ತಾಳಿಕೋಟೆ ತಾಲೂಕನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಸರ್ವಪಕ್ಷ ಪ್ರತಿಭಟನೆ | Talikote Drought Declaration Bandh

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಳಿಕೋಟೆ ತಾಲೂಕನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ಬರಪೀಡಿತ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲು ಆಗ್ರಹಿಸಿ ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ರೈತ ಸಂಘಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಂದ್ ಆಚರಿಸಿದವು.
• ತಾಳಿಕೋಟೆ ಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ತಡೆ ನಡೆಸಿ, ಅಂಗಡಿ ಮುಂಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಮನ್ನಾ ಹಾಗೂ ಎಕರೆಗೆ ರೂ. 50,000 ಬೆಳೆ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಂತೆ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.
• ಮಳೆಯ ತೀವ್ರ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ತೊಗರಿ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಸಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಬೆಳೆಗಳು ಒಣಗಿಹೋಗಿದ್ದು, ಕೃಷಿಕರು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಮುಖಂಡರು ಗಮನಸೆಳೆದರು.
• ಕೇಂದ್ರದ ಬರ ಕೈಪಿಡಿಯ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ ಕುಸಿತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತಾಲೂಕನ್ನು ಬರಪೀಡಿತ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕೆಂದು ತಹಶೀಲ್ದಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.
• ಕೃಷ್ಣಾ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಯೋಜನೆಯ (UKP) ಕಾಲುವೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ನೀರು ಹರಿಸಿ ಕೆರೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸುವ ತುರ್ತು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ತಾಳಿಕೋಟೆ ಕದನ 1565 (Battle of Talikota): ರಕ್ಕಸತಂಗಡಿ ಕದನ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕದನವು ಜನವರಿ 23, 1565 ರಂದು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಡೆಕ್ಕನ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು.
• ವಿಜಯಪುರದ ಕೃಷಿ ವಲಯ (Northern Dry Zone): ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಒಳನಾಡಿನ ಶುಷ್ಕ ವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನ (ರೆಗೂರ್ ಮಣ್ಣು) ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ; ತೊಗರಿ ಮತ್ತು ಜೋಳದ ಪ್ರಮುಖ ಕಣಜವಾಗಿದೆ.
• ಕೃಷ್ಣಾ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಯೋಜನೆ (UKP): ಆಲಮಟ್ಟಿ (ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸಾಗರ) ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣಪುರ (ಬಸವ ಸಾಗರ) ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೃಹತ್ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
• ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿ ಮಾನದಂಡಗಳು (SDRF / NDRF Norms): ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲು ಮಳೆ ಕೊರತೆ (ಶೇ. 60 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೊರತೆ), ಸತತ ಒಣ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ತೇವಾಂಶ ಸೂಚ್ಯಂಕಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತವೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ತಾಳಿಕೋಟೆ ತಾಲೂಕು ಇರುವ ಜಿಲ್ಲೆ: ವಿಜಯಪುರ
• ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಳಿಕೋಟೆ ಕದನ ನಡೆದ ವರ್ಷ: 1565 (ಜನವರಿ 23)
• ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು: ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಜಲಾಶಯ
• ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು: ತೊಗರಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ನಿಂಬೆ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಬರಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲು ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆದ ‘ತಾಳಿಕೋಟೆ’ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕಾಗಿದೆ? / In which district of Karnataka is Talikote taluk situated?

A) ಬಾಗಲಕೋಟೆ / Bagalkote
B) ವಿಜಯಪುರ / Vijayapura
C) ಕಲಬುರಗಿ / Kalaburagi
D) ಯಾದಗಿರಿ / Yadgir

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ತಾಳಿಕೋಟೆಯು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ತಾಲೂಕಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ‘ತಾಳಿಕೋಟೆ ಕದನ’ (ರಕ್ಕಸತಂಗಡಿ ಕದನ) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು? / In which historic year was the Battle of Talikota fought?

A) 1526
B) 1556
C) 1565
D) 1576

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ತಾಳಿಕೋಟೆ ಕದನವು 1565 ರ ಜನವರಿ 23 ರಂದು ನಡೆಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಲಮಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಜಲಾಶಯದ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರೇನು? / What is the official name of the reservoir built across the Krishna river at Almatti?

A) ಬಸವ ಸಾಗರ / Basava Sagara
B) ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸಾಗರ / Lal Bahadur Shastri Sagara
C) ರೇಣುಕಾ ಸಾಗರ / Renuka Sagara
D) ಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯ / Bhadra Reservoir

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗೆ ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸಾಗರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ (ನಾರಾಯಣಪುರ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಬಸವ ಸಾಗರ).

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿಂಬೆ ಮತ್ತು ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬೆಳೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. / Vijayapura district is renowned for lemon and grape cultivation.
2. ತಾಳಿಕೋಟೆ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಅಳಿಯ ರಾಮರಾಯ. / Aliya Rama Raya led the Vijayanagara army during the Battle of Talikota.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ; ವಿಜಯಪುರ ತೋಟಗಾರಿಕೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು, ತಾಳಿಕೋಟೆ ಕದನದಲ್ಲಿ ಅಳಿಯ ರಾಮರಾಯ ಸೇನಾ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ‘ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜ್’ (Gol Gumbaz) ಯಾರ ಭವ್ಯ ಸಮಾಧಿ ಮಂದಿರವಾಗಿದೆ? / Whose mausoleum is the world-renowned ‘Gol Gumbaz’ in Vijayapura?

A) ಯೂಸುಫ್ ಆದಿಲ್ ಶಾ / Yusuf Adil Shah
B) ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಆದಿಲ್ ಶಾ / Mohammed Adil Shah
C) ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಶಾ II / Ibrahim Adil Shah II
D) ಅಲಿ ಆದಿಲ್ ಶಾ / Ali Adil Shah

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪಿಸುಗುಟ್ಟುವ ಮೊಗಸಾಲೆ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಬೃಹತ್ ಗುಮ್ಮಟ ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಆದಿಲ್ ಶಾ ಅವರ ಸಮಾಧಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾದ ಹಾಗೂ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What is the deep moisture-retentive black cotton soil scientifically called?

A) ಲ್ಯಾಟರೈಟ್ ಮಣ್ಣು / Laterite soil
B) ರೆಗೂರ್ ಮಣ್ಣು (Regur Soil) / Regur Soil
C) ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು / Red soil
D) ಮರಳು ಮಣ್ಣು / Sandy soil

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಬಸಾಲ್ಟ್ ಶಿಲೆಗಳ ಶಿಥಿಲೀಕರಣದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಕಪ್ಪು ಹತ್ತಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ರೆಗೂರ್ ಮಣ್ಣು (Regur Soil) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ? / Where does the Krishna River originate in the Western Ghats of Maharashtra?

A) ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ / Mahabaleshwar
B) ತ್ರಯಂಬಕೇಶ್ವರ / Trimbakeshwar
C) ಅಮರಕಂಟಕ / Amarkantak
D) ತಲಕಾವೇರಿ / Talakaveri

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸತಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ಸಮೀಪ ಉಗಮಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೆಳಗಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕದನಗಳನ್ನು ಅವು ನಡೆದ ವರ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ / Match the historic battles with their years:

A) 1-b, 2-c, 3-a
B) 1-a, 2-b, 3-c
C) 1-c, 2-a, 3-b
D) 1-b, 2-a, 3-c

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ತಾಳಿಕೋಟೆ ಕದನ 1565, ಮೊದಲ ಪಾಣಿಪತ್ 1526, ಮೂರನೇ ಪಾಣಿಪತ್ 1761 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ‘ತೊಗರಿ ಕಣಜ’ (Pulse Bowl of Karnataka) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? / Which district is widely celebrated as the ‘Pulse Bowl of Karnataka’?

A) ವಿಜಯಪುರ / Vijayapura
B) ಕಲಬುರಗಿ / Kalaburagi
C) ಬೀದರ್ / Bidar
D) ಕೊಪ್ಪಳ / Koppal

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತೊಗರಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕಲಬುರಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ತೊಗರಿ ಕಣಜ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ (ಜಿಐ ಟ್ಯಾಗ್ ಸಹ ಪಡೆದಿದೆ).

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಬರ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ಒದಗಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಯೋಗ ಯಾವುದು? / Which constitutional body recommends the formula for disaster management grants to states?

A) ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ (Finance Commission - Art 280) / Finance Commission
B) ನೀತಿ ಆಯೋಗ / NITI Aayog
C) ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಮಂಡಳಿ / GST Council
D) ಕಾನೂನು ಆಯೋಗ / Law Commission

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 280 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗುವ ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗಳ (SDRF) ಅನುದಾನ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ.