ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ನಾಬ್ ಚಂಡಮಾರುತ: ಆಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ ಕರಾವಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ | Cyclone Arnab in Bay of Bengal Alert

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿರುವ ಅರ್ನಾಬ್ (Cyclone Arnab) ಚಂಡಮಾರುತವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28 ರಂದು ಉತ್ತರ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಒಡಿಶಾ ಕರಾವಳಿಯ ನಡುವೆ (ಬಾಪಟ್ಲಾ ಮತ್ತು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಮಧ್ಯೆ) ಅಪ್ಪಳಿಸಲಿದೆ (Landfall) ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.
• ಈ ಚಂಡಮಾರುತವು ಗಂಟೆಗೆ ಸುಮಾರು 140 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದ ಬಿರುಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಲಿದ್ದು, ಆಂಧ್ರದ ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಆರೆಂಜ್ ಅಲರ್ಟ್ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಮೇಲೆ ಈ ಚಂಡಮಾರುತದ ನೇರ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ (NDRF) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆಗಳು (SDRF) ಕರಾವಳಿ ತೀರದ ಜನರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಸನ್ನದ್ಧವಾಗಿವೆ.
• ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (WMO) ಮತ್ತು ESCAP ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ನ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಉತ್ತರ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ರಚನೆ (Tropical Cyclones): ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು 27°C (80°F) ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾಗ, ಕೊರಿಯೊಲಿಸ್ ಬಲ (Coriolis Force) ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ವಾತಾವರಣದ ತೇವಾಂಶವು ಚಂಡಮಾರುತದ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಪೂರಕ ವಾತಾವರಣ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD): 1875 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ IMD ಯು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of Earth Sciences) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಶೇಷ ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ (RSMC).
• ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 (Disaster Management Act): ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NDMA) ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ NDRF ರಚನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಕಲರ್-ಕೋಡೆಡ್ ಹವಾಮಾನ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು: ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು ನಾಲ್ಕು ಬಣ್ಣಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: ಹಸಿರು (Green - ಸುರಕ್ಷಿತ), ಹಳದಿ (Yellow - ಗಮನಿಸಿ), ಕಿತ್ತಳೆ (Orange - ಸಿದ್ಧರಾಗಿ), ಮತ್ತು ಕೆಂಪು (Red - ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ).

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಚಂಡಮಾರುತದ ಹೆಸರು: ಅರ್ನಾಬ್ (Cyclone Arnab).
• ಭೂಸ್ಪರ್ಶ (Landfall) ಪ್ರದೇಶ: ಬಾಪಟ್ಲಾ ಮತ್ತು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಮಧ್ಯೆ (ಆಂಧ್ರ ಕರಾವಳಿ).
• ಗಾಳಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ವೇಗ: 140 ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆ.
• ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆ: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾ ಕರಾವಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಚಂಡಮಾರುತ ಯಾವುದು? / Which cyclone formed in the Bay of Bengal heading towards Andhra Pradesh and Odisha coasts recently?

A) ಚಂಡಮಾರುತ ರೆಮಲ್ / Cyclone Remal
B) ಚಂಡಮಾರುತ ಅರ್ನಾಬ್ / Cyclone Arnab
C) ಚಂಡಮಾರುತ ಮಿಚೌಂಗ್ / Cyclone Michaung
D) ಚಂಡಮಾರುತ ಬಿಪರ್‌ಜೋಯ್ / Cyclone Biparjoy

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗೊಂಡ ಅರ್ನಾಬ್ (Cyclone Arnab) ಚಂಡಮಾರುತವು ಗಂಟೆಗೆ 140 ಕಿಮೀ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ-ಒಡಿಶಾ ಕರಾವಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಲಿದೆ ಎಂದು IMD ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು (Tropical Cyclones) ಉದ್ಭವಿಸಲು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ಕನಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ಇರಬೇಕು? / What is the minimum sea surface temperature required for the formation of a tropical cyclone?

A) 15°C
B) 20°C
C) 27°C
D) 35°C

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನವು ಕನಿಷ್ಠ 27°C (ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು) ಇರಬೇಕು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು (IMD) ಯಾವ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ? / Under which Union Ministry does the India Meteorological Department (IMD) operate?

A) ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Science and Technology
B) ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Earth Sciences
C) ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ / MoEFCC
D) ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು (IMD) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of Earth Sciences) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಕೊರಿಯೊಲಿಸ್ ಬಲದಿಂದಾಗಿ ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ (Counter-clockwise) ಸುತ್ತುತ್ತವೆ. 2. ಚಂಡಮಾರುತದ ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡವಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವನ್ನು ‘ಕಣ್ಣು’ (Eye of the storm) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದು ಸರಿ? / Consider statements: 1. Tropical cyclones in the Northern Hemisphere rotate in a counter-clockwise direction. 2. The calm, low-pressure centre of a cyclone is called the ‘Eye’. Which is correct?

A) ಕೇವಲ 1 ಸರಿ / Only 1 is correct
B) ಕೇವಲ 2 ಸರಿ / Only 2 is correct
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2 is correct

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೊರಿಯೊಲಿಸ್ ಬಲದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಗಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳಿನ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವನ್ನು ಶಾಂತ ‘ಕಣ್ಣು’ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NDMA) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಯಾರು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ? / Who serves as the ex-officio Chairman of the National Disaster Management Authority (NDMA) in India?

A) ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು / Union Home Minister
B) ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ / Prime Minister of India
C) ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ / President of India
D) ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ / Cabinet Secretary

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು NDMA ಯ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು ನೀಡುವ ‘ಕೆಂಪು ಎಚ್ಚರಿಕೆ’ಯ (Red Alert) ಅಧಿಕೃತ ಅರ್ಥವೇನು? / What is the official advisory meaning of a ‘Red Alert’ issued by the IMD?

A) ಹವಾಮಾನ ಸಹಜವಾಗಿದೆ (No action)
B) ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ (Be updated)
C) ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ (Be prepared)
D) ತಕ್ಷಣ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ (Take action)

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): IMD ಯ ಕಲರ್ ಕೋಡ್ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಂಪು ಎಚ್ಚರಿಕೆ (Red Alert) ಎಂದರೆ ತಕ್ಷಣವೇ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು (Take Action) ಎಂದರ್ಥ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು (IMD) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? / In which year was the India Meteorological Department (IMD) established?

A) 1857
B) 1875
C) 1905
D) 1947

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು (IMD) ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ 1875 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಉತ್ತರ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ (ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರ) ಉಂಟಾಗುವ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿವೆ? / How many member countries are part of the WMO/ESCAP panel that names cyclones in the North Indian Ocean?

A) 8
B) 10
C) 13
D) 15

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2020 ರ ವಿಸ್ತೃತ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಇರಾನ್, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಒಮಾನ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಕತಾರ್, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುಎಇ ಮತ್ತು ಯೆಮೆನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 13 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಚಂಡಮಾರುತವು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಘಟನೆಯನ್ನು ಹವಾಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What is the meteorological term for the movement of a cyclone from over water onto land?

A) ಸಬ್ಸಿಡೆನ್ಸ್ (Subsidence)
B) ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಫಾಲ್ (Landfall)
C) ಡೌನ್‌ಡ್ರಾಫ್ಟ್ (Downdraft)
D) ಎಲ್‌ನಿನೊ (El Nino)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಚಂಡಮಾರುತದ ಕಣ್ಣು ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಕರಾವಳಿ ತೀರವನ್ನು ದಾಟಿ ಭೂಮಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ‘ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಫಾಲ್’ (Landfall) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (Disaster Management Act) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು? / In which year was the Disaster Management Act passed by the Parliament of India?

A) 1999
B) 2001
C) 2005
D) 2010

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2004ರ ಸುನಾಮಿ ದುರಂತದ ನಂತರ ಸಮಗ್ರ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಭಾರತ ಸಂಸತ್ತು 2005 ರಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು.