ಎನ್‌ಎಸ್‌ಒ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬ ಸಾರಿಗೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ವರದಿ ಬಿಡುಗಡೆ | NSO First National Household Transport Survey

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕೇಂದ್ರ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (MoSPI) ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿಯು (NSO) ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ‘ಕುಟುಂಬ ಸಾರಿಗೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ’ (Household Transport Survey) ನಡೆಸಿ ವರದಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. / The National Statistical Office (NSO) under MoSPI published India’s first-ever comprehensive ‘Household Transport Survey’ report.
• ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಜುಲೈ 2025 ರಿಂದ ಜೂನ್ 2026ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ನಡೆಸಲಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 20.34 ಲಕ್ಷ ಜನರನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. / The nationwide survey was conducted between July 2025 and June 2026, surveying 20.34 lakh respondents.
• ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಸಾಧನ ಬಸ್ (ಶೇ 55.8) ಆಗಿದೆ. / The survey reveals that buses (55.8%) remain the most heavily used mode of passenger transportation in India.
• ಇತರ ಸಾರಿಗೆ ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆ: ರೈಲು ಶೇ 17.7, ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳು ಶೇ 15.1, ಕಾರು ಶೇ 8.8 ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಾಧನಗಳು ಶೇ 2.6 ರಷ್ಟಿವೆ. / Mode share: Railways account for 17.7%, two-wheelers 15.1%, cars 8.8%, and others 2.6%.
• ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಲು ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಗಿಂತ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. / A noticeable trend shows individuals increasingly relying on two-wheelers over public transport for daily commuting to workplaces.
• ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವವರ ಪ್ರಮಾಣವು ಸುಮಾರು ಶೇ 70 ರಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ. / Nearly 70% of night journeys across India were undertaken for social and religious purposes.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿ (NSO): 2019ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಕಚೇರಿ (NSSO) ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿ (CSO) ಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ NSO ರಚಿಸಲಾಯಿತು. / Formed in 2019 by merging the National Sample Survey Office (NSSO) and the Central Statistics Office (CSO).
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಆಯೋಗ (NSC): ಸಿ. ರಂಗರಾಜನ್ ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ 2005ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ NSC ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. / Established in 2005 following the recommendations of the C. Rangarajan Commission to oversee statistical standards.
• ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ (SDG 11): ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳು (Sustainable Cities and Communities) - ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುರಕ್ಷಿತ, ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು. / Aligns with SDG 11.2 aimed at providing access to safe, affordable, accessible, and sustainable transport systems for all.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (MoSPI) / Nodal Ministry: Ministry of Statistics and Programme Implementation.
• ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ದಿನಾಚರಣೆ: ಜೂನ್ 29 (ಪ್ರೊ. ಪಿ.ಸಿ. ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಜನ್ಮದಿನ). / National Statistics Day: June 29 (commemorating Prof. P.C. Mahalanobis).
• ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ISI) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಕೋಲ್ಕತ್ತ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ. / Indian Statistical Institute (ISI) Headquarters: Kolkata, West Bengal.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ‘ಕುಟುಂಬ ಸಾರಿಗೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ’ ವರದಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which organization released India’s first-ever Household Transport Survey report?

A) ನೀತಿ ಆಯೋಗ / NITI Aayog
B) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NHAI) / NHAI
C) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿ (NSO) / National Statistical Office (NSO)
D) ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Road Transport and Highways

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿಯು (NSO) ಈ ಮಹತ್ವದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. / The National Statistical Office (NSO) under MoSPI conducted and released the survey.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಎನ್‌ಎಸ್‌ಒ ಕುಟುಂಬ ಸಾರಿಗೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನರು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುವ ಪ್ರಯಾಣ ಸಾಧನ ಯಾವುದು? / According to the NSO Household Transport Survey, which is the most used passenger transport mode in India?

A) ರೈಲ್ವೆ (ಶೇ 17.7) / Railways (17.7%)
B) ಬಸ್ (ಶೇ 55.8) / Bus (55.8%)
C) ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ (ಶೇ 15.1) / Two-wheelers (15.1%)
D) ಮೆಟ್ರೋ / Metro

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಸ್ಸುಗಳ ಪಾಲು ಶೇ 55.8 ರಷ್ಟಿದ್ದು ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. / Buses command the highest mode share at 55.8% of total passenger transportation.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಎನ್‌ಎಸ್‌ಒ ಕುಟುಂಬ ಸಾರಿಗೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ? / How many respondents were surveyed nationwide in the NSO Household Transport Survey?

A) 5.50 ಲಕ್ಷ / 5.50 lakh
B) 10.25 ಲಕ್ಷ / 10.25 lakh
C) 20.34 ಲಕ್ಷ / 20.34 lakh
D) 50.00 ಲಕ್ಷ / 50.00 lakh

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜುಲೈ 2025 ರಿಂದ ಜೂನ್ 2026ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 20.34 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿ ಸಮಗ್ರ ವರದಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. / A total sample of 20.34 lakh respondents was interviewed across India.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೇಂದ್ರ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿ (CSO) ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು (NSSO) ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಕಚೇರಿಯನ್ನು (NSO) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು? / In which year was NSO formed by merging CSO and NSSO?

A) 2014
B) 2016
C) 2019
D) 2021

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಮೇ 2019ರಲ್ಲಿ CSO ಮತ್ತು NSSO ಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ NSO ರಚನೆ ಮಾಡಿತು. / The Government of India merged CSO and NSSO to establish NSO in May 2019.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ದಿನ’ವನ್ನು ಯಾರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಜೂನ್ 29 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / In whose honour is National Statistics Day celebrated on June 29 every year in India?

A) ಸಿ. ರಂಗರಾಜನ್ / C. Rangarajan
B) ಪ್ರೊ. ಪ್ರಶಾಂತ ಚಂದ್ರ ಮಹಲನೋಬಿಸ್ / Prof. Prasanta Chandra Mahalanobis
C) ಅಮರ್ತ್ಯ ಸೇನ್ / Amartya Sen
D) ದಾದಾಭಾಯಿ ನೌರೋಜಿ / Dadabhai Naoroji

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಪ್ರೊ. ಪಿ.ಸಿ. ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಜೂನ್ 29 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ದಿನ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Celebrated on June 29 to mark the birth anniversary of Prof. P.C. Mahalanobis.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಎನ್‌ಎಸ್‌ಒ ಕುಟುಂಬ ಸಾರಿಗೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ದತ್ತಾಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಜೋಡಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ? / Which of the following transport shares is correctly matched as per NSO survey data?

A) ಬಸ್ - ಶೇ 35.0 / Bus - 35.0%
B) ರೈಲ್ವೆ - ಶೇ 17.7 / Railways - 17.7%
C) ಕಾರು - ಶೇ 20.5 / Car - 20.5%
D) ವಿಮಾನ - ಶೇ 15.0 / Air - 15.0%

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಬಸ್ ಶೇ 55.8, ರೈಲ್ವೆ ಶೇ 17.7, ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ಶೇ 15.1 ಮತ್ತು ಕಾರುಗಳ ಬಳಕೆ ಶೇ 8.8 ರಷ್ಟಿದೆ. / Railways account for 17.7% of total transportation mode usage.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ (SDG) ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಸ್ಥಿರ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಯಾವ ಗುರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? / Providing sustainable cities and accessible transport belongs to which UN Sustainable Development Goal?

A) SDG 3
B) SDG 7
C) SDG 11
D) SDG 15

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): SDG 11 (ಸುಸ್ಥಿರ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳು) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. / SDG 11 focuses on making cities and human settlements inclusive, safe, resilient, and sustainable.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ರಾತ್ರಿ ಪ್ರಯಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಶೇ 70 ರಷ್ಟು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. 2. ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಲು ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. / Consider the statements: 1. Around 70% of night journeys are for social and religious reasons. 2. Two-wheeler usage is rising for work commutes. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾದ ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. / Both statements accurately represent key empirical findings of the NSO survey.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಆಯೋಗವನ್ನು (National Statistical Commission - NSC) ಯಾವ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು? / On whose recommendations was the National Statistical Commission (NSC) set up?

A) ಡಾ. ಸಿ. ರಂಗರಾಜನ್ ಸಮಿತಿ / Dr. C. Rangarajan Commission
B) ವೈ.ವಿ. ರೆಡ್ಡಿ ಸಮಿತಿ / Y.V. Reddy Committee
C) ವಿಜಯ್ ಕೇಳ್ಕರ್ ಸಮಿತಿ / Vijay Kelkar Committee
D) ನರಸಿಂಹಂ ಸಮಿತಿ / Narasimham Committee

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2001ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಸಿ. ರಂಗರಾಜನ್ ಆಯೋಗವು ನೀಡಿದ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 2005ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಆಯೋಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. / NSC was set up in 2005 based on the recommendations of the Dr. C. Rangarajan Commission.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು (ISI) 1931 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಯಾರು? / Who founded the Indian Statistical Institute (ISI) in Kolkata in 1931?

A) ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾಮಾನುಜನ್ / Srinivasa Ramanujan
B) ಪ್ರೊ. ಪಿ.ಸಿ. ಮಹಲನೋಬಿಸ್ / Prof. P.C. Mahalanobis
C) ಸಿ.ವಿ. ರಾಮನ್ / C.V. Raman
D) ಸತ್ಯೇಂದ್ರನಾಥ ಬೋಸ್ / Satyendra Nath Bose

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1931ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ. ಪ್ರಶಾಂತ ಚಂದ್ರ ಮಹಲನೋಬಿಸ್ ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು (ISI) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. / Prof. P.C. Mahalanobis founded the Indian Statistical Institute (ISI) in Kolkata in 1931.