DailyCA - ಕನ್ನಡ | EnglishDaily Current Affairs | ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು

ಕೇಂದ್ರ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ: ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ₹4,504 ಕೋಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ | Centre Tax Devolution Karnataka Share

ಹಬ್ಬದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯ ಮುಂಗಡ ಕಂತಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ₹1,09,019 ಕೋಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. The Union Government has released an advance instalment of tax devolution amounting to ₹1,09,019 crore to state governments.

My list →

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

  • ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯವು ಮುಂಬರುವ ಹಬ್ಬದ ಋತುವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯ ಮುಂಗಡ ಕಂತಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ₹1,09,019 ಕೋಟಿ ಅನುದಾನವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. / The Union Ministry of Finance released an advance tax devolution instalment of ₹1,09,019 crore to states.
  • ಈ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು ₹4,504 ಕೋಟಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾಲು ಲಭಿಸಿದೆ. / Karnataka received a total tax share of ₹4,504 crore in this devolution tranche.
  • ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಗರಿಷ್ಠ ಮೊತ್ತವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ₹19,208 ಕೋಟಿ ಹಾಗೂ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ₹10,845 ಕೋಟಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. / Uttar Pradesh received the highest share of ₹19,208 crore, followed by Bihar at ₹10,845 crore.
  • ಚಿಕ್ಕ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಸಿಕ್ಕಿಂಗೆ ₹365 ಕೋಟಿ ಹಾಗೂ ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ₹398 ಕೋಟಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾಲು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. / Smaller states like Sikkim received ₹365 crore and Goa received ₹398 crore.
  • ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚವನ್ನು (Capital Expenditure) ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಜನಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಒದಗಿಸಲು ಈ ಮುಂಗಡ ಕಂತು ನೆರವಾಗಲಿದೆ. / The funds aim to accelerate capital expenditure and support state welfare schemes.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

  • ಸಂವಿಧಾನದ 280ನೇ ವಿಧಿ (Article 280): ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಪ್ರತಿ 5 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವನ್ನು (Finance Commission) ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
  • ಸಂವಿಧಾನದ 270ನೇ ವಿಧಿ (Article 270): ಕೇಂದ್ರವು ವಿಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಭಜಿಸಬಹುದಾದ ತೆರಿಗೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು (Divisible Pool) ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಇದು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
  • 15ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ (15th Finance Commission): ಎನ್.ಕೆ. ಸಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ 15ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಭಜಿಸಬಹುದಾದ ಪೂಲ್‌ನಿಂದ ಒಟ್ಟು ಶೇ. 41 ರಷ್ಟು ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ.
  • ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾಲು ಇಳಿಕೆ: 14ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದಲ್ಲಿ ಶೇ. 4.71 ರಷ್ಟಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕದ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯು 15ನೇ ಆಯೋಗದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದಾಗಿ ಶೇ. 3.647 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

  • ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ: ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್.
  • 15ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಎನ್.ಕೆ. ಸಿಂಗ್ (ಅವಧಿ: 2021-2026).
  • 16ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಡಾ. ಅರವಿಂದ ಪನಗರಿಯಾ (ಶಿಫಾರಸು ಜಾರಿ: 2026-2031).
  • ಪ್ರಮುಖ ಮಾನದಂಡಗಳು: ಆದಾಯ ಅಂತರ (Income Distance), ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಧನೆ (Demographic Performance), ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ (Forest & Ecology), ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಮುಂಗಡ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಲಭಿಸಿದ ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟು? / How much amount was released to Karnataka in the recent advance tax devolution instalment by the Union Finance Ministry?

A) ₹3,647 ಕೋಟಿ / ₹3,647 crore
B) ₹4,504 ಕೋಟಿ / ₹4,504 crore
C) ₹10,845 ಕೋಟಿ / ₹10,845 crore
D) ₹19,208 ಕೋಟಿ / ₹19,208 crore

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಹಬ್ಬದ ಋತುವಿನ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು ₹1,09,019 ಕೋಟಿ ಮುಂಗಡ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ₹4,504 ಕೋಟಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ.


ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವನ್ನು (Finance Commission) ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Under which Article of the Constitution of India is the Finance Commission constituted?

A) ವಿಧಿ 268 / Article 268
B) ವಿಧಿ 275 / Article 275
C) ವಿಧಿ 280 / Article 280
D) ವಿಧಿ 300ಎ / Article 300A

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 280ನೇ ವಿಧಿಯ ಅನ್ವಯ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಪ್ರತಿ 5 ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸಿದಾಗ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ.


ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಡೆದ ರಾಜ್ಯ ಯಾವುದು? / Which state received the highest share in the tax devolution released by the Centre?

