ಕೇರಳಂ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ನ್ಯಾಪ್ಕಿನ್ ವೆಂಡಿಂಗ್ ಯಂತ್ರ – ವುಮನ್ ಆನ್ ದಿ ಮೂವ್ ಯೋಜನೆ | Kerala WOMAN Project Sanitary Napkin Vending Machines

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ 100 ದಿನಗಳ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ WOMAN (Women on the Move and Menstrual Need) ಎಂಬ ನೂತನ ಜನಪರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. / The Department of Women and Child Development, Government of Kerala, has rolled out the WOMAN (Women on the Move and Menstrual Need) project as part of its 100-day action plan.
• ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೈಗೆಟುಕುವ ದರದಲ್ಲಿ ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. / The primary objective is ensuring seamless and affordable access to menstrual hygiene products for women commuters during transit.
• ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ 14 ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ (KSRTC) ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಲ್‌‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಪೋಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ನ್ಯಾಪ್ಕಿನ್ ವೆಂಡಿಂಗ್ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. / In the initial phase, automated sanitary napkin vending machines are being installed across 14 KSRTC bus terminals and depots.
• ವೆಂಡಿಂಗ್ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 3 ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ನ್ಯಾಪ್ಕಿನ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಕೇವಲ ₹10 ರಿಯಾಯಿತಿ ದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. / Each packet dispenses three sanitary napkins at a nominal price of ₹10.
• ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಳಸಿದ ನ್ಯಾಪ್ಕಿನ್‌ಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ದಹನಕಾರಿ (Eco-friendly Incinerator) ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. / Eco-friendly incinerator machines are set up alongside to dispose of used napkins scientifically and prevent environmental degradation.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿ (Article 21): ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಘನತೆಯಡಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಹಕ್ಕು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. / The right to sanitation and menstrual hygiene is an integral aspect of dignified life under Article 21 of the Indian Constitution.
• ಸಂವಿಧಾನದ 47ನೇ ವಿಧಿ (Article 47): ಜನರ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ (DPSP). / Duty of the State to raise public health and nutrition under Directive Principles of State Policy (Article 47).
• ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳು (SDGs): ಈ ಉಪಕ್ರಮವು SDG 3 (ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮ), SDG 5 (ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ), ಮತ್ತು SDG 6 (ಸ್ವಚ್ಛ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ) ಸಾಧನೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. / Directly aligns with UN Sustainable Development Goals: SDG 3 (Good Health and Well-being), SDG 5 (Gender Equality), and SDG 6 (Clean Water and Sanitation).
• ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳು 2016 (Solid Waste Management Rules, 2016): ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದಹಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1986ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. / Mandates segregated disposal and eco-friendly incineration of sanitary waste under Environment Protection Act, 1986 frameworks.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು: WOMAN – Women on the Move and Menstrual Need.
• ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯ: ಕೇರಳ (Kerala).
• ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆ: ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ (Department of Women and Child Development).
• ಮೊದಲ ಹಂತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ: 14 ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಹಾಗೂ ಡಿಪೋಗಳು.
• ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ದರ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣ: ₹10 ಕ್ಕೆ 3 ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ನ್ಯಾಪ್ಕಿನ್.
• ವಿಲೇವಾರಿ ವಿಧಾನ: ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಇನ್ಸಿನರೇಟರ್ (Eco-friendly Incinerators).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ನ್ಯಾಪ್ಕಿನ್ ವೆಂಡಿಂಗ್ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ‘WOMAN’ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಯಾವುದು? / Which state government launched the ‘WOMAN’ project to install sanitary napkin vending machines at public transit hubs?

A) ತಮಿಳುನಾಡು / Tamil Nadu
B) ಕೇರಳ / Kerala
C) ಕರ್ನಾಟಕ / Karnataka
D) ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ / Andhra Pradesh

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ 100 ದಿನಗಳ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ‘WOMAN’ (Women on the Move and Menstrual Need) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. / Kerala rolled out the WOMAN project under its 100-day action plan for women commuters.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ‘WOMAN’ ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? / What is the full form of the ‘WOMAN’ project launched in Kerala?

A) Women on the Move and Menstrual Need
B) Women Opportunities and Menstrual Aid Network
C) Women Organisation for Menstrual and Nutritional Need
D) Welfare of Women and Menstrual Action Network

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): WOMAN ಎಂದರೆ ‘Women on the Move and Menstrual Need’ ಎಂದರ್ಥ. / WOMAN expands to Women on the Move and Menstrual Need.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ‘WOMAN’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಪ್ರತಿ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ನ್ಯಾಪ್ಕಿನ್ ದರ ಎಷ್ಟು? / What is the subsidised price per sanitary napkin packet dispensed under the WOMAN project?

A) ₹5
B) ₹10
C) ₹15
D) ₹20

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವೆಂಡಿಂಗ್ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 3 ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ನ್ಯಾಪ್ಕಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗೆ ಕೇವಲ ₹10 ದರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. / A packet of 3 sanitary pads is provided at a nominal price of ₹10.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ‘WOMAN’ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ಇಲಾಖೆ ಯಾವುದು? / Which nodal department of Kerala is executing the WOMAN project?

A) ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ / Transport Department
B) ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ / Women and Child Development Department
C) ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ / Health and Family Welfare Department
D) ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ / Rural Development Department

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇರಳದ ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯು ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. / Kerala’s Department of Women and Child Development is the nodal agency.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಹಾಗೂ ಡಿಪೋಗಳಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ? / In how many KSRTC terminals and depots are vending machines installed in the initial phase?

A) 10
B) 14
C) 20
D) 28

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ 14 ಪ್ರಮುಖ ಕೆಎಸ್‌ಆರ್‌ಟಿಸಿ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಡಿಪೋಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. / In the initial phase, 14 KSRTC terminals and depots are covered.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ‘WOMAN’ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಇದು ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ 100 ದಿನಗಳ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. 2. ಬಳಸಿದ ನ್ಯಾಪ್ಕಿನ್‌ಗಳ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಇನ್ಸಿನರೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. / Consider the statements: 1. It is part of Kerala Government’s 100-day action plan. 2. Eco-friendly incinerators are provided for used napkin disposal. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ವಿಲೇವಾರಿಗೂ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. / Both statements are factually accurate regarding the project.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which Article of the Constitution of India is public health and nutrition cited as a Directive Principle?

A) 39ನೇ ವಿಧಿ / Article 39
B) 42ನೇ ವಿಧಿ / Article 42
C) 47ನೇ ವಿಧಿ / Article 47
D) 51A ವಿಧಿ / Article 51A

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 47ನೇ ವಿಧಿಯು ಜನರ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. / Article 47 under DPSP mandates the state to improve public health.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಮುಟ್ಟಿನ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಯಾವ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗೆ (SDG) ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? / Menstrual hygiene and gender equality directly correspond to which UN Sustainable Development Goal?

A) SDG 1
B) SDG 5
C) SDG 8
D) SDG 11

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣವು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ 5 (SDG 5) ಆಗಿದೆ. / SDG 5 represents Gender Equality and empowerment.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ‘ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳು 2016’ ರ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Under the Solid Waste Management Rules 2016, how is used sanitary waste categorized?

A) ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ / E-waste
B) ಅಪಾಯಕಾರಿ / ಜೈವಿಕ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ / Domestic hazardous / Sanitary waste
C) ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ / Agricultural waste
D) ಪುನರ್ಬಳಕೆಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ / Recyclable dry waste

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳು 2016ರ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಜೈವಿಕ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ತ್ಯಾಜ್ಯವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದಹನ ಅಥವಾ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. / Sanitary waste is treated as domestic sanitary waste requiring segregated incineration.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ‘ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಹಕ್ಕು ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು’ – ಈ ಹೇಳಿಕೆಯು: / "Right to sanitation is an intrinsic part of the fundamental Right to Life under Article 21" - This statement is:

A) ಸರಿಯಾಗಿದೆ / Correct
B) ತಪ್ಪಾಗಿದೆ / Incorrect
C) ಕೇವಲ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವ / Only a DPSP directive
D) ಕೇವಲ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು / Only a statutory right

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಘನತೆಯಿಂದ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕಿನ (21ನೇ ವಿಧಿ) ಭಾಗವಾಗಿ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛ ಪರಿಸರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. / The Supreme Court has repeatedly expanded Article 21 to encompass sanitation and dignified life.