ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು: ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶ | Peaceful Protest as Fundamental Right Bombay HC

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಸಂವಿಧಾನಬದ್ಧ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ / The Bombay High Court reiterated that holding a peaceful protest is a fundamental constitutional right of every citizen.
• ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮಹೇಶ್ ಚಂದ್ರ ತ್ರಿಪಾಠಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೇತ್ನಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿಭಾಗೀಯ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ / A division bench comprising Chief Justice Mahesh Chandra Tripathi and Justice Sethna delivered this observation.
• ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಪೊಲೀಸ್ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ವಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ವಕೀಲ ಸಾವರ್ ದೇವ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯ (PIL) ವಿಚಾರಣೆ ವೇಳೆ ಈ ಆದೇಶ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ / The order came during the hearing of a Public Interest Litigation filed by advocate Savar Devre challenging alleged police brutality and unlawful detention during peaceful demonstrations in Mumbai.
• ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಪೊಲೀಸರು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ / The High Court highlighted that while the right exists, authorities must scrutinize public inconvenience and verify that participants possess no criminal record.
• ಮುಗ್ಧ ನಾಗರಿಕರ ಸೋಗಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧ ಹಿನ್ನೆಲೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ನುಸುಳಿ ಶಾಂತಿಭಂಗ ಉಂಟುಮಾಡದಂತೆ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಪೀಠ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ / The bench directed law enforcement agencies to ensure criminals do not infiltrate peaceful gatherings under the garb of innocent demonstrators.
• ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ ನೀಡುವಂತೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 19ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ / The High Court sought a comprehensive reply from the Maharashtra government and posted the matter for further hearing on November 19.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ 19(1)(ಎ) ಮತ್ತು 19(1)(ಬಿ) ವಿಧಿಗಳು: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು (19(1)(a)) ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಆಯುಧಗಳಿಲ್ಲದೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು (19(1)(b)) ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದೆ / The Indian Constitution under Article 19(1)(a) guarantees freedom of speech and expression and under Article 19(1)(b) guarantees the right to assemble peacefully and without arms.
• ಸಮಂಜಸ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು (Article 19(3)): ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ, ಅಖಂಡತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಶಾಂತಿಯುತ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯವು ಸಮಂಜಸ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನದ 19(3)ನೇ ವಿಧಿಯು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ / Article 19(3) empowers the State to impose reasonable restrictions on the right to assemble in the interests of sovereignty, integrity, and public order.
• ಹಿಮ್ಮತ್ ಲಾಲ್ ಪ್ರಕರಣ (1973) ಮತ್ತು ಶಹೀನ್ ಬಾಗ್ ತೀರ್ಪು (2020): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ಹಲವು ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ / In landmark rulings including Himmat Lal (1973) and the Shaheen Bagh Case (2020), the Supreme Court held that the right to protest cannot infringe upon the public right to free movement.
• ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿ (PIL) ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪಿ.ಎನ್. ಭಗವತಿ ಮತ್ತು ವಿ.ಆರ್. ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು / Public Interest Litigation (PIL) was pioneered in India under the leadership of Justice P.N. Bhagwati and Justice V.R. Krishna Iyer.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ನ್ಯಾಯಪೀಠದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು: ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮಹೇಶ್ ಚಂದ್ರ ತ್ರಿಪಾಠಿ / Presiding Judge: Chief Justice Mahesh Chandra Tripathi.
• ಸಂವಿಧಾನದ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಧಿಗಳು: ಆರ್ಟಿಕಲ್ 19(1)(ಎ), 19(1)(ಬಿ) ಮತ್ತು 19(3) / Relevant Articles: Articles 19(1)(a), 19(1)(b), and 19(3).
• ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿ: ಆರ್ಟಿಕಲ್ 226 / Constitutional Article for High Court writ petitions: Article 226.
• ಪ್ರಕರಣದ ಅರ್ಜಿದಾರರು: ವಕೀಲ ಸಾವರ್ ದೇವ್ರೆ / Petitioner in the PIL: Advocate Savar Devre.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಯುಧಗಳಿಲ್ಲದೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ? / Which Article of the Indian Constitution guarantees citizens the fundamental right to assemble peacefully and without arms?

A) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 19(1)(ಎ) / Article 19(1)(a)
B) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 19(1)(ಬಿ) / Article 19(1)(b)
C) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 21 / Article 21
D) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 25 / Article 25

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 19(1)(ಬಿ) ವಿಧಿಯು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ನಿರಾಯುಧವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ / Under Article 19(1)(b) of the Constitution, citizens are guaranteed the right to assemble peacefully and without arms.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠದ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು ಯಾರು? / Who was the Chief Justice heading the bench that ruled peaceful protest is a fundamental right?

A) ನ್ಯಾ. ಡಿ.ವೈ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್ / Justice D.Y. Chandrachud
B) ನ್ಯಾ. ಮಹೇಶ್ ಚಂದ್ರ ತ್ರಿಪಾಠಿ / Justice Mahesh Chandra Tripathi
C) ನ್ಯಾ. ಪ್ರಸನ್ನ ಬಿ. ವರಾಳೆ / Justice Prasanna B. Varale
D) ನ್ಯಾ. ಎನ್.ವಿ. ರಮಣ / Justice N.V. Ramana

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮಹೇಶ್ ಚಂದ್ರ ತ್ರಿಪಾಠಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೇತ್ನಾ ಅವರಿದ್ದ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ಈ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ / Chief Justice Mahesh Chandra Tripathi and Justice Sethna delivered this order in the Bombay High Court.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಸಂವಿಧಾನದ 19(1)(ಬಿ) ವಿಧಿಯಡಿ ಶಾಂತಿಯುತ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ಸಮಂಜಸ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which constitutional provision empowers the State to impose reasonable restrictions on the right to assemble peacefully?

A) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 19(2) / Article 19(2)
B) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 19(3) / Article 19(3)
C) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 19(4) / Article 19(4)
D) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 19(6) / Article 19(6)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 19(3)ನೇ ವಿಧಿಯು ದೇಶದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ, ಅಖಂಡತೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಶಾಂತಿಯುತ ಸಭೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಮಂಜಸ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ / Article 19(3) allows the State to impose reasonable restrictions on peaceful assembly for public order and sovereignty.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿ (PIL) ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವಕೀಲರು ಯಾರು? / Who was the advocate who filed the Public Interest Litigation in Bombay High Court concerning peaceful protesters?

A) ಪ್ರಶಾಂತ್ ಭೂಷಣ್ / Prashant Bhushan
B) ಸಾವರ್ ದೇವ್ರೆ / Savar Devre
C) ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್ / Kapil Sibal
D) ಮುಕುಲ್ ರೋಹಟಗಿ / Mukul Rohatgi

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾನಿರತರ ಮೇಲಿನ ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ವಕೀಲ ಸಾವರ್ ದೇವ್ರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು / Advocate Savar Devre filed the PIL in the Bombay High Court challenging police detention of peaceful demonstrators.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ 19ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ. 2. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹಕ್ಕು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ. / Consider statements: 1. Peaceful protest is a protected fundamental right under Article 19. 2. The right to protest is absolute and cannot be subjected to any restriction even during public inconvenience. Which is correct?

A) ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 1 only
B) ಹೇಳಿಕೆ 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither is correct

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿದ್ದರೂ ಅದು ಅಪರಿಮಿತವಲ್ಲ; 19(3)ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಸಮಂಜಸ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 1 is correct; Statement 2 is incorrect because the right to assemble is not absolute and is subject to reasonable restrictions under Article 19(3).

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗಳ (PIL) ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಯಾರನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? / Who among the former Chief Justices of India is widely recognized as a pioneer of Public Interest Litigation (PIL)?

A) ನ್ಯಾ. ಎಚ್.ಜೆ. ಕಾನಿಯಾ / Justice H.J. Kania
B) ನ್ಯಾ. ಪಿ.ಎನ್. ಭಗವತಿ / Justice P.N. Bhagwati
C) ನ್ಯಾ. ವೈ.ವಿ. ಚಂದ್ರಚೂಡ್ / Justice Y.V. Chandrachud
D) ನ್ಯಾ. ರಂಜನ್ ಗೊಗೋಯ್ / Justice Ranjan Gogoi

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಪಿ.ಎನ್. ಭಗವತಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ / Justice P.N. Bhagwati is celebrated as a key pioneer of Public Interest Litigation in India.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ತಡೆದು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ? / In which landmark judgment did the Supreme Court rule that public roads cannot be blocked indefinitely by protesters?

A) ಶಹೀನ್ ಬಾಗ್ ಪ್ರಕರಣ (ಅಮಿತ್ ಸಾಹ್ನಿ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರು) / Shaheen Bagh Case (Amit Sahni v. Commissioner of Police)
B) ಮನೇಕಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಕರಣ / Maneka Gandhi Case
C) ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ ಪ್ರಕರಣ / Kesavananda Bharati Case
D) ನವತೇಜ್ ಸಿಂಗ್ ಜೋಹರ್ ಪ್ರಕರಣ / Navtej Singh Johar Case

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2020 ರ ಶಹೀನ್ ಬಾಗ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ತಡೆದು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವುದು ಇತರ ನಾಗರಿಕರ ಸಂಚಾರ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು / In the Shaheen Bagh Case (2020), the Supreme Court ruled that public spaces and transit ways cannot be occupied indefinitely for protests.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಜಾರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿ ಅಥವಾ ರಿಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಇರುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Under which Article of the Constitution can a citizen approach a High Court for enforcing fundamental rights via PIL or writ?

A) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 32 / Article 32
B) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 226 / Article 226
C) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 136 / Article 136
D) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 131 / Article 131

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 226ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳ ಜಾರಿಗೆ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು / Under Article 226 of the Indian Constitution, High Courts entertain writ petitions and PILs.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಭಂಗವಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಪೊಲೀಸರು ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು? / According to the Bombay HC order, what precaution must authorities observe to ensure public order during rallies?

A) ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ಅಪರಾಧ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು / Scrutinizing criminal antecedents of participants
B) ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು / Assessing public inconvenience caused
C) ಮುಗ್ಧರ ಸೋಗಿನಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು / Ensuring criminals do not infiltrate under the garb of innocent protestors
D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ / All of the above

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ತೊಂದರೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿಗಳು ನುಸುಳದಂತೆ ತಡೆಯುವುದು ಆಡಳಿತದ ಹೊಣೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ / The High Court highlighted criminal background checks, mitigating public inconvenience, and stopping infiltration as essential safeguards.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 19ನೇ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಮೂಲಭೂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ? / How many fundamental freedoms are currently guaranteed to Indian citizens under Article 19 of the Constitution?

A) 7 ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳು / 7 Freedoms
B) 6 ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳು / 6 Freedoms
C) 5 ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳು / 5 Freedoms
D) 8 ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳು / 8 Freedoms

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 44ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1978 ರ ನಂತರ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ 19ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ 6 ಮೂಲಭೂತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳು (ಭಾಷಣ, ಸಭೆ, ಸಂಘಟನೆ, ಸಂಚಾರ, ವಾಸ, ವೃತ್ತಿ) ಉಳಿದಿವೆ / Following the 44th Constitutional Amendment (1978), six fundamental freedoms are currently guaranteed under Article 19.