ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ

ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಾ. ಮೋಹನ್ ಯಾದವ್ ಅವರು ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ಅಭಯಾರಣ್ಯಕ್ಕೆ (Gandhi Sagar Sanctuary) ಹೆಣ್ಣು ಚೀತಾವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

ಕುನೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ನಂತರ ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಚೀತಾಗಳ ಎರಡನೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಚೀತಾಗಳ ಸಂತತಿ ವೃದ್ಧಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೇಟೆಯ ಲಭ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಆವರಣವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮಂದಸೌರ್ ಮತ್ತು ನೀಮಚ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದು, ಚಂಬಲ್ ನದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ಆಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಜಲಾಶಯದ ಹಿನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿದೆ.

ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs)

1. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಚೀತಾಗಳ ಎರಡನೇ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ?
   A) ರಾಜಸ್ಥಾನ
   B) ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ
   C) ಗುಜರಾತ್
   D) ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ
   ಉತ್ತರ: B
   ವಿವರಣೆ: ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಮಂದಸೌರ್ ಮತ್ತು ನೀಮಚ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿದೆ.
2. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಯಾವ ನದಿಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ?
   A) ನರ್ಮದಾ
   B) ಬೇತ್ವಾ
   C) ಚಂಬಲ್
   D) ತಾಪಿ
   ಉತ್ತರ: C
   ವಿವರಣೆ: ಇದು ಚಂಬಲ್ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ಜಲಾಶಯದ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ.
3. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳು ಅಳಿದುಹೋಗಿವೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು?
   A) 1947
   B) 1952
   C) 1972
   D) 1980
   ಉತ್ತರ: B
   ವಿವರಣೆ: 1952 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಚೀತಾಗಳು ಅಳಿದುಹೋಗಿವೆ ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.
4. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2022 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಚ್ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಯಾವ ದೇಶದಿಂದ ತರಲಾಯಿತು?
   A) ನಮೀಬಿಯಾ
   B) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ
   C) ಕೀನ್ಯಾ
   D) ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ
   ಉತ್ತರ: A
   ವಿವರಣೆ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17, 2022 ರಂದು ನಮೀಬಿಯಾದಿಂದ 8 ಚೀತಾಗಳನ್ನು ತರಲಾಯಿತು.
5. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಐಯುಸಿಎನ್ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಚೀತಾದ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು?
   A) Critically Endangered
   B) Endangered
   C) Vulnerable
   D) Least Concern
   ಉತ್ತರ: C
   ವಿವರಣೆ: ಆಫ್ರಿಕನ್ ಚೀತಾ Vulnerable ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ; ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಚೀತಾ Critically Endangered ಆಗಿದೆ.
6. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಕುನೊ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರದ ಜೊತೆಗೆ ಚೀತಾಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಭಾವ್ಯ ತಾಣವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಯಾವುದು?
   A) ಕಾನ್ಹಾ
   B) ನೌರಾದೇಹಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ
   C) ಬಾಂಧವಗಢ
   D) ಪೆಂಚ್
   ಉತ್ತರ: B
   ವಿವರಣೆ: ನೌರಾದೇಹಿ (ವೀರಂಗನಾ ದುರ್ಗಾವತಿ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶ) ಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
7. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವ ನೋಡಲ್ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು?
   A) ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿ
   B) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA)
   C) ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಝೂ ಅಥಾರಿಟಿ
   D) ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಸ್ಥೆ
   ಉತ್ತರ: B
   ವಿವರಣೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು (NTCA) ಇದರ ನೋಡಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿದೆ.
8. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಚಂಬಲ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ?
   A) ರಾಣಾ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಾಗರ
   B) ಜವಾಹರ್ ಸಾಗರ
   C) ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು
   D) ಕೋಟಾ ಬ್ಯಾರೇಜ್
   ಉತ್ತರ: C
   ವಿವರಣೆ: ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ, ಉಳಿದ ಮೂರು ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ.
9. ಪ್ರಶ್ನೆ: ಚೀತಾ ಗಂಟೆಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗವನ್ನು ತಲುಪಬಲ್ಲದು?
   A) 60-70 ಕಿ.ಮೀ/ಗಂ
   B) 100-120 ಕಿ.ಮೀ/ಗಂ
   C) 140-160 ಕಿ.ಮೀ/ಗಂ
   D) 80-90 ಕಿ.ಮೀ/ಗಂ
   ಉತ್ತರ: B
   ವಿವರಣೆ: ಚೀತಾ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಓಟದಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗೆ 100 ರಿಂದ 120 ಕಿ.ಮೀ ವೇಗ ತಲುಪುತ್ತದೆ.
10. ಪ್ರಶ್ನೆ: ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1972 ರ ಪ್ರಕಾರ ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಯಾವ ಷೆಡ್ಯೂಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ?
    A) ಷೆಡ್ಯೂಲ್ I
    B) ಷೆಡ್ಯೂಲ್ II
    C) ಷೆಡ್ಯೂಲ್ III
    D) ಷೆಡ್ಯೂಲ್ IV
    ಉತ್ತರ: A
    ವಿವರಣೆ: ಷೆಡ್ಯೂಲ್ I ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

Key points for exams

• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚೀತಾಗಳು ಅಳಿದುಹೋಗಿವೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ವರ್ಷ 1952.
• ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾವನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17, 2022 ರಂದು ಕುನೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
• ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೀತಾದ ನೋಡಲ್ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NTCA).
• ಆಫ್ರಿಕನ್ ಚೀತಾ IUCN ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ Vulnerable ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ; ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಚೀತಾ Critically Endangered ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
• ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಚಂಬಲ್ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.