ಡೀಸೆಲ್ ಮತ್ತು ಎಟಿಎಫ್ ರಫ್ತು ಆಕಸ್ಮಿಕ ಲಾಭ ತೆರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಳ: ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಸುಂಕ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆ | Centre Revises Windfall Profit Tax on Fuel Exports

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿತ ಇಂಧನ ರಫ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಲಾಭ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು (Windfall Profit Tax) ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. / The Union Ministry of Finance revised the Windfall Profit Tax levied on refined fuel exports and crude oil.
• ಡೀಸೆಲ್ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಇಂಧನ (ATF - Aviation Turbine Fuel) ರಫ್ತು ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕವನ್ನು (SAED - Special Additional Excise Duty) ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. / The government raised the Special Additional Excise Duty (SAED) on overseas shipments of diesel and aviation turbine fuel.
• ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ವಿಮಾನ ಇಂಧನ (ATF) ರಫ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ₹10.5 ರಿಂದ ₹11 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. / The export duty on Aviation Turbine Fuel was enhanced from ₹10.5 to ₹11 per litre.
• ಡೀಸೆಲ್ ರಫ್ತು ಮೇಲಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ₹8.5 ರಿಂದ ₹11.5 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. / The levy on diesel exports was hiked significantly from ₹8.5 to ₹11.5 per litre.
• ಆದರೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ರಫ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಈ ಹಿಂದೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದ ₹2.5 ರಷ್ಟಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಸುಂಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ (Zero) ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ. / Conversely, the export cess on petrol, previously pegged at ₹2.5 per litre, was slashed completely to NIL / zero.
• ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗಳ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಪಾಕ್ಷಿಕಕ್ಕೊಮ್ಮೆ (ಪ್ರತಿ 14 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ) ಈ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪರಾಮರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. / The windfall tax is reviewed fortnightly (every two weeks) calibrated against global benchmark crude and product cracking margins.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ವಿಂಡ್‌ಫಾಲ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ: ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬಾಹ್ಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಪಡೆಯುವ ಅಸಹಜ ಅತಿಯಾದ ಲಾಭದ (Supernormal Profits) ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರಗಳು ವಿಧಿಸುವ ವಿಶೇಷ ತೆರಿಗೆಯಾಗಿದೆ. / A windfall tax is a higher tax rate imposed on companies benefiting unexpectedly from sudden supernormal profits driven by external market shocks.
• ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳು ತೀವ್ರ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಾಗ ಭಾರತವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2022ರ ಜುಲೈ 1 ರಂದು ಈ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. / India first introduced the windfall profit tax on July 1, 2022, following energy market disruptions caused by the Russia-Ukraine war.
• ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ & ಸಂವಿಧಾನ: ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ, ಡೀಸೆಲ್, ಪೆಟ್ರೋಲ್, ವಿಮಾನ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಇನ್ನೂ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ (GST) ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರವೇಶ 84 ರ (Entry 84, Union List) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Five petroleum products remain outside GST and are taxed under Entry 84 of the Union List via Central Excise and SAED.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ನೋಡಲ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ (ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ / CBIC).
• ಪರಿಶೀಲನಾ ಆವರ್ತನ: ಪ್ರತಿ 14 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ (Fortnightly Review).
• ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ: 2022ರ ಜುಲೈ 1.
• ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ದರ: ಶೂನ್ಯ (Zero).

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಇಂಧನದ ರಫ್ತು ಮೇಲಿನ ವಿಶೇಷ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕವನ್ನು (SAED) ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿದೆ? / As per the latest Finance Ministry notification, export duty (SAED) on which fuel has been reduced to zero?

A) ಡೀಸೆಲ್ / Diesel
B) ವಿಮಾನ ಇಂಧನ (ATF) / Aviation Turbine Fuel
C) ಪೆಟ್ರೋಲ್ / Petrol
D) ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ / Kerosene

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ರಫ್ತಿನ ಮೇಲಿದ್ದ ಸುಂಕವನ್ನು ₹2.5 ರಿಂದ ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ (Zero) ಇಳಿಸಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಲಾಭ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು (Windfall Profit Tax) ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು? / In which year did the Government of India first introduce the Windfall Profit Tax on the energy sector?

A) 2020
B) 2021
C) 2022
D) 2023

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 2022ರ ಜುಲೈ 1 ರಂದು ಭಾರತವು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ವಿಂಡ್‌ಫಾಲ್ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಆಕಸ್ಮಿಕ ಲಾಭ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ (Review) ಮಾಡುತ್ತದೆ? / How frequently does the Central government review windfall profit tax rates on crude oil and fuel exports?

A) ಪ್ರತಿ ವಾರ (Weekly)
B) ಪ್ರತಿ 14 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ / Fortnightly (every 14 days)
C) ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು (Monthly)
D) ಪ್ರತಿ ತ್ರೈಮಾಸಿಕಕ್ಕೊಮ್ಮೆ (Quarterly)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿ 14 ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ (ಪಾಕ್ಷಿಕ) ದರಗಳನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಉತ್ಪನ್ನವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (GST) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದಿದೆ? / Which of the following petroleum products currently remains outside the purview of GST in India?

A) ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ / Crude petroleum & Natural gas
B) ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ / Motor spirit (Petrol) & High-speed diesel
C) ವಿಮಾನ ಇಂಧನ (ATF) / Aviation Turbine Fuel
D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ / All of the above

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 101ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅನ್ವಯ 5 ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು (ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ, ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಡೀಸೆಲ್, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ಎಟಿಎಫ್) ಇನ್ನೂ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿವೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಡೀಸೆಲ್ ರಫ್ತು ಮೇಲಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ₹8.5 ರಿಂದ ಎಷ್ಟು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ? / To what rate was the windfall export duty on diesel increased from ₹8.5 per litre?

A) ₹9.5
B) ₹10.5
C) ₹11.5
D) ₹12.5

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡೀಸೆಲ್ ರಫ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ವಿಶೇಷ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕವನ್ನು ₹11.5 ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಆಕಸ್ಮಿಕ ಲಾಭ’ (Windfall Gain/Profit) ಎಂದರೆ ಏನರ್ಥ? / What does the term ‘Windfall Profit’ signify in economic terminology?

A) ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಯೋಜಿತ ವ್ಯಾಪಾರ ಲಾಭ
B) ಬಾಹ್ಯ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಗಳಿಸಿದ ಅತಿಯಾದ ಲಾಭ / Unforeseen supernormal gain due to external market events
C) ಕಪ್ಪು ಹಣದ ಹೂಡಿಕೆಯಿಂದ ಬಂದ ಲಾಭ
D) ಕೇವಲ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಬರುವ ಲಾಭ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಂತರಿಕ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ದಿಢೀರ್ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಕಂಪನಿಗಳು ಗಳಿಸುವ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಭಾರಿ ಲಾಭವನ್ನು ವಿಂಡ್‌ಫಾಲ್ ಲಾಭ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
1. ವಿಮಾನ ಇಂಧನ (ATF) ರಫ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ₹10.5 ರಿಂದ ₹11 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
2. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ.
ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Consider the statements: 1. The export levy on Aviation Turbine Fuel (ATF) was increased to ₹11 per litre. 2. The duty on petrol was reduced to zero. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯಂತೆ ಎಟಿಎಫ್ ಸುಂಕ ₹11 ಕ್ಕೆ ಏರಿದೆ ಹಾಗೂ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಸುಂಕ ಶೂನ್ಯವಾಗಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೇಂದ್ರ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕ ಮತ್ತು ಸೀಮಾ ಸುಂಕಗಳನ್ನು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಂಡಳಿ ಯಾವುದು? / Which statutory board under the Department of Revenue administers central excise and customs in India?

A) ಸಿಬಿಡಿಟಿ (CBDT)
B) ಸಿಬಿಐಸಿ (CBIC) / Central Board of Indirect Taxes and Customs
C) ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ / GST Council
D) ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ED)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪರೋಕ್ಷ ತೆರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕಗಳನ್ನು CBIC (Central Board of Indirect Taxes and Customs) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ತೈಲ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಸಂಕೀರ್ಣ (Oil Refinery) ಎಲ್ಲಿದೆ? / Where is India’s largest single-location private petroleum refinery complex situated?

A) ಮಂಗಳೂರು (ಕರ್ನಾಟಕ)
B) ಜಾಮ್‌ನಗರ (ಗುಜರಾತ್) / Jamnagar (Gujarat)
C) ಬಾರೌನಿ (ಬಿಹಾರ)
D) ಡಿಗ್ಬೋಯ್ (ಅಸ್ಸಾಂ)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ನ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತೈಲ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಜಾಮ್‌ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (GST Council) ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ? / Under which Article of the Indian Constitution is the GST Council constituted?

A) ವಿಧಿ 269A / Article 269A
B) ವಿಧಿ 279A / Article 279A
C) ವಿಧಿ 280 / Article 280
D) ವಿಧಿ 300A / Article 300A

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 101ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 2016 ರ ಮೂಲಕ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ವಿಧಿ 279A ಸೇರಿಸಿ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.

---