ಎಸ್‌ಐಆರ್ ಮತದಾರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ವಿವಾದ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಧಿಕಾರ | SIR Voter List Revision Controversy and Election Commission Powers

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು (ECI) ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (Special Intensive Revision - SIR) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕರು ಜಂಟಿ ಆಂದೋಲನ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಏಕಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪವನ್ನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿವೆ.
• ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕನ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸದಂತೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಲು ನಿಯೋಗಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿವೆ.
• ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಆಧಾರ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕುರಿತು ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ.
• ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು (Free and Fair Elections) ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುವುದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಲೋಪಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಪದ ನೀಡಬಾರದು ಎಂದು ಮುಖಂಡರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 15 ನೇ ಭಾಗದ 324 ನೇ ವಿಧಿಯು (Article 324) ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳ ಅಧೀಕ್ಷಣೆ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪರಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನೀಡಿದೆ.
• ಸಂವಿಧಾನದ 326 ನೇ ವಿಧಿಯು (Article 326) ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು (Universal Adult Suffrage) ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• 1988 ರ 61 ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಿತಿಯನ್ನು 21 ರಿಂದ 18 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು (1989 ರಿಂದ ಜಾರಿ).
• ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿ, ವಾಸಸ್ಥಳದ ಅರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸೀಮಾ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 (Representation of the People Act 1950) ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿನ: ಜನವರಿ 25, 1950 (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನ).
• ಆಯೋಗದ ರಚನೆ: ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು (CEC) ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು (EC).
• ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ: 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು (ಯಾವುದು ಮೊದಲೋ ಅದು).
• ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಎಂಬುದು: ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ / ಶಾಸನಬದ್ಧ ಹಕ್ಕು (Constitutional / Legal Right).
• ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾಯ್ದೆ: ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 (RPA 1950).

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ (ECI) ಚುನಾವಣೆಗಳ ಅಧೀಕ್ಷಣೆ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ? / Which Article of the Constitution vests the superintendence, direction, and control of elections in the Election Commission?

A) 315 ನೇ ವಿಧಿ / Article 315
B) 324 ನೇ ವಿಧಿ / Article 324
C) 326 ನೇ ವಿಧಿ / Article 326
D) 352 ನೇ ವಿಧಿ / Article 352

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 324 ನೇ ವಿಧಿಯು (Article 324) ಸಂಸತ್ತು, ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನೀಡಿದೆ. / Article 324 vests the power of superintendence, direction, and control of elections in the Election Commission of India.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು 21 ವರ್ಷಗಳಿಂದ 18 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Amendment reduced the voting age in India from 21 years to 18 years?

A) 42 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1976 / 42nd Amendment Act 1976
B) 44 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1978 / 44th Amendment Act 1978
C) 61 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1988 / 61st Amendment Act 1988
D) 73 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1992 / 73rd Amendment Act 1992

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 61 ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1988 ರ ಮೂಲಕ ಸಂವಿಧಾನದ 326 ನೇ ವಿಧಿಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತಂದು ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ರಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. / The 61st Constitutional Amendment Act 1988 amended Article 326, lowering the voting age to 18 years.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು (Universal Adult Suffrage) ಖಾತರಿಪಡಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Article of the Indian Constitution guarantees Universal Adult Suffrage?

A) 324 ನೇ ವಿಧಿ / Article 324
B) 325 ನೇ ವಿಧಿ / Article 325
C) 326 ನೇ ವಿಧಿ / Article 326
D) 327 ನೇ ವಿಧಿ / Article 327

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ 326 ನೇ ವಿಧಿಯು (Article 326) ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳು ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. / Article 326 provides that elections to the Lok Sabha and State Legislative Assemblies shall be based on adult suffrage.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿರದೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ. / The Right to Vote in India is a constitutional and statutory right, not a fundamental right.
2. ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಜನವರಿ 25 ಅನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನ’ವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / January 25, the foundation day of the Election Commission, is celebrated annually as National Voters’ Day.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳೂ ಸತ್ಯ. ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಶಾಸನಬದ್ಧ/ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಜನವರಿ 25, 1950 ರಂದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Both statements are correct; Right to Vote is a statutory/constitutional entitlement, and Jan 25 is observed as National Voters’ Day.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ, ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವುದು? / Which legislation primarily governs the preparation of electoral rolls and qualification of voters in India?

A) ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 / Representation of the People Act 1950
B) ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1951 / Representation of the People Act 1951
C) ಸೀಮಾ ನಿರ್ಣಯ ಕಾಯ್ದೆ 2002 / Delimitation Act 2002
D) ಪಕ್ಷಾಂತರ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ 1985 / Anti-Defection Act 1985

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950 (RPA 1950) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಚುನಾವಣೆಗಳ ವಾಸ್ತವ ನಡವಳಿಕೆ 1951 ರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಬರುತ್ತದೆ. / RPA 1950 governs the registration of electors and preparation of electoral rolls, whereas RPA 1951 deals with conduct of elections.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ (Chief Election Commissioner) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು ಯಾರು? / Who served as the first Chief Election Commissioner of independent India?

A) ಟಿ. ಎನ್. ಶೇಷನ್ / T. N. Seshan
B) ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್ / Sukumar Sen
C) ಕೆ. ವಿ. ಕೆ. ಸುಂದರಂ / K. V. K. Sundaram
D) ವಿ. ಎಸ್. ರಮಾದೇವಿ / V. S. Ramadevi

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್ (Sukumar Sen) ಅವರು 1950 ರಿಂದ 1958 ರವರೆಗೆ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ಪ್ರಥಮ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. / Sukumar Sen was the first Chief Election Commissioner of independent India, serving from 1950 to 1958.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ / Match the articles of the Constitution with their provisions:

ಪಟ್ಟಿ I (ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಿಧಿ - List I)	ಪಟ್ಟಿ II (ವಿಷಯ - List II)
1. 324 ನೇ ವಿಧಿ	a. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಲಿಂಗದ ಆಧಾರದ ತಾರತಮ್ಯ ನಿಷೇಧ
2. 325 ನೇ ವಿಧಿ	b. ಚುನಾವಣೆಗಳ ಅಧೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ
3. 326 ನೇ ವಿಧಿ	c. ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸಲು ಸಂಸತ್ತಿನ ಅಧಿಕಾರ
4. 327 ನೇ ವಿಧಿ	d. ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ ಪದ್ಧತಿ

A) 1-b, 2-a, 3-d, 4-c
B) 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
C) 1-b, 2-d, 3-a, 4-c
D) 1-d, 2-a, 3-b, 4-c

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 324 (ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರ), 325 (ತಾರತಮ್ಯ ನಿಷೇಧ), 326 (ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನ) ಹಾಗೂ 327 (ಶಾಸನ ರೂಪಿಸುವ ಸಂಸತ್ತಿನ ಶಕ್ತಿ) ಸರಿಯಾದ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿದೆ. / The constitutional provisions align as 324 (Powers), 325 (Non-discrimination), 326 (Adult suffrage), and 327 (Parliamentary laws on elections).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಏಕೈಕ ಮಹಿಳೆ ಯಾರು? / Who has been the only woman to serve as the Chief Election Commissioner of India?

A) ಕಿರಣ್ ಬೇಡಿ / Kiran Bedi
B) ಫಾತಿಮಾ ಬೀವಿ / Fathima Beevi
C) ವಿ. ಎಸ್. ರಮಾದೇವಿ / V. S. Ramadevi
D) ಲೀಲಾ ಸೇಥ್ / Leila Seth

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿ. ಎಸ್. ರಮಾದೇವಿ (V. S. Ramadevi) ಅವರು 1990 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ಮತ್ತು ಏಕೈಕ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. / V. S. Ramadevi served as the first and only woman Chief Election Commissioner of India in 1990.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಮತದಾರರ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ‘ಇವಿಎಂ’ (EVM) ಜೊತೆಗೆ ‘ವಿವಿಪ್ಯಾಟ್’ (VVPAT) ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. VVPAT ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? / What does the acronym VVPAT stand for in electronic voting?

A) Voter Verified Paper Audit Trail
B) Voter Verifiable Paper Audit Trail
C) Visual Verification Paper Action Track
D) Valid Voter Protected Audit Technology

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): VVPAT ಎಂದರೆ Voter Verifiable Paper Audit Trail. ಇದು ಮತದಾರ ತಾನು ಯಾರಿಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬುದನ್ನು 7 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ದೃಢೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾಗದದ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. / VVPAT stands for Voter Verifiable Paper Audit Trail, which allows voters to verify their vote via a printed paper slip for 7 seconds.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು (CEC) ಅವರ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಯಾರ ಪದಚ್ಯುತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ? / The constitutional procedure to remove the Chief Election Commissioner from office is identical to that of whom?

A) ಭಾರತದ ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ / Attorney General of India
B) ರಾಜ್ಯಪಾಲರು / State Governor
C) ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು / Supreme Court Judge
D) ಕೇಂದ್ರ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು / UPSC Chairman

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ 324(5) ವಿಧಿಯ ಅನ್ವಯ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಸಂಸತ್ತಿನ ಉಭಯ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬಹುಮತದ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದು. / The CEC can be removed from office only in like manner and on like grounds as a Judge of the Supreme Court.