ಮುಂಬೈ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಜವಾಹರ್ ದ್ವೀಪ ಸಾಗರ ತೈಲ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್-ಮುಕ್ತ ತೈಲ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. Mumbai Port Authority declares Jawahar Dweep Marine Oil Terminal as India’s first plastic-free oil terminal.
1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):
ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):
2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ‘ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್-ಮುಕ್ತ ಸಾಗರ ತೈಲ ಟರ್ಮಿನಲ್’ (First Plastic-free Marine Oil Terminal) ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ‘ಜವಾಹರ್ ದ್ವೀಪ’ (ಬುಚರ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್) ಯಾವ ಬಂದರಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ? / Jawahar Dweep, declared as India’s first plastic-free marine oil terminal, is operated by which Major Port Authority?
A) ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (JNPA)
B) ಮುಂಬೈ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (Mumbai Port Authority) / Mumbai Port Authority
C) ದೀನ್‌ದಯಾಳ್ ಪೋರ್ಟ್ (ಕಾಂಡ್ಲಾ)
D) ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಪೋರ್ಟ್
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮುಂಬೈ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಜವಾಹರ್ ದ್ವೀಪ ಸಾಗರ ತೈಲ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮುಕ್ತ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. / The marine oil terminal at Jawahar Dweep (Butcher Island) is operated by the Mumbai Port Authority.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಬಂದರಿನ ಜವಾಹರ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಯಾವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು? / By which historic colonial name was Jawahar Dweep in Mumbai Harbour originally known?
A) ಎಲಿಫೆಂಟಾ ದ್ವೀಪ
B) ಬುಚರ್ ದ್ವೀಪ (Butcher Island) / Butcher Island
C) ಸಾಲ್ಸೆಟ್ ದ್ವೀಪ
D) ಕ್ರಾಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜವಾಹರ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ ಬುಚರ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ (Butcher Island) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಇದು ಮುಂಬೈನ ಪ್ರಮುಖ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಇಳಿಸುವ ಆಫ್-ಶೋರ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. / Jawahar Dweep was historically referred to as Butcher Island, serving as an offshore crude oil berthing terminal.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ಹಸಿರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಬಂದರು ಸಚಿವಾಲಯವು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಹೆಸರೇನು? / What is the name of the green port guidelines launched by the Ministry of Ports, Shipping and Waterways in 2023?
A) ಸಾಗರಮಾಲಾ ಗ್ರೀನ್
B) ಹರಿತ್ ಸಾಗರ್ (Harit Sagar - Green Port Guidelines) / Harit Sagar
C) ನೀಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಮಿಷನ್
D) ಸ್ವಚ್ಛ ಪೋರ್ಟ್ ಗ್ರಿಡ್
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ‘ಹರಿತ್ ಸಾಗರ್’ (Harit Sagar) ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಹಸಿರು, ಮಾಲಿನ್ಯಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಬಂದರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ರೂಪಿಸಲಾದ ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಾಗಿದೆ. / Harit Sagar guidelines provide a comprehensive framework for Indian ports to achieve zero waste, green energy adoption, and ecological sustainability.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಹಡಗುಗಳಿಂದ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುವುದನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಡಲ ಸಮಾವೇಶ (IMO Convention) ಯಾವುದು? / Which landmark International Maritime Organization (IMO) convention strictly prohibits the disposal of plastics into the sea by ships?
A) ಸೋಲಾಸ್ ಸಮಾವೇಶ (SOLAS)
B) ಮಾರ್ಪೋಲ್ ಸಮಾವೇಶ (MARPOL 73/78 - Annex V) / MARPOL Annex V
C) ಬಾಸೆಲ್ ಸಮಾವೇಶ
D) ಲಂಡನ್ ಡಂಪಿಂಗ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): MARPOL (International Convention for the Prevention of Pollution from Ships) ಸಮಾವೇಶದ Annex V ಹಡಗುಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸುರಿಯುವುದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ. / MARPOL Annex V explicitly prohibits the discharge of all plastics from ships anywhere into the sea.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು’ (Major Ports) ವಿಷಯವು ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ? / Under which list of the Seventh Schedule of the Indian Constitution are ‘Major Ports’ classified?
A) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ (Union List - Entry 27) / Union List
B) ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ
C) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ
D) ಸ್ಥಳೀಯ ಪಟ್ಟಿ
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿಯ ನಮೂದು 27 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಶೇಷ ಶಾಸನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ (ಸಣ್ಣ ಬಂದರುಗಳು ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿವೆ). / Entry 27 of the Union List (List I) governs ports declared by or under law made by Parliament to be major ports.
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ‘ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳ’ (Major Ports) ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟು? / How many Major Ports are currently operational in India under the administrative purview of the Central Government?
A) 10 ಬಂದರುಗಳು
B) 12 ಬಂದರುಗಳು (12 Major Ports) / 12 Ports
C) 14 ಬಂದರುಗಳು
D) 16 ಬಂದರುಗಳು
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 12 ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳಿವೆ (ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಮಂಗಳೂರಿನ ‘ನ್ಯೂ ಮಂಗಳೂರು ಪೋರ್ಟ್’ - NMPT ಆಗಿದೆ). / India has 12 Major Ports along its coastline, including New Mangalore Port in Karnataka.
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಜವಾಹರ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಕಡಲ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: / Consider the following statements regarding Jawahar Dweep and marine conservation:
1. ಜವಾಹರ್ ದ್ವೀಪವು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಪೈಪ್‌ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ಮುಂಬೈನ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ತೈಲ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಆಗಿದೆ. / Jawahar Dweep operates sub-sea pipelines transporting imported crude oil to Mumbai refineries.
2. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮುಕ್ತ ಘೋಷಣೆಯು ‘ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಹೀ ಸೇವಾ 2026’ ಆಂದೋಲನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. / The plastic-free milestone was executed under the Swachhata Hi Seva campaign.
3. ಕಡಲ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪರಿಸರ ಕಾನೂನುಗಳಿಲ್ಲ. / There exist zero environmental laws governing plastic waste in Indian ports.
ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Which of the statements given above is/are correct?
A) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ / 1 and 2 only
B) 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ / 1 and 3 only
C) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ / 2 and 3 only
D) 1, 2 ಮತ್ತು 3 / 1, 2 and 3
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮತ್ತು 2 ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಹೇಳಿಕೆ 3 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳು 2016 ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1986 ಬಂದರುಗಳಿಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. / Statements 1 and 2 are correct. Statement 3 is incorrect because statutory environmental regulations strictly govern port waste management.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಜಲಚರಗಳು ಸಾಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಯಾವ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಯ (SDG) ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ? / Conserving marine resources and halting plastic pollution in oceans is enshrined under which Sustainable Development Goal?
A) SDG 6
B) SDG 11
C) SDG 13
D) SDG 14 (Life Below Water) / SDG 14
ಉತ್ತರ: D / Answer: D
ವಿವರಣೆ (Explanation): SDG 14 ‘Life Below Water’ ಸಾಗರಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಸುಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. / SDG 14 mandates conserving and sustainably using the oceans, seas, and marine resources.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಂಸತ್ತು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ನೂತನ ಶಾಸನ ಯಾವುದು? / Which legislation enacted by Parliament replaced the Major Port Trusts Act, 1963 to provide operational autonomy to major ports?
A) ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2021 (Major Port Authorities Act, 2021) / Major Port Authorities Act, 2021
B) ಬಂದರು ಸುಧಾರಣಾ ಸಂಹಿತೆ
C) ಸಾಗರಮಾಲಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ
D) ಭಾರತೀಯ ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಕೋಡ್
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 2021 ಹಳೆಯ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ ಬಂದರು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ನಿರ್ವಹಣಾ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿದೆ. / The Major Port Authorities Act, 2021 decentralized decision-making and enhanced professional port governance.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಹೇಳಿಕೆ (A) ಮತ್ತು ಕಾರಣ (R) ಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following Assertion (A) and Reason (R):
ಹೇಳಿಕೆ (A): ಜವಾಹರ್ ದ್ವೀಪದಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಾಗರ ತೈಲ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ. / Assertion (A): Eliminating plastic across sensitive marine oil terminals like Jawahar Dweep is a critical intervention for coastal conservation.
ಕಾರಣ (R): ಕಡಲ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತ್ಯಾಜ್ಯವು ಮೈಕ್ರೋಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಆಗಿ ವಿಘಟನೆಯಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳ ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ವಿಷಕಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. / Reason (R): Coastal plastic debris fragments into microplastics, entering marine trophic food webs and inflicting severe ecotoxicological impacts on marine life.
A) (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಮತ್ತು (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ. / Both (A) and (R) are true, and (R) is the correct explanation of (A).
B) (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ. / Both (A) and (R) are true, but (R) is not the correct explanation of (A).
C) (A) ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ತಪ್ಪು. / (A) is true, but (R) is false.
D) (A) ತಪ್ಪು, ಆದರೆ (R) ಸರಿ. / (A) is false, but (R) is true.
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ತೈಲ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನಿಷೇಧವು ಹರಿತ್ ಸಾಗರ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದ್ದು, ಕರಾವಳಿ ಜಲಚರಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. / Sustainable port practices prevent plastics from contaminating coastal waters, advancing India’s commitments under MARPOL and SDG 14.
Source: https://dailycurrentaffairs.in/post/mumbai-jawahar-dweep-indias-first-plastic-free-oil-terminal
ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಒಂದು ಪುಟದ ಸಾರಾಂಶ ಕೊನೆಯ ವಾರದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯ.
A one-page summary of each month's current affairs is your best friend in the final week.
Get the daily digest and open DailyCA - ಕನ್ನಡ | English in one tap.
To install on iPhone: tap Share then Add to Home Screen.
