ವಿಶ್ವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಪ್ತಾಹ 2026 ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆ | World Space Week 2026 & India Space Sector Reforms

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು (UNGA) ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4 ರಿಂದ 10 ರವರೆಗೆ ‘ವಿಶ್ವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಪ್ತಾಹವನ್ನು’ (World Space Week 2026 - WSW) ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಜಾಗತಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. / United Nations observes World Space Week globally from October 4 to 10, marking humanity’s milestones in outer space exploration.
• ಈ ದಿನಾಂಕಗಳು ಎರಡು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತವೆ: 1. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4, 1957 ರಂದು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಥಮ ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹ ‘ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್-1’ (Sputnik 1) ಉಡಾವಣೆ, ಮತ್ತು 2. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10, 1967 ರಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಒಪ್ಪಂದ’ (Outer Space Treaty) ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ದಿನ. / Commemorates the launch of Sputnik 1 on 4 October 1957 and the entry into force of the Outer Space Treaty on 10 October 1967.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೋ (ISRO), ಇನ್-ಸ್ಪೇಸ್ (IN-SPACe) ಮತ್ತು ನ್ಯೂಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (NSIL) ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. / India celebrates the week highlighting domestic space reforms driven by ISRO, IN-SPACe, and NSIL.
• ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 100 ರಷ್ಟು ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಬಂಡವಾಳ (100% FDI in Space Sector) ಅನುಮತಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ 8 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ನಿಂದ 2033 ರ ವೇಳೆಗೆ 44 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ (ಜಾಗತಿಕ ಪಾಲಿನ ಶೇ. 8) ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. / Space sector liberalisation under the Indian Space Policy 2023 unlocks private satellite manufacturing and launch vehicle infrastructure.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: 1. ಇಸ್ರೋ (ISRO - 1969): ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಬೆಂಗಳೂರು; ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ. 2. ಇನ್-ಸ್ಪೇಸ್ (IN-SPACe - 2020): ಅಹಮದಾಬಾದ್; ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ. 3. ಎನ್‌ಎಸ್‌ಐಎಲ್ (NSIL - 2019): ಬೆಂಗಳೂರು; ಇಸ್ರೋದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ.
• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಒಪ್ಪಂದ, 1967 (Outer Space Treaty): ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಖಗೋಳ ಕಾಯಗಳು ಸಮಗ್ರ ಮಾನವಕುಲದ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು (Province of all mankind), ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು (WMD) ಅಥವಾ ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ, 2023 (Indian Space Policy 2023): ಖಾಸಗಿ ವಲಯವನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾಲುದಾರರನ್ನಾಗಿ (Non-Government Entities - NGEs) ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಮತ್ತು ಇಸ್ರೋವನ್ನು ಕೇವಲ ಸುಧಾರಿತ R&D ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನಿಬಂಧನೆಗಳು: ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿಯ (Union List - List I, Entry 14 & 16) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ, ಉಪಗ್ರಹ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಸಪ್ತಾಹದ ಅವಧಿ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4 ರಿಂದ 10 / Dates: October 4–10
• ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್-1 ಉಡಾವಣೆ: 4 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1957 (ಯುಎಸ್‌ಎಸ್‌ಆರ್)
• ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಒಪ್ಪಂದ ಜಾರಿ: 10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1967 (Outer Space Treaty)
• ಖಾಸಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಯಂತ್ರಕ: ಇನ್-ಸ್ಪೇಸ್ (IN-SPACe - ಅಹಮದಾಬಾದ್)
• ಇಸ್ರೋ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಬೆಂಗಳೂರು (ಕರ್ನಾಟಕ) / ISRO HQ: Bengaluru
• ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆ: ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆ (Department of Space - DOS, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ).

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ‘ವಿಶ್ವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಪ್ತಾಹವನ್ನು’ (World Space Week) ಯಾವ ದಿನಾಂಕಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ?

A) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ 7
B) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 24 ರಿಂದ 30
C) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4 ರಿಂದ 10 (October 4 to 10) / October 4 to 10
D) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 ರಿಂದ 21

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4 ರಿಂದ 10 ರ ಅವಧಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಪ್ತಾಹವೆಂದು 1999 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು. / The UN General Assembly declared 4 to 10 October as World Space Week to celebrate international contributions of space science.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4, 1957 ರಂದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹ ‘ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್-1’ (Sputnik 1) ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ ದೇಶ ಯಾವುದು?

A) ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ (USA)
B) ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ (USSR) / Soviet Union
C) ಫ್ರಾನ್ಸ್
D) ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4, 1957 ರಂದು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವು (USSR) ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್-1 ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯುಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. / The Soviet Union launched Sputnik 1 on 4 October 1957, marking the historic dawn of the space age.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಏಕಗವಾಕ್ಷಿ ಸ್ವಾಯತ್ತ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು?

A) ಇಸ್ರೋ (ISRO)
B) ಇನ್-ಸ್ಪೇಸ್ (IN-SPACe - ಅಹಮದಾಬಾದ್) / IN-SPACe
C) ಎನ್‌ಎಸ್‌ಐಎಲ್ (NSIL)
D) ಆಂಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): IN-SPACe (Indian National Space Promotion and Authorization Centre) ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಇಸ್ರೋ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಮತ್ತು ರಾಕೆಟ್/ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿದೆ. / IN-SPACe is the single-window nodal agency facilitating and authorizing private space activities in India.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು (WMD) ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಒಪ್ಪಂದ’ (Outer Space Treaty) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು?

A) 1957
B) 1967 (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10, 1967) / 1967
C) 1975
D) 1984

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10, 1967 ರಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಒಪ್ಪಂದವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು; ಈ ದಿನಾಂಕದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಪ್ತಾಹವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. / The Outer Space Treaty entered into force on 10 October 1967, forming the foundational legal regime of international space law.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯಕ್ಕೆ ನೂತನ ಎಫ್‌ಡಿಐ (FDI) ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮಾರ್ಗದ (Automatic Route) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ ಎಷ್ಟು ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ?

A) 49%
B) 74% (ಉಪಗ್ರಹ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ 74% ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ) / 74%
C) 51%
D) 26%

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನೂತನ FDI ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಉಪಗ್ರಹ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಶೇ. 74 ರವರೆಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಶೇ. 100 ರವರೆಗೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ FDI ಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. / The liberalized FDI policy allows up to 74% FDI under the automatic route for satellite manufacturing and up to 100% for space components.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ISRO) ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ (Commercial Arm) 2019 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮ ಯಾವುದು?

A) ಆಂಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್
B) ನ್ಯೂಸ್ಪೇಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (NSIL, ಬೆಂಗಳೂರು) / NSIL
C) ವಿಕ್ರಮ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
D) ಭಾರತ ಸ್ಪೇಸ್ ಟೆಕ್

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಹೊಂದಿರುವ NSIL (NewSpace India Limited) ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಜಾಗತಿಕ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಉಡಾವಣಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. / NSIL is a wholly-owned Government of India undertaking under DOS mandated to commercially produce launch vehicles and satellites.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ವಿಶ್ವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಪ್ತಾಹ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ 2023 ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
1. ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೀತಿ 2023 ರ ಪ್ರಕಾರ ಇಸ್ರೋ (ISRO) ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ಸುಧಾರಿತ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. / Under Indian Space Policy 2023, ISRO transitions out of routine manufacturing to focus on advanced R&D and deep space exploration.
2. ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಇಲಾಖೆಯು (Department of Space) ನೇರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. / The Department of Space functions directly under the charge of the Prime Minister of India.
3. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಒಪ್ಪಂದ 1967 ರ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಘೋಷಿಸಬಹುದು. / The Outer Space Treaty permits member nations to claim national sovereignty over the Moon.
ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ?

A) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ / 1 and 2 only
B) 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ / 1 and 3 only
C) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ / 2 and 3 only
D) 1, 2 ಮತ್ತು 3 / 1, 2 and 3

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮತ್ತು 2 ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಹೇಳಿಕೆ 3 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಒಪ್ಪಂದದ Article II ಪ್ರಕಾರ ಚಂದ್ರ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಆಕಾಶ ಕಾಯದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಸಾರ್ವಭೌಮ ಹಕ್ಕು ಸಾಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ (Non-appropriation principle). / Statements 1 and 2 are correct. Statement 3 is incorrect because Article II of the Outer Space Treaty explicitly prohibits national appropriation of celestial bodies.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ರಾಕೆಟ್ ಆದ ‘ವಿಕ್ರಮ್-ಎಸ್’ (Vikram-S) ಅನ್ನು 2022 ರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸ್ಟಾರ್ಟಪ್ ಕಂಪನಿ ಯಾವುದು?

A) ಅಗ್ನಿಕುಲ್ ಕಾಸ್ಮಾಸ್
B) ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ (Skyroot Aerospace) / Skyroot Aerospace
C) ಪಿಕ್ಸೆಲ್ (Pixxel)
D) ಬೆಲ್ಲಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೂಲದ ಸ್ಕೈರೂಟ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ‘ಮಿಷನ್ ಪ್ರಾರಂಭ’ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಖಾಸಗಿ ರಾಕೆಟ್ ವಿಕ್ರಮ್-ಎಸ್ ಅನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿತು. / Skyroot Aerospace became the first Indian private company to launch a sub-orbital rocket (Vikram-S) into space in November 2022.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಇಸ್ರೋದ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಗ್ರಹ ಉಡಾವಣಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ‘ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರ’ (SDSC SHAR) ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಯಾವ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದೆ?

A) ವೀಲರ್ ದ್ವೀಪ
B) ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾ (Sriharikota) / Sriharikota
C) ಪಂಬನ್ ದ್ವೀಪ
D) ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿಸ್ ದ್ವೀಪ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರವು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ತಿರುಪತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲಿಕಾಟ್ ಸರೋವರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದೆ. / SDSC SHAR is India’s premier spaceport located at Sriharikota, Andhra Pradesh.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಹೇಳಿಕೆ (A) ಮತ್ತು ಕಾರಣ (R) ಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
ಹೇಳಿಕೆ (A): ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಲಯವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. / Assertion (A): Opening the space domain to private enterprise accelerates India’s technological leap in the global space economy.
ಕಾರಣ (R): ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಸಂವಹನ, ರಿಮೋಟ್ ಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಿಯೋಸ್ಪೇಷಿಯಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಕೃಷಿ, ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ. / Reason (R): Downstream space applications in telecommunications, earth observation, and geospatial mapping are critical drivers of modern socioeconomic development.

A) (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಮತ್ತು (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ. / Both (A) and (R) are true, and (R) is the correct explanation of (A).
B) (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ. / Both (A) and (R) are true, but (R) is not the correct explanation of (A).
C) (A) ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ತಪ್ಪು. / (A) is true, but (R) is false.
D) (A) ತಪ್ಪು, ಆದರೆ (R) ಸರಿ. / (A) is false, but (R) is true.

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಪ್ತಾಹದ ಧ್ಯೇಯದಂತೆ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕೇವಲ ಗಗನಯಾನಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರ ಜೀವನ ಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ನವೋದ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹೈಟೆಕ್ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. / Commercial space reforms empower Indian startups to capture a higher share of the global satellite launch and downstream analytics market.

---