುಮಾರ್ ಅವರು ಮತಗಟ್ಟೆ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ (BLO) ನೈಜ ಮತದಾರರು ಕೈಬಿಡದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 3ನೇ ಹಂತದ ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 16 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು 3 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಚುರುಕುಗೊಂಡಿದೆ.

ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)

1. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಹೊಸ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆ ಯಾವುದು?
   A) ನಮೂನೆ-7
   B) ನಮೂನೆ-6
   C) ನಮೂನೆ-8
   D) ನಮೂನೆ-6A
   ಉತ್ತರ: B
   ವಿವರಣೆ: ಹೊಸ ಮತದಾರರ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ನಮೂನೆ-6 (Form 6) ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು?
   A) ವಿಧಿ 320
   B) ವಿಧಿ 324
   C) ವಿಧಿ 326
   D) ವಿಧಿ 329
   ಉತ್ತರ: B
   ವಿವರಣೆ: ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324 ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
3. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ವರ್ಷದಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು?
   A) 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1976
   B) 44ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1978
   C) 61ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1988
   D) 73ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1992
   ಉತ್ತರ: C
   ವಿವರಣೆ: 61ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1988 ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 18 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿತು.
4. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
   A) ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 21
   B) ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1951 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 8
   C) ಮತದಾರರ ನಿಯಮ 1961
   D) ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ
   ಉತ್ತರ: A
   ವಿವರಣೆ: ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 21 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
5. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
   A) ಜನವರಿ 26
   B) ಜನವರಿ 25
   C) ನವೆಂಬರ್ 26
   D) ಡಿಸೆಂಬರ್ 10
   ಉತ್ತರ: B
   ವಿವರಣೆ: ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜನವರಿ 25, 1950 ರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
6. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಲಿಂಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತಾರತಮ್ಯ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು?
   A) ವಿಧಿ 15
   B) ವಿಧಿ 325
   C) ವಿಧಿ 326
   D) ವಿಧಿ 328
   ಉತ್ತರ: B
   ವಿವರಣೆ: ವಿಧಿ 325 ಯಾವುದೇ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.
7. ಪ್ರಶ್ನೆ: ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು (CEO) ಯಾರು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ?
   A) ರಾಜ್ಯಪಾಲರು
   B) ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ
   C) ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಸಮಾಲೋಚನೆಯೊಂದಿಗೆ)
   D) ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು ಸಚಿವಾಲಯ
   ಉತ್ತರ: C
   ವಿವರಣೆ: RPA 1950 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 13A ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ.
8. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಹು-ಸದಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ ವರ್ಷ ಯಾವುದು?
   A) 1989
   B) 1991
   C) 1993
   D) 1950
   ಉತ್ತರ: A
   ವಿವರಣೆ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16, 1989 ರಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 3 ಸದಸ್ಯರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
9. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ASDDO ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ 'S' ಅಕ್ಷರವು ಏನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ?
   A) Senior Citizen
   B) Shifted (ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡವರು)
   C) Suspended
   D) Scrutinized
   ಉತ್ತರ: B
   ವಿವರಣೆ: ASDDO ಎಂದರೆ Absent, Shifted, Duplicate, Dead, Others.
10. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ನೇಮಕಾತಿ ಕಾಯ್ದೆ 2023 ರ ಪ್ರಕಾರ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ?
    A) ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ
    B) ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ
    C) ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (CJI)
    D) ಪ್ರಧಾನಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು
    ಉತ್ತರ: C
    ವಿವರಣೆ: ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ವಯ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು (CJI) ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

Key points for exams

• ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324 ರ ಪ್ರಕಾರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕಿದೆ.
• ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 21 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಹೊಸ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಗೆ ನಮೂನೆ-6, ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ನಮೂನೆ-7 ಮತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ನಮೂನೆ-8 ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ASDDO ಎಂದರೆ Absent, Shifted, Duplicate, Dead, Others ಎಂದರ್ಥ.
• 61ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1988 ರ ಮೂಲಕ ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ರಿಂದ 18 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು.