ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಭಾರತದ ಮೂರು ಹೊಸ ತಾಣಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ | Three Indian Sites UNESCO Tentative List

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು (UNESCO) ಭಾರತದ ಮೂರು ಹೊಸ ತಾಣಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಗೆ (Tentative List) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿದೆ. / On recommendations submitted by the Government of India, UNESCO formally inscribed three new landmark Indian properties onto its World Heritage Tentative List.
• ಈ ಮೂರು ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ನೈಸರ್ಗಿಕ ತಾಣಗಳಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ: ಬಾರಾಟಾಂಗ್ ಕಾರ್ಸ್ಟ್-ಮಡ್-ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸಂಕೀರ್ಣ (ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್), ಅಂಡಮಾನ್ ಸಬ್‌ಡಕ್ಷನ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು - ಬ್ಯಾರನ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ಕೊಂಡಮ್ ದ್ವೀಪಗಳು (ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್) ಹಾಗೂ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಸಿರ್ಪುರ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಭೂದೃಶ್ಯ. / The three additions comprise two natural sites from Andaman and Nicobar Islands (Baratang Karst-Mud Volcano Complex and Andaman Subduction Volcanoes of Barren and Narcondam Islands) and one cultural landscape (Sirpur Cultural and Archaeological Landscape in Chhattisgarh).
• ಬಾರಾಟಾಂಗ್ ದ್ವೀಪವು ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲಿನ ಗುಹೆಗಳು (Karst limestone caves) ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ‘ಜಲ್ಕಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೆಸರು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಿಗೆ (Mud Volcanoes) ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. / Baratang Island is globally renowned for its dissolution limestone caves, stalactites, and mud volcanoes locally termed ‘Jalki’.
• ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಏಕೈಕ ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಾದ ಬ್ಯಾರನ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಸುಪ್ತ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಾದ ನಾರ್ಕೊಂಡಮ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಬರ್ಮಾ ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲೇಟ್ ಕೆಳಗೆ ಭಾರತೀಯ ಭೂಫಲಕವು ಕುಸಿಯುವ ಸಬ್‌ಡಕ್ಷನ್ (Subduction) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಜೀವಂತ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. / Barren Island, South Asia’s sole active volcano, along with the dormant volcanic habitat of Narcondam Island, represents significant tectonic subduction of the Indian Plate beneath the Burma microplate.
• ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಮಹಾಸಮುಂದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಸಿರ್ಪುರ್ ಪ್ರಾಚೀನ ವ್ಯಾಪಾರ, ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಅಪರೂಪದ ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣವಾಗಿದೆ (ಲಕ್ಷ್ಮಣ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ). / Situated along the Mahanadi River, Sirpur in Chhattisgarh is celebrated for its multi-faith archaeological heritage, ancient trade networks, and the 7th-century brick Lakshmana Temple.
• ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಳ್ಳಲು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವರ್ಷ ಇರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ. / Inscription on the UNESCO Tentative List is a mandatory prerequisite for at least one year before formal nomination for full World Heritage status.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಾವೇಶ 1972 (World Heritage Convention): ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾಣಗಳ ಜಾಗತಿಕ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ 1972 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಂಪರೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು (ಭಾರತ 1977 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಿತು). / Formulated by UNESCO in 1972, the World Heritage Convention protects cultural and natural heritage of Outstanding Universal Value; ratified by India in 1977.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ಯುನೆಸ್ಕೋ ತಾಣಗಳು: ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ 43 ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (35 ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, 7 ನೈಸರ್ಗಿಕ, 1 ಮಿಶ್ರ ತಾಣ - ಕಾಂಚನಜುಂಗಾ). / India currently possesses 43 inscribed World Heritage Sites (35 cultural, 7 natural, 1 mixed: Khangchendzonga National Park).
• ಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಕ್ಟಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ: ಭಾರತೀಯ ಭೂಫಲಕ ಮತ್ತು ಯೂರೇಷಿಯನ್/ಬರ್ಮಾ ಫಲಕಗಳ ಘರ್ಷಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಂಡಮಾನ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಾಪ (Volcanic Arc) ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. / The Andaman volcanic arc was formed by the subduction of the Indo-Australian Plate beneath the Eurasian and Burma microplates.
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ (Article 49 & 51A(f)): ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಹೊಣೆ (DPSP Art 49) ಹಾಗೂ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ (Art 51A(f)). / Protecting monuments of historic and national value is enshrined under Article 49 and Fundamental Duty Article 51A(f).

