ಯುಪಿಐ ₹2,000 ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಎಂಡಿಆರ್ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ | UPI MDR Charges Above Rs 2000 Supreme Court

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಏಕೀಕೃತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (UPI) ಮೂಲಕ ವರ್ತಕರಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ₹2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಆಯ್ದ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್ (MDR) ವಿಧಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಂತರ ತಡೆ ನೀಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. / The Supreme Court declined to grant an interim stay on the levying of Merchant Discount Rate (MDR) on select Unified Payments Interface (UPI) merchant transactions exceeding Rs 2,000.
• ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾಯ್‌ಮಾಲ್ಯಾ ಬಾಗ್ಚಿ ಮತ್ತು ವಿ. ಮೋಹನಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಈ ಕುರಿತು ವಿವರಣೆ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿಗಳ ನಿಗಮಕ್ಕೆ (NPCI) ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದೆ. / A bench comprising CJI Surya Kant, Justices Joymalya Bagchi, and V. Mohana issued notices directing the Centre, RBI, and NPCI to submit comprehensive affidavits within a month.
• ಈ ನೂತನ ನಿಯಮವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದ್ದು, ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಶೇಕಡಾ 96 ರಷ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಈ ಶುಲ್ಕದ ಹೊರೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಮಿತಿ ಹೇರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಎನ್. ವೆಂಕಟರಾಮನ್ ನ್ಯಾಯಪೀಠಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. / The new framework taking effect on October 15 will exempt 96 percent of retail UPI transactions, with caps placed on essential utilities as clarified by Additional Solicitor General N. Venkataraman.
• ಇದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೆಸ್ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸರ್ವರ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ವಿಧಿಸುವ ಶುಲ್ಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ. / The government submitted that MDR is neither a tax nor a cess, but an operational charge to support acquiring banks and digital payment service providers.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2007 (PSS Act, 2007): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ, ಐಎಂಪಿಎಸ್, ಆರ್‌ಟಿಜಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಇಎಫ್‌ಟಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಆರ್‌ಬಿಐಗೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ಮೂಲ ಶಾಸನ ಇದಾಗಿದೆ. / The parent statutory authority governing clearing houses and retail electronic payment networks in India is the Payment and Settlement Systems Act, 2007 administered by the RBI.
• ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿಗಳ ನಿಗಮ (NPCI): ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ (IBA) ಜಂಟಿ ಉಪಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ 2008ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 8 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು 2016ರಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. / NPCI was incorporated in 2008 as an umbrella not-for-profit company under the guidance of RBI and IBA; it introduced UPI in 2016.
• ಮರ್ಚೆಂಟ್ ಡಿಸ್ಕೌಂಟ್ ರೇಟ್ (MDR): ವ್ಯಾಪಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಾಲೆಟ್/ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಪಾವತಿ ಪಡೆಯುವಾಗ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಾಗೂ ಪಾವತಿ ಗೇಟ್‌ವೇಗೆ ನೀಡುವ ಕಮಿಷನ್ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಎಂಡಿಆರ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. / Merchant Discount Rate (MDR) is the percentage fee levied on a merchant by acquiring banks for processing customer digital payments.
• ಸಂವಿಧಾನದ 32ನೇ ವಿಧಿ (Article 32): ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ 32ನೇ ವಿಧಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ (ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಇದನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ‘ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಹೃದಯ’ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ). / Article 32 guarantees the right to constitutional remedies before the Supreme Court, famously termed the ‘heart and soul of the Constitution’ by Dr. B.R. Ambedkar.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಎಂಡಿಆರ್ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕನಿಷ್ಠ ಮೊತ್ತ: ₹2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. / Above Rs 2,000.
• ನಿಯಮ ಜಾರಿಯಾಗುವ ದಿನಾಂಕ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15. / October 15.
• ಯುಪಿಐ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವರ್ಷ: 2016. / 2016.
• ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಮುಂಬೈ. / Mumbai.
• ಶುಲ್ಕದಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆದ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ: ಶೇಕಡಾ 96. / 96 percent.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವಲಯದಲ್ಲಿ ‘MDR’ ಎಂಬ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪದ ಪೂರ್ಣ ವಿಸ್ತರಣೆ ಏನು? / In banking and digital payment systems, what is the full expansion of the acronym ‘MDR’?

A) Mobile Discount Rate
B) Merchant Discount Rate
C) Maximum Deduction Ratio
D) Monetary Distribution Rate

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): MDR ಎಂದರೆ Merchant Discount Rate. ವರ್ತಕರು ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕವಾಗಿದೆ. / MDR stands for Merchant Discount Rate, which is the transaction commission paid by merchants to acquiring financial institutions.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಕೀಕೃತ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (UPI) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which institution developed and operates the Unified Payments Interface (UPI) ecosystem in India?

A) ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI)
B) ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿಗಳ ನಿಗಮ (NPCI)
C) ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (SBI)
D) ನೀತಿ ಆಯೋಗ (NITI Aayog)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಯುಪಿಐ (UPI) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಐಬಿಎ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿಗಳ ನಿಗಮ (NPCI) 2016ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. / The Unified Payments Interface was launched and managed by the National Payments Corporation of India (NPCI).

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಎಂಡಿಆರ್ (MDR) ಶುಲ್ಕವು ವರ್ತಕರಿಗೆ ಮಾಡುವ ಎಷ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುಪಿಐ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ? / The disputed MDR charges recently challenged in the Supreme Court apply to UPI merchant transactions above what threshold amount?

A) ₹1,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು
B) ₹2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು
C) ₹5,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು
D) ₹10,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವರ್ತಕರಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಯುಪಿಐ ಮೂಲಕ ಪಾವತಿಸುವ ₹2,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಆಯ್ದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಎಂಡಿಆರ್ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. / The disputed MDR proposal applies specifically to transactions exceeding Rs 2,000.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಇತ್ಯರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, 2007 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. / All digital payments systems in India operate under the Payment and Settlement Systems Act, 2007.
2. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 2016 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. / The UPI payment architecture was first introduced in India in 2016.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪಾವತಿಗಳು PSS Act, 2007 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ ಯುಪಿಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು 2016ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. / Both statements are factually correct.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕೆಳಗಿನ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಗಾವಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ನೋಡಿ / Match the payment systems with their operational features:

A) a-2, b-1, c-3
B) a-1, b-2, c-3
C) a-3, b-2, c-1
D) a-2, b-3, c-1

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): RTGS ದೊಡ್ಡ ಮೌಲ್ಯದ ತಕ್ಷಣದ ಇತ್ಯರ್ಥ (ಕನಿಷ್ಠ ₹2 ಲಕ್ಷ); NEFT ಅರ್ಧ ಗಂಟೆಯ ಬ್ಯಾಚ್ ಇತ್ಯರ್ಥ; IMPS ತಕ್ಷಣದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / Correct match: a-2, b-1, c-3.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿಗಳ ನಿಗಮದ (NPCI) ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯು ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ? / Where is the corporate headquarters of the National Payments Corporation of India (NPCI) located?

A) ನವದೆಹಲಿ / New Delhi
B) ಹೈದರಾಬಾದ್ / Hyderabad
C) ಮುಂಬೈ / Mumbai
D) ಬೆಂಗಳೂರು / Bengaluru

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ (NPCI) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿದೆ. / NPCI is headquartered in Mumbai, Maharashtra.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾವತಿಗಳ ನಿಗಮ (NPCI) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಉಪಕ್ರಮವಲ್ಲ? / Which among the following is NOT an indigenous product developed by NPCI?

A) ರುಪೇ ಕಾರ್ಡ್ (RuPay)
B) ಭೀಮ್ ಆ್ಯಪ್ (BHIM)
C) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಟೋಲ್ ಸಂಗ್ರಹ (FASTag-NETC)
D) ಸ್ವಿಫ್ಟ್ (SWIFT)

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರುಪೇ, ಭೀಮ್ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಟ್ಯಾಗ್ ಎನ್‌ಪಿಸಿಐ ಉಪಕ್ರಮಗಳಾಗಿವೆ. SWIFT ಎಂಬುದು ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಮೂಲದ ಜಾಗತಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಂದೇಶ ರವಾನೆ ಜಾಲವಾಗಿದೆ. / SWIFT is a Belgium-based international cooperative messaging network, whereas the others are NPCI products.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರೇನು? / What is the official name of the sovereign Central Bank Digital Currency launched by the RBI?

A) ಡಿಜಿ-ಕಾಯಿನ್ (DigiCoin)
B) ಇ-ರೂಪಾಯಿ (e-Rupee / CBDC)
C) ಭಾರತ್ ಪೇ (Bharat Pay)
D) ಕ್ರಿಪ್ಟೋ-ಐಎನ್‌ಆರ್ (Crypto-INR)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆರ್‌ಬಿಐ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಇ-ರೂಪಾಯಿ (e-Rupee ಅಥವಾ CBDC) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. / The central bank digital currency issued by RBI is designated as Central Bank Digital Currency (CBDC) or e-Rupee.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯನ್ನು ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ‘ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ’ (Heart and Soul) ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ? / Which Article of the Indian Constitution was termed as the ‘Heart and Soul’ of the Constitution by Dr. B.R. Ambedkar?

A) ವಿಧಿ 14 / Article 14
B) ವಿಧಿ 19 / Article 19
C) ವಿಧಿ 21 / Article 21
D) ವಿಧಿ 32 / Article 32

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಜಾರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ 32ನೇ ವಿಧಿಯನ್ನು ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಸಂವಿಧಾನದ ಆತ್ಮ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. / Article 32 providing the right to constitutional remedies was characterized as the ‘heart and soul of the Constitution’ by Dr. Ambedkar.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಸರ್ಕಾರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಮುಂದೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುವ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರಿ ಯಾರು? / Who is the second highest law officer representing the Government of India in courts?

A) ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ / Attorney General for India
B) ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ / Solicitor General of India
C) ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಜನರಲ್ / Advocate General
D) ಕಾನೂನು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ / Law Secretary

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ (ವಿಧಿ 76) ಪ್ರಥಮ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡುವ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ (Solicitor General) ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್‌ಗಳು ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಕಾನೂನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. / The Solicitor General of India is the secondary law officer assisting the Attorney General for India.