ವಿಶ್ವ ನದಿಗಳ ದಿನ ಮತ್ತು ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ | World Rivers Day and Water Conservation Initiatives

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನದಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಕುರಿತು ವಿಶೇಷ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ / Special awareness is being raised on river conservation and preventing water pollution during September and October.ದೇಶದ ನದಿಗಳ ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವುದು, ಒತ್ತುವರಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಒತ್ತು ನೀಡಿವೆ / Central and state governments have emphasized desilting, removing encroachments, and rejuvenating water bodies.ನದಿ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೇರವಾಗಿ ನದಿಗಳಿಗೆ ಸೇರುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ / Strict measures are taken to increase green cover along riverbanks and prevent industrial effluents from directly entering rivers.ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ / Experts opined that local community participation is essential in environmental conservation.ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಪೂರೈಸುವ ಯತ್ನಗಳು ಮುಂದುವರಿದಿವೆ / Efforts to supply clean drinking water to rural areas under the Jal Jeevan Mission are ongoing.ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು (NRCD) ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ / The National River Conservation Directorate (NRCD) in India operates under the Union Ministry of Environment, Forest and Climate Change.ಸಂವಿಧಾನದ 48ಎ ವಿಧಿಯು (Article 48A) ರಾಜ್ಯವು ದೇಶದ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ / Article 48A of the Constitution directs the State to protect and improve the environment.ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ 51ಎ(ಜಿ) ವಿಧಿಯು (Article 51A(g)) ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕನು ಕಾಡುಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕರ್ತವ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ / Article 51A(g) outlines the fundamental duty to protect the natural environment.ಗಂಗಾ ನದಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ / The Namami Gange program is implemented as a major national initiative for the rejuvenation of the Ganga river.ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ / Water resource management is handled under the Union Ministry.ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ (Water Prevention and Control of Pollution Act) 1974 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು / The Water Prevention and Control of Pollution Act was enacted in 1974.ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯು (CPCB) ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ / The Central Pollution Control Board monitors water pollution.2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ? / Which article of the Indian Constitution details the fundamental duty to protect the natural environment?A) ವಿಧಿ 21 / Article 21 B) ವಿಧಿ 48ಎ / Article 48A C) ವಿಧಿ 51ಎ(ಜಿ) / Article 51A(g) D) ವಿಧಿ 32 / Article 32ಉತ್ತರ: C / Answer: Cವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 51ಎ(ಜಿ) ವಿಧಿಯು ಕಾಡುಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸುವ ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ / Article 51A(g) specifies the fundamental duty of citizens to protect the natural environment.ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು? / In which year was the Water (Prevention and Control of Pollution) Act enacted?A) 1972 B) 1974 C) 1981 D) 1986ಉತ್ತರ: B / Answer: Bವಿವರಣೆ (Explanation): ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆಯು 1974 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು / The Water Prevention and Control of Pollution Act was enacted in 1974.ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ಯಾವ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ? / The National River Conservation Directorate comes under which Union Ministry?A) ಜಲ ಶಕ್ತಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Jal Shakti B) ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Environment, Forest and Climate Change C) ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Earth Sciences D) ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Agricultureಉತ್ತರ: B / Answer: Bವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನದಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ / NRCD operates under the Ministry of Environment, Forest and Climate Change.ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯು ಕೇಂದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. 2. ವಿಧಿ 48ಎ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ. / Consider the statements: 1. CPCB operates at the national level. 2. Article 48A relates to environmental protection. Choose the correct statements.A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only C) 1 ಮತ್ತು 2ೆರಡೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ / Both 1 and 2 are correct D) ಎರಡೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2ಉತ್ತರ: C / Answer: Cವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೇಲಿನ ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. CPCB ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಜಲ ಹಾಗೂ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿ 48ಎ ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ / Both statements are correct as CPCB regulates pollution and Article 48A directs environmental protection.ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನದಿಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಯಾವುದು? / Which is the major national program launched for river rejuvenation in India?A) ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ / Namami Gange B) ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ್ ಮಿಷನ್ / Swachh Bharat Mission C) ಅಮೃತ್ ಸರೋವರ್ / Amrit Sarovar D) ಜಲ ಜೀವನ್ ಮಿಷನ್ / Jal Jeevan Missionಉತ್ತರ: A / Answer: Aವಿವರಣೆ (Explanation): ಗಂಗಾ ನದಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಉಪನದಿಗಳ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ನಮಾಮಿ ಗಂಗೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ / Namami Gange is the flagship program for river rejuvenation.ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ನೀರು ಮತ್ತು ನದಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಲ್ಲ? / Which of the following is NOT a primary objective of water and river conservation?A) ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೇರ ವಿಸರ್ಜನೆ / Direct industrial waste discharge B) ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವುದು / Desilting C) ಒತ್ತುವರಿ ತೆರವು / Removal of encroachments D) ಮರಳೆತ್ತುವಿಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣೆ / Regulation of sand miningಉತ್ತರ: A / Answer: Aವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನದಿಗಳಿಗೆ ವಿಸರ್ಜಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಗುರಿಯೇ ಹೊರತು ಅದನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವುದಲ್ಲ / Direct discharge of industrial waste is strictly prohibited, not an objective.ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವವು ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? / Which Directive Principle of State Policy relates to environmental protection?A) ವಿಧಿ 40 / Article 40 B) ವಿಧಿ 48ಎ / Article 48A C) ವಿಧಿ 45 / Article 45 D) ವಿಧಿ 50 / Article 50ಉತ್ತರ: B / Answer: Bವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವಿಧಿ 48ಎ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ / Article 48A under DPSP deals with environmental protection.ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮಗ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹೊಣೆಗಾರರಾದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which primary national institution is responsible for comprehensive water resource management?A) ನೀತಿ ಆಯೋಗ / NITI Aayog B) ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗ / Central Water Commission C) ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ / RBI D) ಬಾರಿಕ್ ಕಮಿಟಿ / Barik Committeeಉತ್ತರ: B / Answer: Bವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಜಲ ಆಯೋಗವು (CWC) ದೇಶದ ನೀರಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ / The Central Water Commission plays a key role in water resource management.പ്രಶ್ನೆ 9: ನದಿ ನೀರು ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೇನು? / What is the primary cause of river water pollution?A) ಜಲ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳೆವಳಿಗೆ / Aquatic plant growth B) ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರು / Untreated industrial effluent and sewage C) ಮೀನುಗಾರಿಕೆ / Fishing D) ಮಳೆನೀರು ಕೊಯ್ಲು / Rainwater harvestingಉತ್ತರ: B / Answer: Bವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೊಳಚೆ ನೀರು ನದಿಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ / Untreated industrial waste and sewage are major contributors to river pollution.ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು? / In which year was the Environment Protection Act enacted?A) 1980 B) 1986 C) 1992 D) 2002ಉತ್ತರ: B / Answer: Bವಿವರಣೆ (Explanation): ಭೋಪಾಲ್ ಅನಿಲ ದುರಂತದ ನಂತರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 1986 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು / The Environment Protection Act was enacted in 1986.