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ: ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ (ಸ್ಥಾಪನೆ: 16 ನವೆಂಬರ್ 1945). / Paris, France (Est: 16 November 1945).
• ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಏಕೈಕ ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ: ಬ್ಯಾರನ್ ದ್ವೀಪ (ಅಂಡಮಾನ್ ಸಮುದ್ರ). / Barren Island (Andaman Sea).
• ನಾರ್ಕೊಂಡಮ್ ದ್ವೀಪದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ: ನಾರ್ಕೊಂಡಮ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ (ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಕ್ಕಿ). / Narcondam Hornbill (endemic endangered avian species).
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಯುನೆಸ್ಕೋ ತಾಣಗಳು: ಹಂಪಿ (1986), ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು (1987), ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು (2012), ಹೊಯ್ಸಳ ಪವಿತ್ರ ದೇವಾಲಯ ಸಮೂಹ (2023). / Hampi, Pattadakal, Western Ghats, and Sacred Ensembles of the Hoysalas.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ (Active Volcano) ಯಾವುದು? / Which is the only confirmed active volcano in South Asia?

A) ನಾರ್ಕೊಂಡಮ್ ದ್ವೀಪ / Narcondam Island
B) ಬ್ಯಾರನ್ ದ್ವೀಪ (Barren Island)
C) ಬಾರಾಟಾಂಗ್ ದ್ವೀಪ / Baratang Island
D) ನೀಲ್ ದ್ವೀಪ / Neil Island

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಂಡಮಾನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯಾರನ್ ದ್ವೀಪವು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಏಕೈಕ ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯುನೆಸ್ಕೋ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿದೆ. / Barren Island in the Andaman Sea is the only active volcano in South Asia and along the volcanic chain from Sumatra to Myanmar.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಅಂಡಮಾನ್‌ನ ಬಾರಾಟಾಂಗ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೆಸರು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What are the unique geological mud volcanoes found on Baratang Island locally known as?

A) ಜಲ್ಕಿ (Jalki)
B) ಜ್ವಾಲಾ (Jwala)
C) ಕರೇವಾ (Karewa)
D) ಧೂನಿ (Dhuni)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬಾರಾಟಾಂಗ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೆಸರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಮಡ್ ವೋಲ್ಕಾನೊಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರು ‘ಜಲ್ಕಿ’ (Jalki) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. / The mud volcanoes of Baratang Island, which vent mud, gases, and organic fluids rather than lava, are locally referred to as Jalki.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: 7ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಟ್ಟ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಿರ್ಪುರ್ (Sirpur) ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣವು ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ? / In which Indian state is the historic archaeological site of Sirpur, famous for the 7th-century brick Lakshmana Temple, located?

A) ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ / Madhya Pradesh
B) ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ / Chhattisgarh
C) ಒಡಿಶಾ / Odisha
D) ಜಾರ್ಖಂಡ್ / Jharkhand

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಮಹಾಸಮುಂದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಸಿರ್ಪುರ್ ಪ್ರಾಚೀನ ದಕ್ಷಿಣ ಕೋಸಲ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. / Sirpur is located in the Mahasamund district of Chhattisgarh along the eastern banks of the Mahanadi River.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಯುನೆಸ್ಕೋದ (UNESCO) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ವಿಶ್ವದ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ? / Where is the headquarters of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) situated?

A) ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಯುಎಸ್‌ಎ / New York, USA
B) ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ / Paris, France
C) ಜಿನೀವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ / Geneva, Switzerland
D) ರೋಮ್, ಇಟಲಿ / Rome, Italy

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1945 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ (UNESCO) ಕಾಯಂ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. / UNESCO maintains its permanent international headquarters in Paris, France.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ (2026ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ) ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿರುವ ಒಟ್ಟು ತಾಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟು? / How many properties from India are formally inscribed on the UNESCO World Heritage List as of 2026?

A) 38
B) 40
C) 42
D) 43

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ 43 ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣಗಳಿವೆ (35 ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, 7 ನೈಸರ್ಗಿಕ, ಮತ್ತು 1 ಮಿಶ್ರ ತಾಣವಾದ ಸಿಕ್ಕಿಂನ ಕಾಂಚನಜುಂಗಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ). / India boasts 43 inscribed World Heritage Sites, consisting of 35 cultural, 7 natural, and 1 mixed heritage property.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಅಂಡಮಾನ್‌ನ ನಾರ್ಕೊಂಡಮ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದ ಯಾವುದು? / Which endangered endemic avian species is exclusively restricted to the volcanic habitat of Narcondam Island?

A) ನಾರ್ಕೊಂಡಮ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ (Narcondam Hornbill)
B) ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಸ್ಟಾರ್ಡ್ / Great Indian Bustard
C) ನಿಕೋಬಾರ್ ಮೆಗಾಪೋಡ್ / Nicobar Megapode
D) ಮಲಬಾರ್ ಪೈಡ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ / Malabar Pied Hornbill

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇವಲ 7 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ನಾರ್ಕೊಂಡಮ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಾಸಿಸುವ ನಾರ್ಕೊಂಡಮ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್ (Rhyticeros narcondami) ಐಯುಸಿಎನ್ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ. / The Narcondam Hornbill is an endemic bird found nowhere else on Earth except on Narcondam Island in the Andaman Sea.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಯುನೆಸ್ಕೋ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿ (Tentative List) ಕುರಿತ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಯಾವುದೇ ತಾಣವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ. 2. ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ತಕ್ಷಣ ಆ ತಾಣಕ್ಕೆ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಅನುದಾನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಯಾವುದು ಸರಿ? / Consider the statements: 1. Inscription on the Tentative List is mandatory before formal World Heritage nomination. 2. A site automatically receives UNESCO financial grants upon tentative listing. Which is correct?

A) ಕೇವಲ 1 / 1 only
B) ಕೇವಲ 2 / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿಯಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಅಥವಾ ಅನುದಾನ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಇದು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತವಾಗಿದೆ. / Statement 1 is correct. Tentative listing is an inventory stage; it does not confer financial grants or final World Heritage status automatically.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 2023 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪಾರಂಪರಿಕ ದೇವಾಲಯ ಸಮೂಹ ಯಾವುದು? / Which sacred temple complex in Karnataka was inscribed on the UNESCO World Heritage List in 2023?

A) ಹಂಪಿ ಸ್ಮಾರಕಗಳು / Hampi
B) ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಸ್ಮಾರಕಗಳು / Pattadakal
C) ಹೊಯ್ಸಳರ ಪವಿತ್ರ ದೇವಾಲಯ ಸಮೂಹ (ಬೇಲೂರು, ಹಳೇಬೀಡು, ಸೋಮನಾಥಪುರ) / Sacred Ensembles of the Hoysalas
D) ಬಾದಾಮಿ ಗುಹೆಗಳು / Badami Caves

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2023 ರಲ್ಲಿ ರಿಯಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 45ನೇ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಸಮಿತಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಲೂರು, ಹಳೇಬೀಡು ಮತ್ತು ಸೋಮನಾಥಪುರದ ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯ ಸಮೂಹವನ್ನು ಭಾರತದ 42ನೇ ಯುನೆಸ್ಕೋ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. / The Sacred Ensembles of the Hoysalas (Belur, Halebidu, and Somanathapura) was inscribed as India’s 42nd World Heritage Site in 2023.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಅನುಚ್ಛೇದವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ? / Which Article of the Constitution directs the State to protect monuments and places of national historical importance?

A) ಅನುಚ್ಛೇದ 43 / Article 43
B) ಅನುಚ್ಛೇದ 48A / Article 48A
C) ಅನುಚ್ಛೇದ 49 / Article 49
D) ಅನುಚ್ಛೇದ 50 / Article 50

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 49 ರ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವವೆಂದು ಘೋಷಿತವಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ಮಾರಕ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. / Under Article 49 of the DPSP, the State is obligated to protect monuments, places, and objects of artistic or historic interest of national importance.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭೂವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ‘ಕಾರ್ಸ್ಟ್ ಭೂರೂಪ’ (Karst Topography) ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಯಾವ ಶಿಲೆಯ ಕರಗುವಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ? / In geomorphology, Karst topography is primarily developed through the dissolution of which rock type?

A) ಗ್ರಾನೈಟ್ (Granite)
B) ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಡಾಲಮೈಟ್ (Limestone and Dolomite)
C) ಬಸಾಲ್ಟ್ (Basalt)
D) ಮರಳುಗಲ್ಲು (Sandstone)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಂತರ್ಜಲ ಮತ್ತು ಮಳೆನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು (Limestone) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಶಿಲೆಗಳ ವಿಲಯನದಿಂದ ಸ್ಟ್ಯಾಲಕ್ಟೈಟ್, ಸ್ಟ್ಯಾಲಗ್ಮೈಟ್ ಮತ್ತು ಗುಹೆಗಳಂತಹ ಕಾರ್ಸ್ಟ್ ಭೂರೂಪಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. / Karst landscapes develop due to the chemical dissolution of soluble carbonate rocks such as limestone and dolomite by groundwater.