ಪೋಕ್ಸೋ (POCSO) ಕಾಯ್ದೆಯ ದುರ್ಬಳಕೆ ತಡೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೂತನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ

ವೈವಾಹಿಕ ಕಲಹ ಮತ್ತು ಕೌಟುಂಬಿಕ ದ್ವೇಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿ ತಂದೆ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿಕರ ವಿರುದ್ಧ ಸುಳ್ಳು ಪೋಕ್ಸೋ (POCSO) ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ.ಬಿ. ಪಾರ್ದಿವಾಲಾ ಮತ್ತು ಆರ್. ಮಹಾದೇವನ್ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸದೆ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿದ ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಅದೇ ವೇಳೆ, ನೈಜ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತ್ರಸ್ತೆ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)

1. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪೋಕ್ಸೋ (POCSO) ಕಾಯ್ದೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು?
   A) 2005
   B) 2009
   C) 2012
   D) 2016
   ಉತ್ತರ: C
   ವಿವರಣೆ: ನವೆಂಬರ್ 14, 2012 ರಂದು POCSO ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
2. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 'ಮಗು' (Child) ಎಂದು ಯಾರನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ?
   A) 14 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ
   B) 16 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಯಾವುದೇ ಬಾಲಕಿ
   C) 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ
   D) 21 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ
   ಉತ್ತರ: C
   ವಿವರಣೆ: ಕಲಂ 2(1)(d) ಪ್ರಕಾರ 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಗು ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
3. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪೋಕ್ಸೋ ದುರ್ಬಳಕೆ ತಡೆಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ನೀಡಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠದಲ್ಲಿದ್ದವರು ಯಾರು?
   A) ನ್ಯಾ. ಡಿ.ವೈ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ಮತ್ತು ಸಂಜೀವ್ ಖನ್ನಾ
   B) ನ್ಯಾ. ಜೆ.ಬಿ. ಪಾರ್ದಿವಾಲಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾ. ಆರ್. ಮಹಾದೇವನ್
   C) ನ್ಯಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಗವಾಯಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್
   D) ನ್ಯಾ. ವಿಕ್ರಮ್ ನಾಥ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸನ್ನ ವರಾಳೆ
   ಉತ್ತರ: B
   ವಿವರಣೆ: ನ್ಯಾ. ಜೆ.ಬಿ. ಪಾರ್ದಿವಾಲಾ ಮತ್ತು ಆರ್. ಮಹಾದೇವನ್ ಪೀಠವು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
4. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದು ಸರಿ?
   A) ಕೇವಲ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ
   B) ಇದು ಲಿಂಗ-ತಟಸ್ಥ (Gender-neutral) ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಿದೆ
   C) ಇದು ಜಾಮೀನು ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಅಪರಾಧ
   D) ರಾಜಿ ಸಂಧಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ
   ಉತ್ತರ: B
   ವಿವರಣೆ: ಇದು ಬಾಲಕರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
5. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆಯ ಯಾವ ಕಲಂ ಸುಳ್ಳು ದೂರು ನೀಡುವವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯ ನಿಯಮ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ?
   A) ಕಲಂ 15
   B) ಕಲಂ 19
   C) ಕಲಂ 22
   D) ಕಲಂ 33
   ಉತ್ತರ: C
   ವಿವರಣೆ: ಕಲಂ 22 ಸುಳ್ಳು ದೂರು ದಾಖಲಿಸುವವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
6. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆಯ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಯಾವ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
   A) ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ
   B) ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು (Special Courts)
   C) ಕಂದಾಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ
   D) ಮುನ್ಸಿಫ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯ
   ಉತ್ತರ: B
   ವಿವರಣೆ: ತ್ವರಿತ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
7. ಪ್ರಶ್ನೆ: 2019 ರ ಪೋಕ್ಸೋ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶವೇನು?
   A) ಅಪ್ರಾಪ್ತರ ವಯಸ್ಸು 16 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆ
   B) 12 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಘೋರ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಗಲ್ಲು ಶಿಕ್ಷೆ
   C) ಕಡ್ಡಾಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ
   D) ಪೊಲೀಸ್ ತನಿಖೆ ರದ್ದು
   ಉತ್ತರ: B
   ವಿವರಣೆ: 12 ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ಘೋರ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ತರಲಾಯಿತು.
8. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಲಂ 19 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧದ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು:
   A) ಕೇವಲ ನೈತಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ
   B) ಸಂಪೂರ್ಣ ಐಚ್ಛಿಕ
   C) ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯ (Mandatory)
   D) ಪೋಷಕರ ಒಪ್ಪಿಗೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ
   ಉತ್ತರ: C
   ವಿವರಣೆ: ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ವರದಿ ಮಾಡದಿರುವುದು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
9. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು?
   A) ವಿಧಿ 39(f)
   B) ವಿಧಿ 40
   C) ವಿಧಿ 44
   D) ವಿಧಿ 48
   ಉತ್ತರ: A
   ವಿವರಣೆ: ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ ವಿಧಿ 39(f) ಮಕ್ಕಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.
10. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎಷ್ಟು ಅವಧಿಯೊಳಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು?
    A) 3 ತಿಂಗಳು
    B) 6 ತಿಂಗಳು
    C) 1 ವರ್ಷ
    D) 2 ವರ್ಷ
    ಉತ್ತರ: C
    ವಿವರಣೆ: ಕಲಂ 35(2) ರ ಪ್ರಕಾರ 1 ವರ್ಷದೊಳಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಬೇಕು.

Key points for exams

• ಪೋಕ್ಸೋ (POCSO) ಕಾಯ್ದೆಯು 2012 ರ ನವೆಂಬರ್ 14 ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.
• ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ವಯ 18 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಗು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಪೋಕ್ಸೋ ಕಾಯ್ದೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣ ಲಿಂಗ-ತಟಸ್ಥ (Gender-neutral) ಶಾಸನವಾಗಿದೆ.
• ಕಾಯ್ದೆಯ ಕಲಂ 22 ಸುಳ್ಳು ಅಥವಾ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತ ದೂರು ದಾಖಲಿಸುವವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ಪೋಕ್ಸೋ ಪ್ರಕರಣಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸಂಜ್ಞಾನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ 1 ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.