ಭಾರತದ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಮಾನವರಹಿತ ಗಗನ್ಯಾನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನದ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ಅಂತಿಮ ಹಂತ ತಲುಪಿವೆ. ISRO is advancing preparations for upcoming unmanned test flights under the Gaganyaan human spaceflight mission.
1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):
ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):
ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):
ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):
2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):
ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಮಾನವರಹಿತ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನ ಯೋಜನೆಯಾದ ‘ಗಗನ್ಯಾನ್’ (Gaganyaan) ನೌಕೆಯನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಇಸ್ರೋ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ರಾಕೆಟ್ ಯಾವುದು? / Which heavy-lift launch vehicle has been human-rated (HLVM3) by ISRO to launch the Gaganyaan spacecraft?
A) PSLV-C50
B) GSLV Mk-II
C) ಹ್ಯೂಮನ್-ರೇಟೆಡ್ ಎಲ್ವಿಎಂ-3 (HLVM3 / LVM3)
D) SSLV-D2
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗಗನ್ಯಾನ್ ಯೋಜನೆಯ ನೌಕೆಯನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಇಸ್ರೋದ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ರಾಕೆಟ್ ಆದ LVM3 ಅನ್ನು ‘ಮಾನವ ರೇಟಿಂಗ್’ (Human-Rated LVM3) ನೀಡಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. / The LVM3 launch vehicle has been comprehensively upgraded and human-rated as HLVM3 for the Gaganyaan mission.
ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಗಗನ್ಯಾನ್ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಶಾರೀರಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಇಸ್ರೋ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ಹ್ಯೂಮನಾಯ್ಡ್ ರೋಬೋಟ್ ಯಾವುದು? / What is the name of the female humanoid robot developed by ISRO to fly aboard uncrewed precursor Gaganyaan flights?
A) ಆದಿತ್ಯ / Aditya
B) ವ್ಯೋಮಮಿತ್ರ (Vyommitra) / Vyommitra
C) ಮಂಗಲನ್ / Mangalan
D) ಪ್ರಗ್ಯಾನ್ / Pragyan
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಾನವ ಸಹಿತ ಯಾನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್ ನಡೆಸಲು ಇಸ್ರೋ ‘ವ್ಯೋಮಮಿತ್ರ’ ಎಂಬ ಹ್ಯೂಮನಾಯ್ಡ್ ರೋಬೋಟ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. / Vyommitra is a half-humanoid robotic astronaut developed by ISRO to simulate human functions and life-support telemetry.
ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಗಗನ್ಯಾನ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು ಎಷ್ಟು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಕಕ್ಷೆಗೆ (LEO) ಕಳುಹಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ? / To what orbital altitude in Low Earth Orbit (LEO) are the astronauts planned to be deployed under the Gaganyaan mission?
A) 100 ಕಿ.ಮೀ
B) 200 ಕಿ.ಮೀ
C) 400 ಕಿ.ಮೀ
D) 1,000 ಕಿ.ಮೀ
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗಗನ್ಯಾನ್ ನೌಕೆಯು ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 400 ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರದ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವಾಪಸ್ ಭೂಮಿಗೆ ಕರೆತರಲಿದೆ. / The Gaganyaan mission will place a crewed capsule into a Low Earth Orbit approximately 400 km above Earth.
ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳ ಕ್ರೂ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಅನ್ನು ರಾಕೆಟ್ನಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರೇನು? / What is the safety mechanism designed to pull the crew module away from the launch vehicle in case of an abort scenario during ascent?
A) ಕ್ರೂ ಎಸ್ಕೇಪ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (Crew Escape System - CES)
B) ರಿಯಾಕ್ಷನ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸಿಸ್ಟಮ್
C) ಥರ್ಮಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಶೀಲ್ಡ್
D) ಡಿ ಆರ್ಬಿಟಲ್ ಬ್ರೇಕ್
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಉಡಾವಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷ ಉಂಟಾದ ತಕ್ಷಣ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹೊರತರಲು ‘ಕ್ರೂ ಎಸ್ಕೇಪ್ ಸಿಸ್ಟಮ್’ (CES) ಅನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. / The Crew Escape System (CES) is a fast-acting emergency escape mechanism to pull the crew module to safety if the launch vehicle malfunctions.
ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ISRO) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? / In which year was the Indian Space Research Organisation (ISRO) formally established, and where is its headquarters?
A) 1956; ನವದೆಹಲಿ
B) 1969; ಬೆಂಗಳೂರು (Bengaluru)
C) 1975; ಮುಂಬೈ
D) 1982; ತಿರುವನಂತಪುರಂ
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡಾ. ವಿಕ್ರಮ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಂತೆ ಆಗಸ್ಟ್ 15, 1969 ರಂದು ಇಸ್ರೋ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು; ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. / ISRO was founded on August 15, 1969, with its headquarters located in Bengaluru, Karnataka.
ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ನಲ್ಲಿ ‘ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ, ಅಣುಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉಣ್ಣೆಪೇಟೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ’ವು ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ? / Under which list of the Seventh Schedule of the Indian Constitution do ‘space research and atomic energy’ fall?
A) ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ (State List)
B) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ (Concurrent List)
C) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ (Union List - List I)
D) ಅವಶೇಷಾಧಿಕಾರಗಳು (Residuary Powers)
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನೆ, ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿಯ (Union List) ವಿಶೇಷ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. / Space research, atomic energy, and federal scientific institutions are exclusive subjects under the Union List (List I) of the Constitution.
ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಗಗನ್ಯಾನ್ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: / Consider the following statements regarding the Gaganyaan mission and India’s space programme:
1. ಗಗನ್ಯಾನ್ ಯಶಸ್ಸು ಭಾರತವನ್ನು ಅಮೆರಿಕ, ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಂತರ ಮಾನವ ಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನ ಕೈಗೊಂಡ ವಿಶ್ವದ 4 ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಿದೆ. / Success in Gaganyaan will make India the fourth nation globally to independently execute a human spaceflight mission.
2. ಗಗನ್ಯಾನ್ ನೌಕೆಯು ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳುವಾಗ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ (Sea Landing) ಇಳಿಯುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. / The Gaganyaan crew module is engineered for a safe parachuted splashdown into designated oceanic waters.
3. ಗಗನ್ಯಾನ್ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವದೇಶಿಯಾಗಿದೆ. / The mission relies entirely on domestic technology without any international astronaut training collaboration.
ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Which of the statements given above is/are correct?
A) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ / 1 and 2 only
B) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ / 2 and 3 only
C) 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ / 1 and 3 only
D) 1, 2 ಮತ್ತು 3 / 1, 2 and 3
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮತ್ತು 2 ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಹೇಳಿಕೆ 3 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳು ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ (Gagarin Cosmonaut Training Center) ಮತ್ತು ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಗಗನಯಾತ್ರಿ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ (ASTC) ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. / Statements 1 and 2 are correct. Statement 3 is incorrect because Indian astronaut designates underwent specialized initial flight training in Russia alongside domestic training at ASTC Bengaluru.
ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ISRO) ಈಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಯಾರು? / Who currently serves as the Chairman of the Indian Space Research Organisation (ISRO)?
A) ಡಾ. ಕೆ. ಶಿವನ್ / Dr. K. Sivan
B) ಎಸ್. ಸೋಮನಾಥ್ / S. Somanath
C) ಎ. ಎಸ್. ಕಿರಣ್ ಕುಮಾರ್ / A. S. Kiran Kumar
D) ಜಿ. ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ / G. Madhavan Nair
ಉತ್ತರ: B / Answer: B
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಿರಿಯ ರಾಕೆಟ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಸ್. ಸೋಮನಾಥ್ ಅವರು ಇಸ್ರೋದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದು ಚಂದ್ರಯಾನ-3 ಮತ್ತು ಗಗನ್ಯಾನ್ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. / Rocket scientist S. Somanath serves as the Chairman of ISRO, spearheading landmark missions like Chandrayaan-3 and Gaganyaan.
ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆ ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಣಾ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ? / Which Constitutional provision enshrines the development of scientific temper, humanism, and the spirit of inquiry as a Fundamental Duty?
A) Article 21
B) Article 48A
C) Article 51A(h)
D) Article 51A(k)
ಉತ್ತರ: C / Answer: C
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 51A(h) ವಿಧಿಯು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕನ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. / Article 51A(h) of the Constitution mandates every citizen to develop scientific temper, humanism, and the spirit of inquiry and reform.
ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಹೇಳಿಕೆ (A) ಮತ್ತು ಕಾರಣ (R) ಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following Assertion (A) and Reason (R):
ಹೇಳಿಕೆ (A): ಗಗನ್ಯಾನ್ ನಂತಹ ಮಾನವ ಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ದೇಶದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ. / Assertion (A): Manned spaceflight programmes like Gaganyaan elevate a nation’s technological self-reliance and strategic scientific standing globally.
ಕಾರಣ (R): ಮಾನವ ಸಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಯಾನವು ಸುಧಾರಿತ ಜೀವ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ವಸ್ತುವಿಜ್ಞಾನ, ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಂವಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಲವಾದೂತ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. / Reason (R): Executing human spaceflight drives intense spin-off innovations across life-support systems, advanced material sciences, robotics, and precision avionics.
A) (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಮತ್ತು (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆ. / Both (A) and (R) are true, and (R) is the correct explanation of (A).
B) (A) ಮತ್ತು (R) ಎರಡೂ ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ಎಂಬುದು (A) ಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ. / Both (A) and (R) are true, but (R) is not the correct explanation of (A).
C) (A) ಸರಿ, ಆದರೆ (R) ತಪ್ಪು. / (A) is true, but (R) is false.
D) (A) ತಪ್ಪು, ಆದರೆ (R) ಸರಿ. / (A) is false, but (R) is true.
ಉತ್ತರ: A / Answer: A
ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗಗನ್ಯಾನ್ ಯೋಜನೆಯು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ ದೇಶೀಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅಪಾರ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ. / Human spaceflight serves as a supreme catalyst for high-technology spillovers, catalysing indigenous industrial manufacturing and cutting-edge R&D ecosystems.
Source: https://dailycurrentaffairs.in/post/gaganyaan-mission-isro-unmanned-flight-test-preparations
ನಿಮ್ಮದೇ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆಯಿರಿ; ನಕಲಿಸಿದ ಸಾಲುಗಳು ಮರೆಯುತ್ತವೆ, ನೀವೇ ಬರೆದವು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
Write notes in your own words; copied lines fade, written ones stay.
Get the daily digest and open DailyCA - ಕನ್ನಡ | English in one tap.
To install on iPhone: tap Share then Add to Home Screen.
