ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆ: ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಜತೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾತುಕತೆ | Women Reservation Delimitation Consensus

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆ (Delimitation) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ ಕಿರಣ್ ರಿಜಿಜು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಗಳಿಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಉಭಯ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು (2/3rd) ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತದ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಮ್ಮತ ಮೂಡಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಮುಂದಾಗಿದೆ.
• ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಷರತ್ತಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಜನಗಣತಿ ಹಾಗೂ ಗಡಿ ಮರುಹಂಚಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ವಿಳಂಬವು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಗಿದೆ.
• ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳು ಕಡಿತಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಆತಂಕವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.
• ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಸತ್ತಿನ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನ ಕರೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• 106ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2023: ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಮ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 33 ರಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
• ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ವಿಧಿಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ: 106ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 330A (ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ), ಆರ್ಟಿಕಲ್ 332A (ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ) ಮತ್ತು ಆರ್ಟಿಕಲ್ 334A (ಜಾರಿಯ ಷರತ್ತುಗಳು) ಅನ್ನು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣಾ ಆಯೋಗ (Delimitation Commission): ಸಂವಿಧಾನದ 82ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ಜನಗಣತಿಯ ನಂತರ ಸಂಸತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆರ್ಟಿಕಲ್ 170(3) ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳ ಗಡಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
• 84ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2001: 1971 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 2026 ರ ನಂತರ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಮೊದಲ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯವರೆಗೂ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದೆ (Freeze).
• ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತ (Article 368): ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಾಗಿ ಸದನದ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯ ಬಲದ ಬಹುಮತ ಹಾಗೂ ಹಾಜರಿದ್ದು ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು (2/3rd) ಬಹುಮತ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾಯ್ದೆ: 106ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2023 (ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಮ್).
• ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರು: ಕಿರಣ್ ರಿಜಿಜು.
• ಮೀಸಲಾತಿಯ ಪ್ರಮಾಣ: ಶೇಕಡಾ 33 (ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ).
• ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ವಿಧಿ: ಆರ್ಟಿಕಲ್ 368.
• ಸಂಸತ್ತಿನ ಸ್ಥಾನಗಳ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆ ವಿಧಿ: ಆರ್ಟಿಕಲ್ 82.
• ಸ್ಥಾನಗಳ ಸ್ಥಗಿತದ ಗಡುವು: 2026 ರ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಜನಗಣತಿವರೆಗೆ (84ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಸಂಸತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ. 33 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Amendment Act provided 33 percent reservation for women in Lok Sabha and State Legislative Assemblies?

A) 103ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 103rd Amendment Act
B) 104ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 104th Amendment Act
C) 105ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 105th Amendment Act
D) 106ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 106th Amendment Act

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): 106ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 2023 (ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ್ ಅಧಿನಿಯಮ್) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆ, ದೆಹಲಿ ವಿಧಾನಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶೇ. 33 ರಷ್ಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನಗಣತಿಯ ನಂತರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಗೆ (Delimitation) ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ? / Which Article of the Indian Constitution provides for the readjustment and delimitation of parliamentary constituencies after each census?

A) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 80 / Article 80
B) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 82 / Article 82
C) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 85 / Article 85
D) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 100 / Article 100

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 82ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ಜನಗಣತಿಯ ನಂತರ ಸಂಸತ್ತು ಶಾಸನದ ಮೂಲಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮರುವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವವರು ಯಾರು? / Who is the current Union Minister of Parliamentary Affairs?

A) ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಜೋಶಿ / Pralhad Joshi
B) ಕಿರಣ್ ರಿಜಿಜು / Kiren Rijiju
C) ಜ್ಯೋತಿರಾದಿತ್ಯ ಸಿಂಧಿಯಾ / Jyotiraditya Scindia
D) ಗಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಶೇಖಾವತ್ / Gajendra Singh Shekhawat

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವರಾಗಿ ಕಿರಣ್ ರಿಜಿಜು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸೀಟುಗಳ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾದ ಹೊಸ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which new Article was inserted into the Indian Constitution to provide reservation of seats for women in the Lok Sabha?

A) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 330A / Article 330A
B) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 332A / Article 332A
C) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 334A / Article 334A
D) ಆರ್ಟಿಕಲ್ 338A / Article 338A

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 106ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 330A ಅನ್ನು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 332A ಅನ್ನು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಗಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಾಯ್ದೆ (106ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕುರಿತ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಈ ಮೀಸಲಾತಿಯು ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತುಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. 2. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ 15 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. / Consider the statements: 1. This reservation applies to Rajya Sabha and State Legislative Councils as well. 2. The reservation shall cease to have effect on the expiration of a period of 15 years from its commencement. Which is correct?

A) ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 1 only
B) ಹೇಳಿಕೆ 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / Statement 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither is correct

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯು ಕೇವಲ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು (ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷತ್ತುಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ), ಇದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ 15 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 1971 ರ ಜನಗಣತಿ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ 2026 ರ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಮೊದಲ ಜನಗಣತಿವರೆಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Amendment froze the total number of seats in the Lok Sabha based on the 1971 census until the first census after 2026?

A) 42ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 42nd Amendment Act
B) 84ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 84th Amendment Act
C) 91ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 91st Amendment Act
D) 86ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ / 86th Amendment Act

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 84ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 2001 ರ ಮೂಲಕ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವಾರು ಸ್ಥಾನಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು 2026 ರ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಮೊದಲ ಜನಗಣತಿಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಪ್ರಕಟವಾಗುವವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 368ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ಬಹುಮತ ಯಾವುದು? / What minimum majority is required under Article 368 of the Indian Constitution to pass a Constitutional Amendment Bill?

A) ಹಾಜರಿದ್ದವರ ಸರಳ ಬಹುಮತ / Simple majority of members present and voting
B) ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯ ಬಲದ ಬಹುಮತ ಮತ್ತು ಹಾಜರಿದ್ದು ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವವರ 2/3rd ಬಹುಮತ / Majority of total membership and 2/3rd of members present and voting
C) ಸಂಸತ್ತಿನ ಶೇಕಡಾ 75 ರಷ್ಟು ಬಹುಮತ / 75 percent majority of Parliament
D) ಕೇವಲ ಲೋಕಸಭೆಯ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತ / 2/3rd majority of Lok Sabha only

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 368ನೇ ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತ ಎಂದರೆ ಸದನದ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಬಹುಮತ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಸದನದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿದ್ದು ಮತದಾನ ಮಾಡುವ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು (2/3rd) ಸದಸ್ಯರ ಬೆಂಬಲ ಅಗತ್ಯ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಜಾರಿಯಾಗಲು 106ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯು ವಿಧಿಸಿರುವ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಯಾವುವು? / Which preparatory processes are stipulated for the operationalization of the women’s reservation under the 106th Amendment?

A) ಹೊಸ ಜನಗಣತಿ ನಡೆಸುವುದು / Conducting a new census
B) ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆ (Delimitation) ನಡೆಸುವುದು / Carrying out delimitation exercise
C) A ಮತ್ತು B ಎರಡೂ / Both A and B
D) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗದ ಅನುಮೋದನೆ / Approval from National Commission for Women

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 334A ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ ಅಂಗೀಕಾರದ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಮೊದಲ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರ ನಡೆಯುವ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣೆಯ ನಂತರವೇ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿಯು ಜಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈವರೆಗೆ ರಚಿಸಲಾದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣಾ ಆಯೋಗಗಳ (Delimitation Commissions) ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. 1952 ಮತ್ತು 1963 2. 1973 ಮತ್ತು 2002. / Consider the years when Delimitation Commissions were constituted in India: 1. 1952 and 1963 2. 1973 and 2002. Which pair is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither is correct

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈವರೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣಾ ಆಯೋಗಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ: 1952, 1963, 1973 ಮತ್ತು 2002. ಆದ್ದರಿಂದ ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣಾ ಆಯೋಗದ (Delimitation Commission) ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Who is traditionally appointed as the chairperson of a Delimitation Commission in India?

A) ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು / Chief Election Commissioner of India
B) ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು / Retired Judge of the Supreme Court
C) ಭಾರತದ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ / Attorney General of India
D) ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ / Speaker of the Lok Sabha

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ ವಿಂಗಡಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿವೃತ್ತ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಇದರ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.