ನಂದಿನಿ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ: ಕೆಎಂಎಫ್ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ | Nandini Dairy Price Revision & KMF Cooperative Structure

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಮಹಾಮಂಡಳಿಯ (KMF) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ, ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಮತ್ತು ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವು (BAMUL), ನಂದಿನಿ ತುಪ್ಪ, ಬೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಪನೀರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ದರವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದೆ. / The Bangalore Urban, Rural & Ramanagara District Co-operative Milk Producers Societies Union Ltd (BAMUL), an apex unit of KMF, officially revised the prices of Nandini ghee, butter, and paneer.
• ಪರಿಷ್ಕೃತ ದರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ನಂದಿನಿ ತುಪ್ಪದ ಬೆಲೆಯನ್ನು 200 ಮಿ.ಲೀ.ಗೆ ₹95, 500 ಮಿ.ಲೀ.ಗೆ ₹425 ಮತ್ತು ಒಂದು ಲೀಟರ್‌ಗೆ ₹850 ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ; ಬೆಣ್ಣೆ 100 ಗ್ರಾಂಗೆ ₹90 ಹಾಗೂ ನಂದಿನಿ ಪನೀರ್ 200 ಗ್ರಾಂಗೆ ₹115 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. / Under the revised tariff matrix, Nandini ghee is priced at ₹95 for 200 ml, ₹425 for 500 ml, and ₹850 per litre, while salted butter (100g) is revised to ₹90 and paneer (200g) to ₹115.
• ಪಶು ಆಹಾರದ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆ, ಸಾರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಹೈನುಗಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆ ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. / The price adjustment was necessitated by surging animal fodder costs, packaging expenditures, and the mandate to ensure remunerative milk procurement prices for dairy farmers.
• ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ 16 ಜಿಲ್ಲಾ ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟಗಳಿದ್ದು (District Milk Unions), ಸುಮಾರು 26 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕ ರೈತರು ಕೆಎಂಎಫ್‌ನ ಮೂರು ಹಂತದ ಸಹಕಾರಿ ಜಾಲದೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. / Karnataka hosts 16 District Milk Cooperative Unions with over 26 lakh milk producers actively integrated into KMF’s three-tier cooperative pyramid.
• ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಗ್ರಾಮೀಣ ಹೈನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ಹಾಲಿಗೆ ₹5 ‘ಕ್ಷೀರಧಾರೆ’ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನವನ್ನು (Ksheera Dhare subsidy) ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ಮೂಲಕ ರೈತರ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. / The Government of Karnataka provides a direct incentive subsidy of ₹5 per litre under the flagship Ksheera Dhare scheme directly routed via DBT to farmer accounts.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಕೆಎಂಎಫ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ: ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ 1974 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಡೈರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮವಾಗಿ (KDDC) ಆರಂಭವಾದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು, ಆನಂದ್ ಮಾದರಿಯ ಸಹಕಾರ ತತ್ವದಡಿ 1984 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಮಹಾಮಂಡಳಿ (KMF) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಂಡಿತು. / Originating in 1974 with World Bank assistance as the Karnataka Dairy Development Corporation (KDDC), it was restructured in 1984 into KMF, marketing under the iconic brand name ‘Nandini’.
• ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್ ಮತ್ತು ಡಾ. ವರ್ಗೀಸ್ ಕುರಿಯನ್: ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1970 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿಯು (NDDB) ‘ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್’ (ಶ್ವೇಕಕ್ರಾಂತಿ) ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು; ಇದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಡಾ. ವರ್ಗೀಸ್ ಕುರಿಯನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ನವೆಂಬರ್ 26 ನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಲು ದಿನ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Launched in 1970 by the National Dairy Development Board (NDDB), Operation Flood established India as the world’s top milk producer, led by Dr. Verghese Kurien.
• 97 ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2011: ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ 19(1)(c) ವಿಧಿಯಡಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ, 43B ವಿಧಿಯಡಿ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಭಾಗ IXB (ವಿಧಿ 243ZH ರಿಂದ 243ZT) ನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. / The 97th Constitutional Amendment Act, 2011 accorded constitutional protection to cooperatives via Article 19(1)(c), Article 43B (DPSP), and Part IXB (Articles 243ZH–243ZT).
• ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯ: ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರವು ಜುಲೈ 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. / A separate Ministry of Cooperation was carved out by the Union Government in July 2021 to realize the vision of ‘Sahakar se Samriddhi’.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ರಾಜ್ಯ ಹಾಲು ಮಹಾಮಂಡಳಿ: ಕೆಎಂಎಫ್ (KMF - ಸ್ಥಾಪನೆ 1974/1984)
• ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರು: ‘ನಂದಿನಿ’ (Nandini)
• ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಜಿಲ್ಲಾ ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟಗಳು: 16 ಒಕ್ಕೂಟಗಳು (16 District Unions)
• ಶ್ವೇಕಕ್ರಾಂತಿಯ ಪಿತಾಮಹ: ಡಾ. ವರ್ಗೀಸ್ ಕುರಿಯನ್ (Dr. Verghese Kurien)
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಲು ದಿನ: ನವೆಂಬರ್ 26 (November 26)
• ಸಹಕಾರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ: 97 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2011 (Part IXB)
• ಸಹಕಾರ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವ: 43B ನೇ ವಿಧಿ (Article 43B)
• ಎನ್‌ಡಿಡಿಬಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಆನಂದ್, ಗುಜರಾತ್ (Anand, Gujarat)

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಮಹಾಮಂಡಳಿಯು (KMF) ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಡೈರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ’ (KDDC) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? / In which year was the Karnataka Milk Federation (KMF) originally established as the Karnataka Dairy Development Corporation (KDDC)?

A) 1965
B) 1974
C) 1984
D) 1991

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೆಎಂಎಫ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು 1974 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೆರವಿನ ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಡಿಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು (1984 ರಲ್ಲಿ ಕೆಎಂಎಫ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣವಾಯಿತು). / KMF was originally incorporated in 1974 as KDDC with World Bank funding to implement Operation Flood in Karnataka.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ಶ್ವೇತಕ್ರಾಂತಿಯ ಪಿತಾಮಹ’ (Father of the White Revolution) ಎಂದು ಯಾರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Who is internationally revered as the ‘Father of the White Revolution’ in India?

A) ಎಂ.ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ / M.S. Swaminathan
B) ಡಾ. ವರ್ಗೀಸ್ ಕುರಿಯನ್ / Dr. Verghese Kurien
C) ನಾರ್ಮನ್ ಬೋರ್ಲಾಗ್ / Norman Borlaug
D) ಡಾ. ಬಿ.ಪಿ. ಪಾಲ್ / Dr. B.P. Pal

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡಾ. ವರ್ಗೀಸ್ ಕುರಿಯನ್ ಅವರು ಆಪರೇಷನ್ ಫ್ಲಡ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿ ಭಾರತವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶವನ್ನಾಗಿಸಿದರು. / Dr. Verghese Kurien spearheaded Operation Flood, architecting India’s dairy cooperative revolution.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ‘ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು’ (Cooperative Societies) ಎಂಬ ಹೊಸ ಭಾಗ ‘ಭಾಗ IXB’ ಯನ್ನು ಯಾವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು? / Which Constitutional Amendment Act inserted ‘Part IXB’ relating to Cooperative Societies into the Indian Constitution?

A) 73 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 1992 / 73rd Amendment Act, 1992
B) 86 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 / 86th Amendment Act, 2002
C) 97 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2011 / 97th Amendment Act, 2011
D) 103 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2019 / 103rd Amendment Act, 2019

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2011 ರ 97 ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯು ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಭಾಗ IXB (ವಿಧಿ 243ZH ರಿಂದ 243ZT) ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು. / The 97th Constitutional Amendment Act, 2011 introduced Part IXB governing cooperative societies.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಹಕ್ಕು’ ನಾಗರಿಕರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾಗಿ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which Article of the Constitution was the right to form cooperative societies guaranteed as a Fundamental Right?

A) Article 19(1)(a)
B) Article 19(1)(c)
C) Article 21
D) Article 25

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 97 ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು 19(1)(c) ವಿಧಿಗೆ ‘ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು’ (Cooperative Societies) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನಾಗಿಸಿತು. / Article 19(1)(c) was amended by the 97th Amendment to include the right to form cooperative societies alongside associations and unions.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಮಹಾಮಂಡಳಿಗೆ (KMF) ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಒಟ್ಟು 16 ಜಿಲ್ಲಾ ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. 2. ಕೆಎಂಎಫ್ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ‘ನಂದಿನಿ’ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದು ಸರಿ? / Consider statements on KMF: 1. Currently 16 District Milk Unions operate under it. 2. KMF markets its dairy products under the brand name ‘Nandini’. Which is correct?

A) ಕೇವಲ 1 / 1 only
B) ಕೇವಲ 2 / 2 only
C) ಎರಡೂ ತಪ್ಪಾಗಿವೆ / Neither is correct
D) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ / Both 1 and 2 are correct

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ; ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 16 ಜಿಲ್ಲಾ ಒಕ್ಕೂಟಗಳಿದ್ದು, ನಂದಿನಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. / Both statements are correct: KMF encompasses 16 district milk unions and markets under the flagship ‘Nandini’ brand.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಶ್ವೇತಕ್ರಾಂತಿಯ ಹರಿಕಾರ ಡಾ. ವರ್ಗೀಸ್ ಕುರಿಯನ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ಯಾವ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಲು ದಿನ’ (National Milk Day) ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Which date, marking the birth anniversary of Dr. Verghese Kurien, is celebrated annually as ‘National Milk Day’ in India?

A) ಜೂನ್ 1 / June 1
B) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 / October 2
C) ನವೆಂಬರ್ 26 / November 26
D) ಡಿಸೆಂಬರ್ 23 / December 23

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನವೆಂಬರ್ 26 ನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಲು ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಜೂನ್ 1 ನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ‘ವಿಶ್ವ ಹಾಲು ದಿನ’ ಎಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ). / November 26 is celebrated as National Milk Day across India to commemorate Dr. Kurien’s birth anniversary.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ (DPSP) ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ? / Which Article under the Directive Principles of State Policy directs the State to promote the voluntary formation and autonomous functioning of cooperative societies?

A) Article 40
B) Article 43A
C) Article 43B
D) Article 48

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 97 ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ 2011 ರ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾದ 43B ವಿಧಿಯು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ. / Article 43B was inserted by the 97th Constitutional Amendment, directing the state to promote cooperative societies.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಸಹಕಾರದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಿ’ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ‘ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯ’ವನ್ನು (Ministry of Cooperation) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು? / In which year did the Government of India establish a dedicated ‘Ministry of Cooperation’?

A) 2014
B) 2019
C) 2021
D) 2024

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜುಲೈ 2021 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವನ್ನು ರಚಿಸಿತು (ಅಮಿತ್ ಶಾ ಮೊದಲ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ). / The Union Ministry of Cooperation was carved out in July 2021 to provide a renewed policy and institutional framework for cooperatives.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ’ಯ (NDDB) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ? / Where is the national headquarters of the National Dairy Development Board (NDDB) situated?

A) ಆನಂದ್, ಗುಜರಾತ್ / Anand, Gujarat
B) ಕರ್ನಾಲ್, ಹರಿಯಾಣ / Karnal, Haryana
C) ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ / Bengaluru, Karnataka
D) ಪುಣೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ / Pune, Maharashtra

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1965 ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ವರ್ಗೀಸ್ ಕುರಿಯನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಎನ್‌ಡಿಡಿಬಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಆನಂದ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. / The statutory headquarters of the National Dairy Development Board (NDDB) is located at Anand, Gujarat.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಹೈನುಗಾರರಿಗೆ ನೀಡುವ ಹಾಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? / What is the name of the milk incentive subsidy scheme provided by the Government of Karnataka to dairy farmers?

A) ಕಿಸಾನ್ ಸಮ್ಮಾನ್ / Kisan Samman
B) ಕ್ಷೀರಧಾರೆ / Ksheera Dhare
C) ಭಾಗ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿ / Bhagyalakshmi
D) ಯಶಸ್ವಿನಿ / Yashaswini

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಹೈನುಗಾರರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ಹಾಲಿಗೆ ₹5 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಧನ ನೀಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ‘ಕ್ಷೀರಧಾರೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. / The state government provides a financial incentive of ₹5 per litre to dairy farmers under the Ksheera Dhare scheme.