A) ಬಿಹಾರ / Bihar
B) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ / Maharashtra
C) ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ / Uttar Pradesh
D) ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ / West Bengal

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಅಂತರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ ₹19,208 ಕೋಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.


ಪ್ರಶ್ನೆ 4: 15ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು ಕೇಂದ್ರದ ವಿಭಜಿಸಬಹುದಾದ ತೆರಿಗೆ ಪೂಲ್‌ನಿಂದ (Divisible Pool) ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಒಟ್ಟು ಪಾಲು ಎಷ್ಟು? / What percentage of the divisible tax pool did the 15th Finance Commission recommend for states?

A) 32%
B) 41%
C) 42%
D) 50%

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 14ನೇ ಆಯೋಗವು ಶೇ. 42 ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು. ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಲಡಾಖ್ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಚನೆಯ ನಂತರ 15ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು ಇದನ್ನು ಶೇ. 41 ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿತು.


ಪ್ರಶ್ನೆ 5: 16ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಯಾರು ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ? / Who has been appointed as the Chairman of the 16th Finance Commission?

A) ಎನ್.ಕೆ. ಸಿಂಗ್ / N.K. Singh
B) ವೈ.ವಿ. ರೆಡ್ಡಿ / Y.V. Reddy
C) ಡಾ. ಅರವಿಂದ ಪನಗರಿಯಾ / Dr. Arvind Panagariya
D) ರಘುರಾಮ್ ರಾಜನ್ / Raghuram Rajan

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನೀತಿ ಆಯೋಗದ ಮಾಜಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ. ಅರವಿಂದ ಪನಗರಿಯಾ ಅವರು 16ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.


ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಲಂಬೀಯ (Vertical) ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. 2. ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಅಡ್ಡ (Horizontal) ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮಾನದಂಡಗಳಾಗಿವೆ. / Consider the following statements: 1. Tax devolution involves vertical devolution between Centre and States. 2. Population and area are criteria for horizontal devolution among states. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ವರ್ಟಿಕಲ್ ಹಂಚಿಕೆ ಎಂದೂ, ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚುವುದನ್ನು ಹಾರಿಜಾಂಟಲ್ ಹಂಚಿಕೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ.


ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೇಂದ್ರ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Article of the Constitution deals with taxes levied and distributed between Union and States?

A) ವಿಧಿ 265 / Article 265
B) ವಿಧಿ 270 / Article 270
C) ವಿಧಿ 279ಎ / Article 279A
D) ವಿಧಿ 282 / Article 282

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 270ನೇ ವಿಧಿಯು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನಿವ್ವಳ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯವನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.


ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವುದಿಲ್ಲ? / Which of the following is NOT recommended by the Finance Commission?

A) ವಿಭಜಿಸಬಹುದಾದ ತೆರಿಗೆಗಳ ನಿವ್ವಳ ಆದಾಯ ಹಂಚಿಕೆ / Sharing of net proceeds of taxes
B) ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಸಹಾಯಾನುದಾನ (Grants-in-aid) / Principles governing grants-in-aid
C) ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ಪುರಸಭೆಗಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವೃದ್ಧಿಗೆ ಕ್ರಮಗಳು / Measures to augment Consolidated Fund for Panchayats
D) ದೇಶದ ವಾರ್ಷಿಕ ವಿತ್ತೀಯ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿದರ ನಿಗದಿ / Determining annual monetary policy and interest rates

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿತ್ತೀಯ ನೀತಿ (Monetary Policy) ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ನ ಎಂಪಿಸಿ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ, ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವಲ್ಲ.


ಪ್ರಶ್ನೆ 9: 15ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ದತ್ತಾಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದೆ? / Which Census data was used by the 15th Finance Commission for its devolution formula?

A) 1971 ರ ಜನಗಣತಿ / 1971 Census
B) 1991 ರ ಜನಗಣತಿ / 1991 Census
C) 2001 ರ ಜನಗಣತಿ / 2001 Census
D) 2011 ರ ಜನಗಣತಿ / 2011 Census

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): 15ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ.


ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಾನುದಾನ (Grants-in-aid) ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ? / Under which Constitutional Article does Parliament provide grants-in-aid to States?

A) ವಿಧಿ 275 / Article 275
B) ವಿಧಿ 266 / Article 266
C) ವಿಧಿ 267 / Article 267
D) ವಿಧಿ 282 / Article 282

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಸಂಚಿತ ನಿಧಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಹಾಯಾನುದಾನವನ್ನು 275ನೇ ವಿಧಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

🎓 ಉಪಯುಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು · Useful for: UPSC GS 3KPSC KASBanking

ಮೂಲ / Source: ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು

#tax devolution#finance commission#karnataka budget#article 280#union finance ministry

ನನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಿ / My important list →