ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಸಂಘರ್ಷ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಭಾರತದ 3 ಹಂತದ ಶಾಂತಿ ಸೂತ್ರ: ಮಾಸ್ಕೋ ಮತ್ತು ಕೀವ್ ಮೆಚ್ಚುಗೆ | India Three-Step Peace Blueprint for Russia-Ukraine

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್ ನಡುವಣ ಸುದೀರ್ಘ ಯುದ್ಧ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಲು ಭಾರತವು ಮಂಡಿಸಿರುವ 3 ಹಂತಗಳ ಶಾಂತಿ ಸಂಧಾನ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ (Three-Step Peace Formula) ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹರ್ಷ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.
• ರಷ್ಯಾದ ಸರ್ಕಾರದ ವಕ್ತಾರ ಡಿಮಿಟ್ರಿ ಪೆಸ್ಕೋವ್ ಅವರು, ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರ ಭಾರತ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಲೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಮಾಸ್ಕೋ ಆಭಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
• ಉಕ್ರೇನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಆಂಡ್ರಿ ಸಿಬಿಹಾ ಅವರು, ಅಮೆರಿಕ, ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಿಗಿಂತ ಭಾರತದ ನೀಲನಕ್ಷೆಯು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರ ಹಾಗೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಭಾರತವು ‘ಇದು ಯುದ್ಧದ ಯುಗವಲ್ಲ’ (This is not an era of war) ಎಂಬ ನೀತಿಯಡಿ ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯೇ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗ ಎಂದು ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಅನುಚ್ಛೇದ 51 (Article 51 - DPSP): ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಬಗೆಹರಿಸುವುದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ಪಂಚಶೀಲ ತತ್ವಗಳು (Panchsheel 1954): ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಶಾಂತಿಯುತ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಐದು ತತ್ವಗಳು ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಶಾಶ್ವತ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿವೆ.
• ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿ (Non-Aligned Movement - NAM): ಶೀತಲ ಸಮರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಟಿಟೊ, ನಾಸರ್ ಮುಂತಾದ ನಾಯಕರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಲಿಪ್ತ ನಿಲುವು, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಬಣಕ್ಕೆ ಸೇರದೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನಿಲುವು ತಳೆಯಲು ಶಕ್ತಿ ನೀಡಿದೆ.
• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಚಾರ್ಟರ್ (UN Charter Article 33): ಯಾವುದೇ ವಿವಾದವನ್ನು ಮಾತುಕತೆ, ವಿಚಾರಣೆ, ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ, ರಾಜಿ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇತ್ಯರ್ಥದಂತಹ ಶಾಂತಿಯುತ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ರಷ್ಯಾದ ರಾಜಧಾನಿ: ಮಾಸ್ಕೋ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್.
• ಉಕ್ರೇನ್ ರಾಜಧಾನಿ: ಕೀವ್; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ಝೆಲೆನ್‌ಸ್ಕಿ.
• ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು: ಕೇಂದ್ರ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರು.
• ಟರ್ಕಿಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಲ್ಲಿ 2022 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ ಧಾನ್ಯ ಉಪಕ್ರಮ: Black Sea Grain Initiative.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ಅನುಚ್ಛೇದವು ‘ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು’ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ? / Which Article of the Indian Constitution directs the State to promote international peace and security?

A) ಅನುಚ್ಛೇದ 45 / Article 45
B) ಅನುಚ್ಛೇದ 48A / Article 48A
C) ಅನುಚ್ಛೇದ 50 / Article 50
D) ಅನುಚ್ಛೇದ 51 / Article 51

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅನುಚ್ಛೇದ 51 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಂತಿ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ರಷ್ಯಾ-ಉಕ್ರೇನ್ ಯುದ್ಧ ಸಂಘರ್ಷ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯಾವ ದೇಶವು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ‘3 ಹಂತದ ಸಂಧಾನ ಸೂತ್ರ’ವನ್ನು ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಶ್ಲಾಘಿಸಿವೆ? / Which country’s 3-step peace blueprint for resolving the Ukraine war was praised by both Russia and Ukraine?

A) ಬ್ರೆಜಿಲ್ / Brazil
B) ಭಾರತ / India
C) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ / South Africa
D) ಜಪಾನ್ / Japan

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತವು ಮಂಡಿಸಿದ ಮೂರು ಹಂತಗಳ ಸಮಗ್ರ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಮಾಸ್ಕೋ ಮತ್ತು ಕೀವ್ ಎರಡೂ ಶ್ಲಾಘಿಸಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: 1954 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ‘ಪಂಚಶೀಲ ತತ್ವಗಳು’ ಭಾರತದ ಯಾವ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು? / The Panchsheel principles of 1954 were formulated under which Indian Prime Minister?

A) ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ / Lal Bahadur Shastri
B) ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು / Jawaharlal Nehru
C) ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ / Indira Gandhi
D) ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ / Atal Bihari Vajpayee

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಪ್ರಧಾನಿ ಚೌ ಎನ್-ಲೈ 1954 ರಲ್ಲಿ ಪಂಚಶೀಲ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಮೊದಲ ಅಲಿಪ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಶೃಂಗಸಭೆ (First NAM Summit) 1961 ರಲ್ಲಿ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು? / In which city was the First Summit of the Non-Aligned Movement (NAM) held in 1961?

A) ನವದೆಹಲಿ / New Delhi
B) ಕೈರೋ / Cairo
C) ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್ / Belgrade
D) ಬಂಡೂಂಗ್ / Bandung

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1961 ರಲ್ಲಿ ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನಾಮ್ ಶೃಂಗಸಭೆ ನಡೆಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಚಾರ್ಟರ್‌ನ (UN Charter) ಯಾವ ಅಧ್ಯಾಯವು ವಿವಾದಗಳ ಶಾಂತಿಯುತ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ (Pacific Settlement of Disputes) ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ? / Which Chapter of the UN Charter deals with the Pacific Settlement of Disputes?

A) ಅಧ್ಯಾಯ V / Chapter V
B) ಅಧ್ಯಾಯ VI / Chapter VI
C) ಅಧ್ಯಾಯ VII / Chapter VII
D) ಅಧ್ಯಾಯ VIII / Chapter VIII

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಚಾರ್ಟರ್‌ನ ಅಧ್ಯಾಯ VI (ಅನುಚ್ಛೇದ 33-38) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿವಾದಗಳ ಶಾಂತಿಯುತ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್ ನಡುವಿನ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ ಧಾನ್ಯ ಉಪಕ್ರಮಕ್ಕೆ (Black Sea Grain Initiative - 2022) ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಿದ್ದ ದೇಶ ಯಾವುದು? / Which country mediated the Black Sea Grain Initiative alongside the UN in 2022?

A) ಭಾರತ / India
B) ಟರ್ಕಿ (ತುರ್ಕಿಯೆ) / Turkey (Türkiye)
C) ಫ್ರಾನ್ಸ್ / France
D) ಜರ್ಮನಿ / Germany

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ಉಕ್ರೇನ್‌ನಿಂದ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಂದ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದವು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ‘ಇದು ಯುದ್ಧದ ಯುಗವಲ್ಲ’ (Today’s era is not of war) ಎಂಬ ಭಾರತದ ಶಾಂತಿ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿ ಪುಟಿನ್ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು? / Where did PM Modi first deliver the iconic statement ‘Today’s era is not of war’ to President Putin?

A) ಸಮರ್‌ಕಂಡ್ (ಎಸ್‌ಸಿಒ ಶೃಂಗಸಭೆ 2022) / Samarkand (SCO Summit 2022)
B) ಜಿ20 ನವದೆಹಲಿ ಶೃಂಗಸಭೆ / G20 New Delhi Summit
C) ಬ್ರಿಕ್ಸ್ ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಶೃಂಗಸಭೆ / BRICS Johannesburg
D) ಮಾಸ್ಕೋ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಭೆ / Moscow Bilateral

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2022 ರಲ್ಲಿ ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್‌ನ ಸಮರ್‌ಕಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಾಂಘೈ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ (SCO) ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ಝೆಲೆನ್‌ಸ್ಕಿ. 2. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ (ICJ) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಹೇಗ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. / Consider statements: 1. Volodymyr Zelenskyy is the current President of Ukraine. 2. The International Court of Justice is headquartered in The Hague. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಉಕ್ರೇನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಝೆಲೆನ್‌ಸ್ಕಿ ಆಗಿದ್ದು, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ನ ಹೇಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಐಸಿಜೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಇದೆ. ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ನಡುವೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಯಾವುದು? / Which famous supersonic cruise missile was jointly developed by India and Russia?

A) ಪೃಥ್ವಿ / Prithvi
B) ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ / BrahMos
C) ಅಗ್ನಿ / Agni
D) ಆಕಾಶ್ / Akash

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಮಾಸ್ಕ್ವಾ ನದಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ‘ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್’ (BrahMos) ಸೂಪರ್ಸಾನಿಕ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: 1955 ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಂಡೂಂಗ್ ಸಮ್ಮೇಳನವು (Bandung Conference) ಯಾವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳವಳಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು? / The historic 1955 Bandung Conference laid the groundwork for which major movement?

A) ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟ / European Union
B) ಅಲಿಪ್ತ ನೀತಿ ಚಳವಳಿ (NAM) / Non-Aligned Movement (NAM)
C) ಸಾರ್ಕ್ / SAARC
D) ಆಸಿಯಾನ್ / ASEAN

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಬಂಡೂಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್-ಆಫ್ರಿಕನ್ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಅಲಿಪ್ತ ಚಳವಳಿಯ (NAM) ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತು.