ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಸಲ್ಲದು: ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು | Supreme Court on Right to Protest

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ನವದೆಹಲಿಯ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಮತ್ತು ರಾಮಲೀಲಾ ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸರಣಿ ಧರಣಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಯಾರೂ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
• ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ನ್ಯಾಯಪೀಠವು, ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಹಕ್ಕಿದೆ; ಆದರೆ ಅದೇ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಇತರ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು (ರೈತರು, ವಕೀಲರು ಮುಂತಾದವರು) ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶವಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
• ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿನದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ಮೈದಾನಗಳನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ಆಕ್ರಮಿಸುವುದು ಇತರ ನಾಗರಿಕರ ಮುಕ್ತ ಸಂಚಾರದ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ತುಷಾರ್ ಮೆಹ್ತಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದರು.
• ಈ ಆದೇಶವು ಈ ಹಿಂದೆ ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ (CAA) ವಿರೋಧಿ ಶಾಹೀನ್ ಬಾಗ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ‘ಅಮಿತ್ ಸಾಹ್ನಿ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸ್ ಕಮಿಷನರ್ (2020)’ ತೀರ್ಪನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು: ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(1)(a) ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿಧಿ 19(1)(b) ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
• ಸಮಂಜಸ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು (Reasonable Restrictions): ವಿಧಿ 19(2) ಮತ್ತು ವಿಧಿ 19(3) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ, ಸಮಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಯ (Public Order) ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ಸಮಂಜಸ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.
• ವಿಧಿ 21 (ಸಂಚಾರ ಮತ್ತು ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕು): ಇತರ ನಾಗರಿಕರ ಮುಕ್ತ ಓಡಾಟ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳ ಬಳಕೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಮುಖ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ತೀರ್ಪುಗಳು: ಶಾಹೀನ್ ಬಾಗ್ ಪ್ರಕರಣ (2020) ಮತ್ತು ಹಿಮ್ಮತ್ ಲಾಲ್ ಪ್ರಕರಣ (1973) — ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ಮುಷ್ಕರಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿವೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಚೌಕಟ್ಟು: ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ III (ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು).
• ಶಾಹೀನ್ ಬಾಗ್ ತೀರ್ಪು: ಅಮಿತ್ ಸಾಹ್ನಿ ಪ್ರಕರಣ (2020) — ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕರ ಓಡಾಟದ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನವಿರಬೇಕು.
• ಸಿಆರ್‌ಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 144 / ಬಿಎನ್‌ಎಸ್‌ಎಸ್ ಸೆಕ್ಷನ್ 163: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಂತಿ ಕದಡುವ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ಗಳು ನಿಷೇಧಾಜ್ಞೆ ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ‘ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ’ವನ್ನು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದೆ? / Which Article of the Indian Constitution guarantees the Right to assemble peaceably and without arms?

A) ವಿಧಿ 19(1)(a) / Article 19(1)(a)
B) ವಿಧಿ 19(1)(b) / Article 19(1)(b)
C) ವಿಧಿ 19(1)(c) / Article 19(1)(c)
D) ವಿಧಿ 19(1)(d) / Article 19(1)(d)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19(1)(b) ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನಿಗೂ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿಗೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಧರಣಿ ನಡೆಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ ‘ಶಾಹೀನ್ ಬಾಗ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ’ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಕರಣ ಯಾವುದು? / Which landmark Supreme Court case ruled that public ways cannot be occupied indefinitely in the Shaheen Bagh context?

A) ಅಮಿತ್ ಸಾಹ್ನಿ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸ್ ಕಮಿಷನರ್ (2020) / Amit Sahni v. Commissioner of Police (2020)
B) ಮನೇಕಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಕರಣ (1978) / Maneka Gandhi Case (1978)
C) ಅನುರಾಧಾ ಭಾಸಿನ್ ಪ್ರಕರಣ (2020) / Anuradha Bhasin Case (2020)
D) ಶ್ರೇಯಾ ಸಿಂಘಾಲ್ ಪ್ರಕರಣ (2015) / Shreya Singhal Case (2015)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2020 ರ ಅಮಿತ್ ಸಾಹ್ನಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಧಿ ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಸಂವಿಧಾನದ 19(1)(b) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ಸಮಂಜಸ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Under which clause can reasonable restrictions be imposed on the right to assemble peaceably?

A) ವಿಧಿ 19(2) / Article 19(2)
B) ವಿಧಿ 19(3) / Article 19(3)
C) ವಿಧಿ 19(4) / Article 19(4)
D) ವಿಧಿ 19(5) / Article 19(5)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಧಿ 19(3) ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತೆ, ಸಮಗ್ರತೆ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧ ವಿಧಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳಗಳು ಯಾವುವು? / Which are the designated key protest locations in Central Delhi?

A) ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಮತ್ತು ರಾಮಲೀಲಾ ಮೈದಾನ / Jantar Mantar and Ramlila Maidan
B) ಇಂಡಿಯಾ ಗೇಟ್ ಲಾನ್ಸ್ ಮಾತ್ರ / India Gate lawns only
C) ಕರ್ತವ್ಯ ಪಥ್ / Kartavya Path
D) ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನ ಮುಂಭಾಗ / Forecourt of Rashtrapati Bhavan

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಅನ್ವಯ ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜಂತರ್ ಮಂತರ್ ಮತ್ತು ರಾಮಲೀಲಾ ಮೈದಾನಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ (BNSS, 2023) ಯ ಯಾವ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ಗಳು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ? / Under which section of BNSS 2023 (formerly CrPC 144) can an order be issued in urgent cases of nuisance?

A) ಸೆಕ್ಷನ್ 144 / Section 144
B) ಸೆಕ್ಷನ್ 163 / Section 163
C) ಸೆಕ್ಷನ್ 107 / Section 107
D) ಸೆಕ್ಷನ್ 188 / Section 188

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಳೆಯ ಸಿಆರ್‌ಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 144 ರ ಬದಲಿಗೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಹೊಸ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆಯ (BNSS 2023) ಸೆಕ್ಷನ್ 163 ನಿಷೇಧಾಜ್ಞೆ ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ (Absolute) ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ. 2. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಇತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಹಕ್ಕು ವಿಧಿ 21 ರ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. / Consider the statements: 1. Right to protest is an absolute right without any restrictions. 2. The right of commuters to use public roads is protected under Article 21. Which statement is correct?

A) ಕೇವಲ 1 / 1 only
B) ಕೇವಲ 2 / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು ಸಂಪೂರ್ಣವಲ್ಲ; ಅವು ಸಮಂಜಸ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಹೇಳಿಕೆ 2 ಸರಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ‘ಬಂದ್’ (Bandh) ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವೆಂದು ಮೊದಲು ಘೋಷಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ಯಾವುದು? / Which High Court first declared the calling of ‘Bandh’ as unconstitutional and illegal?

A) ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ / Bombay High Court
B) ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ (ಭಾರತ್ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಕರಣ) / Kerala High Court (Bharat Kumar case)
C) ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ / Delhi High Court
D) ಮದ್ರಾಸ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ / Madras High Court

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1997 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ (ಭಾರತ್ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ) ‘ಬಂದ್’ ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಸಿಯುವುದರಿಂದ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು, ಇದನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕವಾಟ (Safety Valve of Democracy) ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ? / The Supreme Court observed that dissent is a ‘safety valve of democracy’ in which context?

A) ರೋಮಿಲಾ ಥಾಪರ್ ಪ್ರಕರಣ / Romila Thapar Case
B) ಗೋಪಾಲನ್ ಪ್ರಕರಣ / A.K. Gopalan Case
C) ಬೇರುಬಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ / Berubari Union
D) ಎಸ್.ಆರ್. ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಪ್ರಕರಣ / S.R. Bommai Case

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರೋಮಿಲಾ ಥಾಪರ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ‘ಸುರಕ್ಷತಾ ಕವಾಟ’ ಎಂದು ಮಹತ್ವದ ಅವಲೋಕನ ಮಾಡಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಯಾವ ವಿಧಿಯಡಿಯಲ್ಲಿದೆ? / Under which Article can an aggrieved citizen approach the Supreme Court directly for enforcement of Fundamental Rights?

A) ವಿಧಿ 32 / Article 32
B) ವಿಧಿ 131 / Article 131
C) ವಿಧಿ 226 / Article 226
D) ವಿಧಿ 136 / Article 136

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 32 ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು, ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಇದನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ‘ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ’ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ‘ಹಿಮ್ಮತ್ ಲಾಲ್ ಕೆ. ಶಾ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸ್ ಕಮಿಷನರ್ (1973)’ ಪ್ರಕರಣವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? / What did the famous Himmat Lal K. Shah v. Commissioner of Police (1973) case deal with?

A) ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಭೆ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಅನುಮತಿ / Right to hold public meetings on public streets and police permission
B) ಚುನಾವಣಾ ಬಾಂಡ್‌ಗಳ ಸಿಂಧುತ್ವ / Validity of electoral bonds
C) ಖಾಸಗಿತನದ ಹಕ್ಕು / Right to privacy
D) ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತಾಂತರ ನಿಯಂತ್ರಣ / Religious conversions

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1973 ರ ಹಿಮ್ಮತ್ ಲಾಲ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಂವಿಧಾನದ 19(1)(b) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿತು.