ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪಿಎಂ ಕಿಸಾನ್ ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಬಾಕಿ: 6 ಲಕ್ಷ ರೈತರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ವಂಚಿತ | PM-KISAN e-KYC Backlog in Karnataka

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಿಸಾನ್ ಸಮ್ಮಾನ್ ನಿಧಿ (PM-KISAN) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5,97,085 ರೈತರು ಇ-ಕೆವೈಸಿ (e-KYC) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸದ ಕಾರಣ ವಾರ್ಷಿಕ ₹6,000 ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವಿನಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
• ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪೈಕಿ 3,71,394 ರೈತರು ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ ಮತ್ತು 2,25,691 ರೈತರು ತಮ್ಮ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಜೋಡಣೆ (Aadhaar Seeding) ಮಾಡಿಲ್ಲ.
• ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 43.3 ಲಕ್ಷ ಅರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ FRUITS (Farmer Registration and Unified Beneficiary Information System) ಪೋರ್ಟಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆ (FID) ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
• ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವರ್ ಸಮಸ್ಯೆ, ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ರೈತರಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ನವೀಕರಣ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• PM-KISAN ಯೋಜನೆ: 2019 ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 24 ರಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗೋರಖ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು (ಪೂರ್ವಾನ್ವಯವಾಗಿ 2018 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ ಜಾರಿ).
• ಯೋಜನೆಯ ಸ್ವರೂಪ: ಇದು 100% ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆ (Central Sector Scheme) ಆಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು: ಅರ್ಹ ಭೂಮಾಲೀಕ ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ₹2,000 ರಂತೆ ಮೂರು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಒಟ್ಟು ₹6,000 ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT).
• FRUITS ಪೋರ್ಟಲ್: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಭೂದಾಖಲೆಗಳು (ಭೂಮಿ ತಂತ್ರಾಂಶ) ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲು ರೂಪಿಸಿರುವ ಇ-ಆಡಳಿತ ಉಪಕ್ರಮ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ (Ministry of Agriculture & Farmers Welfare).
• ಕರ್ನಾಟಕದ ನೋಡಲ್ ತಂತ್ರಾಂಶ: FRUITS (DPAR ಇ-ಆಡಳಿತ ಉಪಕ್ರಮ).
• ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ವಿಧಾನ: PFMS ಮತ್ತು Aadhaar-enabled DBT.
• ಅರ್ಹತಾ ಮಾನದಂಡ: ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಭೂಮಿ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳು (ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಭೂಹಿಡುವಳಿದಾರರು ಹಾಗೂ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿದಾರರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕಿಸಾನ್ ಸಮ್ಮಾನ್ ನಿಧಿ (PM-KISAN) ಯೋಜನೆಯ ಕುರಿತು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಇದು 100% ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ (Central Sector Scheme). 2. ಯೋಜನೆಯಡಿ ವಾರ್ಷಿಕ ₹6,000 ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೂರು ಸಮಾನ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ರೈತರ ಖಾತೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. / Consider the following statements regarding PM-KISAN: 1. It is a 100% Central Sector Scheme. 2. Under the scheme, financial benefit of ₹6,000 per year is transferred in three equal instalments directly into bank accounts. Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): PM-KISAN ಯೋಜನೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ 100% ಧನಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಜಾರಿಯಾಗುವ ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆ (Central Sector Scheme) ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ₹2,000 ರಂತೆ ವಾರ್ಷಿಕ ₹6,000 DBT ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ರೈತರ ಜಮೀನಿನ ವಿವರ, ಬೆಳೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಏಕೀಕೃತ ಗುರುತಿನ ಪೋರ್ಟಲ್ ಯಾವುದು? / Which unified portal was launched by the Government of Karnataka to maintain farmer database and disburse agricultural scheme benefits?

A) Bhoomi
B) FRUITS
C) Kaveri
D) Seva Sindhu

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕದ FRUITS (Farmer Registration and Unified Beneficiary Information System) ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ರೈತರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡು FID (Farmer ID) ಪಡೆಯುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: PM-KISAN ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು? / When and where was the PM-KISAN scheme officially launched?

A) 2019 ಫೆಬ್ರವರಿ 24, ಗೋರಖ್‌ಪುರ / 24 February 2019, Gorakhpur
B) 2018 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2, ವಾರಣಾಸಿ / 2 October 2018, Varanasi
C) 2020 ಜನವರಿ 26, ನವದೆಹಲಿ / 26 January 2020, New Delhi
D) 2019 ಆಗಸ್ಟ್ 15, ಲಕ್ನೋ / 15 August 2019, Lucknow

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು 24 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019 ರಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಗೋರಖ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ PM-KISAN ಯೋಜನೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು (ಇದು 2018 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ ಪೂರ್ವಾನ್ವಯವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು).

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: PM-KISAN ಯೋಜನೆಯಡಿ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರೈತರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಯಾವುದು? / Which technical process is mandatory for beneficiaries to receive financial assistance under PM-KISAN?

A) ಪಾನ್‌ ಕಾರ್ಡ್ ಜೋಡಣೆ ಮಾತ್ರ / PAN card linkage only
B) ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಮತ್ತು ಆಧಾರ್-ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜೋಡಣೆ / e-KYC and Aadhaar-bank account seeding
C) ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ನವೀಕರಣ / Voter ID update
D) ಕಿಸಾನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ನವೀಕರಣ / Kisan Credit Card renewal

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನಕಲಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು Aadhaar Seeding ಮತ್ತು e-KYC ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: PM-KISAN ಯೋಜನೆಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ ಯಾವುದು? / Which is the nodal union ministry responsible for implementing PM-KISAN?

A) ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Rural Development
B) ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Finance
C) ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Agriculture and Farmers Welfare
D) ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Consumer Affairs

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): PM-KISAN ಯೋಜನೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ PM-KISAN ಯೋಜನೆಯಡಿ ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಬಾಕಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ರೈತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಎಷ್ಟು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ? / Approximately how many farmers in Karnataka have pending e-KYC under PM-KISAN as per recent reports?

A) 2.5 ಲಕ್ಷ / 2.5 Lakh
B) 4.2 ಲಕ್ಷ / 4.2 Lakh
C) 5.97 ಲಕ್ಷ / 5.97 Lakh
D) 8.10 ಲಕ್ಷ / 8.10 Lakh

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5,97,085 ರೈತರು ಇ-ಕೆವೈಸಿ ಮತ್ತು ಆಧಾರ್ ಸೀಡಿಂಗ್ ಮಾಡಿಸದ ಕಾರಣ ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭ ಪಡೆದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: PM-KISAN ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕೆಳಗಿನ ಯಾರಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ? / Who among the following is excluded from the benefits of PM-KISAN?

A) ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರು / Small and marginal farmers
B) ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿದಾರರು ಹಾಗೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆ ಹೊಂದಿರುವವರು / Income tax payees and constitutional post holders
C) ಮಹಿಳಾ ಭೂಮಾಲೀಕ ರೈತರು / Women landholding farmers
D) ಮಳೆಯಾಶ್ರಿತ ಭೂಮಿ ಹೊಂದಿರುವ ರೈತರು / Rainfed landholding farmers

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆ ಹೊಂದಿರುವವರು, ಹಾಲಿ/ಮಾಜಿ ಸಚಿವರು, ಸಂಸದರು/ಶಾಸಕರು, ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು ಮತ್ತು ಕಳೆದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳು (Centrally Sponsored Schemes) ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಗಳ (Central Sector Schemes) ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು? / What is the primary difference between Centrally Sponsored Schemes and Central Sector Schemes?

A) ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಗೆ 100% ಕೇಂದ್ರವೇ ಹಣ ನೀಡುತ್ತದೆ / Central Sector Schemes are 100% funded by Union Govt
B) ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗೆ ರಾಜ್ಯಗಳೇ 100% ಹಣ ನೀಡುತ್ತವೆ / States fund 100% of Centrally Sponsored Schemes
C) ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದ ಯೋಜನೆಗಳು ಕೇವಲ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ / Central Sector Schemes are for urban areas only
D) ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ / There is no difference

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): Central Sector Schemes ಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಶೇಕಡಾ 100 ರಷ್ಟು ಅನುದಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ Centrally Sponsored Schemes ಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ವೆಚ್ಚ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ಉದಾ: 60:40 ಅಥವಾ 90:10).

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ್ ಲಿಂಕ್ ಮತ್ತು ಆಧಾರ್ ಸೀಡಿಂಗ್ (Aadhaar Seeding) ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನು? / What is the difference between Aadhaar Linking and Aadhaar Seeding in bank accounts?

A) ಎರಡೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಂದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ / Both are exactly the same process
B) ಸೀಡಿಂಗ್ ಎಂದರೆ NPCI ಮ್ಯಾಪರ್ ಮೂಲಕ DBT ಸೌಲಭ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುವುದು / Seeding links account to NPCI mapper for DBT transfer
C) ಲಿಂಕಿಂಗ್ ಎಂದರೆ ಹಣ ಖಾತೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು / Linking means credit of subsidy
D) ಸೀಡಿಂಗ್ ಕೇವಲ ಸಾಲ ಪಡೆಯಲು ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತ / Seeding is limited to taking loans

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೆವೈಸಿಗಾಗಿ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡುವುದು ಲಿಂಕಿಂಗ್ ಆದರೆ, NPCI (National Payments Corporation of India) ಮ್ಯಾಪರ್ ಜತೆಗೆ ಖಾತೆಯನ್ನು ಮ್ಯಾಪ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ‘ಆಧಾರ್ ಸೀಡಿಂಗ್’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಡಿಬಿಟಿ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಪಡೆಯಲು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಭೂದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಗಣಕೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂತ್ರಾಂಶ ‘ಭೂಮಿ’ (Bhoomi) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ವರ್ಷ ಯಾವುದು? / In which year was the flagship land record digitization project ‘Bhoomi’ launched in Karnataka?

A) 1995
B) 2000
C) 2005
D) 2012

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಭೂದಾಖಲೆಗಳ ಡಿಜಿಟಲೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರವರ್ತಕ ‘ಭೂಮಿ’ (Bhoomi Project) ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2000 ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.