ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತಾ ದಿವಸ 2026: ಏಕ್ತಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಆಚರಣೆ | Rashtriya Ekta Diwas 2026 Celebrations

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಭಾರತದ ಉಕ್ಕಿನ ಮನುಷ್ಯ ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ (Sardar Vallabhbhai Patel) ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ವತಿಯಿಂದ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಏಕ್ತಾ ನಗರದಲ್ಲಿ (ಕೆವಾಡಿಯಾ) 2026ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31 ರಂದು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತಾ ದಿವಸ’ (Rashtriya Ekta Diwas) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ನಮನ, ಏಕತಾ ಪರೇಡ್ ಹಾಗೂ ನವೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ 15 ರವರೆಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ‘ಭಾರತ್ ಪರ್ವ್’ (Bharat Parv) ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಏಕತೆಯ ಸಂದೇಶ ಸಾರಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮತ್ತು ಯುವಜನರಿಗಾಗಿ ‘ರನ್ ಫಾರ್ ಯೂನಿಟಿ’ (Run for Unity) ಓಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಭಾರತವನ್ನು ನಕ್ಸಲ್ ಮುಕ್ತವನ್ನಾಗಿಸಲು ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತೆ ಕಾಪಾಡಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಈ ವರ್ಷದ ಏಕತಾ ದಿವಸದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಏಕ್ತಾ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಪ್ರತಿಮೆ ‘ಸ್ಟ್ಯಾಚ್ಯೂ ಆಫ್ ಯೂನಿಟಿ’ (Statue of Unity) ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಚರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಾತ್ರ: ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಉಪ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ಗೃಹ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಪಟೇಲರು 560ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಭಾರತವನ್ನು ಏಕೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ‘ಭಾರತದ ಬಿಸ್ಮಾರ್ಕ್’ ಮತ್ತು ‘ಉಕ್ಕಿನ ಮನುಷ್ಯ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸೇವೆಗಳ ಪಿತಾಮಹ: ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆ (IAS) ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಯನ್ನು (IPS) ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತದ ‘ಉಕ್ಕಿನ ಚೌಕಟ್ಟು’ (Steel Frame of India) ಎಂದು ಕರೆದ ಕೀರ್ತಿ ಪಟೇಲರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ (ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 312).
• ಸ್ಟ್ಯಾಚ್ಯೂ ಆಫ್ ಯೂನಿಟಿ (Statue of Unity): ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ಸಾಧು ಬೆಟ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಎತ್ತರ 182 ಮೀಟರ್ (597 ಅಡಿ). ಇದನ್ನು ಖ್ಯಾತ ಶಿಲ್ಪಿ ರಾಮ್ ವಿ. ಸುತಾರ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31, 2018 ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು.
• ಬಾರ್ಡೋಲಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ (1928): ಗುಜರಾತ್‌ನ ರೈತರ ಕಂದಾಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ವಿರುದ್ಧ ಯಶಸ್ವಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಬಾರ್ಡೋಲಿಯ ಮಹಿಳೆಯರು ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಅವರಿಗೆ ‘ಸರ್ದಾರ್’ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿದರು.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಆಚರಣಾ ದಿನ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31 (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತಾ ದಿವಸ).
• ಸ್ಥಳ: ಏಕ್ತಾ ನಗರ (ಕೆವಾಡಿಯಾ), ನರ್ಮದಾ ಜಿಲ್ಲೆ, ಗುಜರಾತ್.
• ಪ್ರತಿಮೆಯ ಎತ್ತರ: 182 ಮೀಟರ್ (ಶಿಲ್ಪಿ: ರಾಮ್ ಸುತಾರ್).
• ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ (MHA).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾರ ಜನ್ಮದಿನದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31 ರಂದು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತಾ ದಿವಸ’ವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / In honour of whose birth anniversary is Rashtriya Ekta Diwas celebrated annually on October 31?

A) ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್
B) ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್
C) ಡಾ. ಬಿ. ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್
D) ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಗೃಹ ಸಚಿವ ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31 ಅನ್ನು 2014 ರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕತಾ ದಿವಸವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರತಿಮೆಯಾದ ‘ಸ್ಟ್ಯಾಚ್ಯೂ ಆಫ್ ಯೂನಿಟಿ’ಯ ಒಟ್ಟು ಎತ್ತರ ಎಷ್ಟು? / What is the total height of the Statue of Unity?

A) 153 ಮೀಟರ್
B) 182 ಮೀಟರ್
C) 205 ಮೀಟರ್
D) 240 ಮೀಟರ್

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗುಜರಾತ್‌ನ ನರ್ಮದಾ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲರ ಸ್ಟ್ಯಾಚ್ಯೂ ಆಫ್ ಯೂನಿಟಿ ಪ್ರತಿಮೆಯು 182 ಮೀಟರ್ (597 ಅಡಿ) ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರಿಗೆ ‘ಸರ್ದಾರ್’ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಳವಳಿ ಯಾವುದು? / Following which historic movement was the title ‘Sardar’ conferred upon Vallabhbhai Patel?

A) ಖೇಡಾ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ (1918)
B) ಬಾರ್ಡೋಲಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ (1928)
C) ಚಂಪಾರಣ್ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ (1917)
D) ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ (1930)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1928 ರ ಬಾರ್ಡೋಲಿ ರೈತ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಅದ್ಭುತ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಬಾರ್ಡೋಲಿಯ ಮಹಿಳೆಯರು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮೂಲಕ ಪಟೇಲರಿಗೆ ‘ಸರ್ದಾರ್’ ಬಿರುದು ನೀಡಿದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲರನ್ನು ‘ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಪಿತಾಮಹ’ (ಆಧುನಿಕ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸೇವೆಗಳು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 2. ಸಂವಿಧಾನದ 312ನೇ ವಿಧಿಯು ಹೊಸ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದು ಸರಿ? / Consider statements: 1. Sardar Patel is revered as the patron saint of modern All India Services. 2. Article 312 empowers Rajya Sabha to create new All India Services. Which is correct?

A) ಕೇವಲ 1 ಸರಿ / Only 1 is correct
B) ಕೇವಲ 2 ಸರಿ / Only 2 is correct
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2 is correct

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಎಎಸ್ ಮತ್ತು ಐಪಿಎಸ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟದ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ ಪಟೇಲರನ್ನು ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಪೋಷಕರೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಧಿ 312 ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ‘ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ’ಯ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಅದು ಯಾವ ಅಧಿವೇಶನ? / In which Congress session presided over by Sardar Patel was the resolution on Fundamental Rights adopted?

A) ಲಾಹೋರ್ ಅಧಿವೇಶನ (1929)
B) ಕರಾಚಿ ಅಧಿವೇಶನ (1931)
C) ಲಕ್ನೋ ಅಧಿವೇಶನ (1936)
D) ಹರಿಪುರ ಅಧಿವೇಶನ (1938)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1931 ರ ಕರಾಚಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ವಹಿಸಿದ್ದರು; ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ‘ಸ್ಟ್ಯಾಚ್ಯೂ ಆಫ್ ಯೂನಿಟಿ’ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪುರಸ್ಕೃತ ಭಾರತೀಯ ಶಿಲ್ಪಿ ಯಾರು? / Who is the renowned Indian sculptor who designed the Statue of Unity?

A) ರಾಮ್ ವಿ. ಸುತಾರ್
B) ಜತಿನ್ ದಾಸ್
C) ಸುದರ್ಶನ್ ಪಟ್ನಾಯಕ್
D) ದೇವಿಪ್ರಸಾದ್ ರಾಯ್ ಚೌಧರಿ

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಲ್ಪಿ ರಾಮ್ ವಿ. ಸುತಾರ್ ಅವರು ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲರ ಬೃಹತ್ ಸ್ಟ್ಯಾಚ್ಯೂ ಆಫ್ ಯೂನಿಟಿ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲು ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಹೆಸರೇನು? / What was the code name of the police action led by Sardar Patel to integrate Hyderabad into India?

A) ಆಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ್
B) ಆಪರೇಷನ್ ಪೋಲೋ (Operation Polo)
C) ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲೂಸ್ಟಾರ್
D) ಆಪರೇಷನ್ ಮೇಘದೂತ್

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1948 ರಲ್ಲಿ ‘ಆಪರೇಷನ್ ಪೋಲೋ’ ಪೊಲೀಸ್ ಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ನಿಜಾಮನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ‘ಭಾರತ ರತ್ನ’ವನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು? / In which year was Sardar Patel posthumously awarded the Bharat Ratna?

A) 1955
B) 1971
C) 1991
D) 2014

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸರ್ದಾರ್ ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರಿಗೆ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ 1991 ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ‘ಸ್ಟ್ಯಾಚ್ಯೂ ಆಫ್ ಯೂನಿಟಿ’ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಯಾವ ನದಿಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ? / On which river island is the Statue of Unity situated in Gujarat?

A) ಸಾಬರಮತಿ ನದಿ
B) ನರ್ಮದಾ ನದಿ (ಸಾಧು ಬೆಟ್)
C) ತಪತಿ ನದಿ
D) ಮಾಹಿ ನದಿ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯು ನರ್ಮದಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆವಾಡಿಯಾ ಬಳಿಯ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಧು ಬೆಟ್ (Sadhu Bet) ನಡುಗಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ದಾರ್ ಸರೋವರ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಎದುರು ಇದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಿಲೀನೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಯಾರು? / Who served as the Secretary of the Ministry of States working closely with Patel during integration?

A) ವಿ. ಪಿ. ಮೆನನ್
B) ಬಿ. ಎನ್. ರಾವ್
C) ಕೆ. ಎಂ. ಮುನ್ಶಿ
D) ಸಿ. ರಾಜಗೋಪಾಲಚಾರಿ

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ವಿ. ಪಿ. ಮೆನನ್ (V.P. Menon) ಅವರು ಸರ್ದಾರ್ ಪಟೇಲರ ಜತೆಗೂಡಿ ದೇಶದ 560 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.