ಗೋವಾ ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳು 2026 ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು-ಮಾರ್ಗದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಂಗಡಣೆ | Goa Solid Waste Management Rules 2026

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoEFCC) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಪರಿಸರ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳು, 2026’ (Goa Solid Waste Management Rules, 2026) ರ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. / Goa initiated the stringent operationalization of the Solid Waste Management Rules, 2026 across urban local bodies and coastal village panchayats.
• ಈ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲದಲ್ಲೇ ನಾಲ್ಕು-ಮಾರ್ಗದ ಕಡ್ಡಾಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು (Mandatory Four-Way Segregation at Source) ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ: 1. ಒದ್ದೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ (Wet/Biodegradable), 2. ಒಣ ಮರುಬಳಕೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ (Dry Recyclable), 3. ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಅಪಾಯಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ (Domestic Hazardous Waste), ಮತ್ತು 4. ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ (Sanitary Waste). / Enforces compulsory four-stream source segregation into wet organic, dry recyclable, domestic hazardous, and sanitary waste fractions.
• ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಬೃಹತ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ (Bulk Waste Generators - ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳು) ಆನ್-ಸೈಟ್ ಕಾಂಪೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. / Mandates captive on-site organic composting for bulk waste generators, specifically targeting beach shacks, resorts, and tourism facilities.
• ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರಿಗೆ ಕಠಿಣ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗದ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಗೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ-ಪಡೆದ ಇಂಧನವಾಗಿ (RDF - Refuse Derived Fuel) ಕಳುಹಿಸಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. / Empowers local bodies to levy spot fines while channelizing non-recyclable high-calorific plastics as Refuse Derived Fuel (RDF) to cement kilns.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಪರಿಸರ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟು: ಪರಿಸರ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1986 (Environment Protection Act, 1986) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು (Solid Waste Management Rules, 2016) ಅಧಿಸೂಚಿಸಿತು; ಇದನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (NGT): NGT Act, 2010 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರ ಪರಿಹಾರ ಶುಲ್ಕ (Environmental Compensation) ವಿಧಿಸುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ.
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು DPSP: ಸಂವಿಧಾನದ Article 48A (ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ರಾಜ್ಯದ ಹೊಣೆ) ಮತ್ತು Article 51A(g) (ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯ).
• ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ: ಸಂವಿಧಾನದ 74ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ 12ನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ (Entry 6) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ’ ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಡ್ಡಾಯ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ರಾಜ್ಯ: ಗೋವಾ (Goa) / State: Goa
• ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಂಗಡಣಾ ವಿಧಾನ: ನಾಲ್ಕು-ಮಾರ್ಗದ ವಿಂಗಡಣೆ (Four-Way Segregation)
• ಮೂಲ ಕಾಯ್ದೆ: ಪರಿಸರ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1986 / Parent Act: EPA 1986
• ಅನುಷ್ಠಾನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು: ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (GSPCB) ಮತ್ತು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ
• ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಇಂಧನ: ಆರ್‌ಡಿಎಫ್ (Refuse Derived Fuel - RDF).

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕರಾವಳಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ‘ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳು 2026’ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು-ಮಾರ್ಗದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು (Four-Way Segregation) ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಯಾವುದು? / Which coastal Indian State stepped up the implementation of Solid Waste Management Rules 2026 with mandatory four-way source segregation?

A) ಕೇರಳ
B) ಗೋವಾ (Goa) / Goa
C) ಒಡಿಶಾ
D) ಗುಜರಾತ್

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗೋವಾ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸಿ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒದ್ದೆ, ಒಣ, ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ನಾಲ್ಕು-ಮಾರ್ಗದ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ. / Goa notified the mandatory four-stream segregation framework across all municipal councils and coastal panchayats.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು (Solid Waste Management Rules) ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಯಾವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸದೀಯ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ? / Under which umbrella parliamentary enactment does the Central Government notify Solid Waste Management Rules in India?

A) ಜಲ (ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ, 1974
B) ವಾಯು (ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ, 1981
C) ಪರಿಸರ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1986 (Environment Protection Act, 1986) / Environment Protection Act, 1986
D) ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ವಿಮಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1991

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪರಿಸರ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಕಾಯ್ದೆ 1986 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3, 6 ಮತ್ತು 25 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ, ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಜೈವಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Solid Waste Management Rules are framed under the statutory authority of the Environment (Protection) Act, 1986.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಗೋವಾದ ನೂತನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲದಲ್ಲೇ ವಿಂಗಡಿಸಬೇಕಾದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವರ್ಗಗಳು (Fractions) ಯಾವುವು? / What are the four specific waste streams designated under the four-way source segregation system?

A) ಕೇವಲ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಲೋಹ, ಗಾಜು ಮತ್ತು ಮರ
B) ಒದ್ದೆ ಜೈವಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಒಣ ಮರುಬಳಕೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಅಪಾಯಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ / Wet Organic, Dry Recyclable, Domestic Hazardous, and Sanitary Waste
C) ಕೇವಲ ಇ-ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾಗದ ತ್ಯಾಜ್ಯ
D) ಕೇವಲ ನಿರ್ಮಾಣ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನಾಲ್ಕು-ಮಾರ್ಗದ ವಿಂಗಡಣೆಯು: 1. ಒದ್ದೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ, 2. ಒಣ ಮರುಬಳಕೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ, 3. ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಅಪಾಯಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ (ಬ್ಯಾಟರಿ, ಪೈಂಟ್, ಟ್ಯೂಬ್‌ಲೈಟ್) ಮತ್ತು 4. ಸ್ಯಾನಿಟರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ (ಡೈಪರ್, ಪ್ಯಾಡ್) ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. / Segregation requires sorting into wet biodegradable, dry recyclables, domestic hazardous items, and sanitary waste fractions at the household source.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗದ ಆದರೆ ಅಧಿಕ ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಒಣ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಇಂಧನದ ಹೆಸರೇನು? / What is the high-calorific fuel fraction processed from non-recyclable combustible dry solid waste utilized in cement kilns?

A) ಸಿಎನ್‌ಜಿ (CNG)
B) ತ್ಯಾಜ್ಯ-ಪಡೆದ ಇಂಧನ (Refuse Derived Fuel - RDF) / Refuse Derived Fuel (RDF)
C) ಜೈವಿಕ ಡೀಸೆಲ್
D) ಲಿಗ್ನೈಟ್ ಪೆಲ್ಲೆಟ್

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): RDF (Refuse Derived Fuel) ಎಂಬುದು ಸುಡಬಹುದಾದ ಒಣ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಇಂಧನವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Refuse Derived Fuel (RDF) is produced from combustible components of municipal solid waste for co-processing in industrial furnaces.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ತ್ವರಿತ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ’ಯು (NGT) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು? / In which year was the National Green Tribunal (NGT) established as a specialized judicial body to handle environmental disputes?

A) 2002
B) 2006
C) 2010 (NGT Act, 2010) / 2010
D) 2016

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): NGT ಕಾಯ್ದೆ 2010 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 18, 2010 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಸಿರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. / The National Green Tribunal was established on 18 October 2010 under the NGT Act 2010 for effective and expeditious disposal of environmental protection cases.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 74ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾದ 12ನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ನ ಯಾವ ನಮೂದಿನಲ್ಲಿ ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ’ಯನ್ನು ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹೊಣೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ? / Under which entry of the Twelfth Schedule of the Indian Constitution is ‘Public health, sanitation, conservancy and solid waste management’ listed for Urban Local Bodies?

A) Entry 1
B) Entry 6 (Twelfth Schedule, Entry 6) / Entry 6
C) Entry 12
D) Entry 18

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 12 ನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ನ ನಮೂದು 6 ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ’ಯನ್ನು ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಗಳ 18 ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. / Entry 6 of the Twelfth Schedule entrusts public health, sanitation conservancy, and solid waste management to Municipalities under Article 243W.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಘನತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: / Consider the following statements regarding Solid Waste Management Rules:
1. ಹೋಟೆಲ್‌‌ಗಳು, ರೆಸಾರ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಸತಿ ಸಮುಚ್ಚಯಗಳಂತಹ ‘ಬೃಹತ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಉತ್ಪಾದಕರು’ (Bulk Waste Generators) ತಮ್ಮ ಜೈವಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಆವರಣದಲ್ಲೇ ಕಾಂಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. / Bulk waste generators like hotels and gated societies are legally mandated to treat biodegradable waste on-site.
2. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಕಸವನ್ನು ಬಯಲು ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಡುವುದನ್ನು (Open Burning) ಭಾರತೀಯ ಪರಿಸರ ಕಾನೂನುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. / Open burning of solid waste and plastics is completely prohibited under environmental protection rules.
3. ಕಡಲತೀರಗಳಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಎಸೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. / Coastal village panchayats possess zero legal power to impose spot fines on littering offenders.
ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ / 1 and 2 only
B) 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ / 1 and 3 only
C) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ / 2 and 3 only
D) 1, 2 ಮತ್ತು 3 / 1, 2 and 3

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮತ್ತು 2 ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಹೇಳಿಕೆ 3 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಸ ಎಸೆಯುವವರ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಪಾಟ್ ಫೈನ್ (Spot Fines) ವಿಧಿಸುವ ಪೂರ್ಣ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರವಿದೆ. / Statements 1 and 2 are correct. Statement 3 is incorrect as local bodies are empowered to impose penal spot fines on violators.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಹಸಿ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು (Wet Waste) ಆಮ್ಲಜನಕರಹಿತವಾಗಿ ವಿಘಟಿಸಿ ಜೈವಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಮಿಥೇನ್ ಅನಿಲವನ್ನು (Biogas) ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What is the biological process that breaks down organic wet waste in the absence of oxygen to generate biogas and bio-fertilizer?

A) ಆನಾರೋಬಿಕ್ ಡೈಜೆಶನ್ (Anaerobic Digestion / ಬಯೋ-ಮೆಥನೇಶನ್) / Anaerobic Digestion
B) ಪೈರೋಲಿಸಿಸ್
C) ಸುಡುವುದು (Incineration)
D) ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ಕ್ರೀನಿಂಗ್

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆನಾರೋಬಿಕ್ ಡೈಜೆಶನ್ (ಬಯೋ-ಮೆಥನೇಶನ್) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆಮ್ಲಜನಕವಿಲ್ಲದೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಾವಯವ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಜೈವಿಕ ಇಂಧನವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. / Anaerobic digestion decomposes biodegradable wet organic waste without oxygen, yielding methane-rich biogas and nutrient-dense compost.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಅರಣ್ಯ, ಸರೋವರ, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ? / Which Article of the Indian Constitution enshrines the protection and improvement of the natural environment as a Fundamental Duty of every citizen?

A) Article 21
B) Article 48A
C) Article 51A(g) / Article 51A(g)
D) Article 51A(j)

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 51A(g) ವಿಧಿಯು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಕಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. / Article 51A(g) establishes it as a Fundamental Duty of every Indian citizen to protect and improve the natural environment.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಹೇಳಿಕೆ (A) ಮತ್ತು ಕಾರಣ (R) ಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following Assertion (A) and Reason (R):
ಹೇಳಿಕೆ (A): ಗೋವಾದಂತಹ ಪರಿಸರ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು-ಮಾರ್ಗದ ಕಡ್ಡಾಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಸಾಗರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. / Assertion (A): Enforcing mandatory four-stream waste segregation in ecologically fragile coastal states like Goa is critical for marine conservation.
ಕಾರಣ (R): ವಿಂಗಡಿಸದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಮಳೆನೀರಿನ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮುದ್ರ ಸೇರಿ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳು (Coral Reefs) ಮತ್ತು ಕಡಲ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಕ ವಿಷಕಾರಿ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. / Reason (R): Unsegregated plastics and hazardous leachate discharge directly into coastal waterways, threatening marine biodiversity and sensitive estuarine ecosystems.

A) (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಮತ್ತು (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ. / Both (A) and (R) are true, and (R) is the correct explanation of (A).
B) (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ. / Both (A) and (R) are true, but (R) is not the correct explanation of (A).
C) (A) ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ತಪ್ಪು. / (A) is true, but (R) is false.
D) (A) ತಪ್ಪು, ಆದರೆ (R) ಸರಿ. / (A) is false, but (R) is true.

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೂಲದಲ್ಲೇ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಂಗಡಿಸುವುದರಿಂದ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಬೀಚ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆದು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಜೀವಿಗಳ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. / Segregating waste at source halts untreated debris from entering delicate marine ecosystems, advancing SDG 14 (Life Below Water) and safeguarding coastal tourism.

---