ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಸ್ತಿ: ಶಿವಾಜಿ ಮತ್ತು ಮಧುರಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ | Mysuru Dasara Wrestling Shivaji & Madhura Champions

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಣ್ಣಿನ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ (ಗದ್ದೆ) ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿವೆ.
• ಪುರುಷರ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಾದಾಟದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭರವಸೆಯ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಶಿವಾಜಿ ಅವರು ಎದುರಾಳಿ ಮಂಡ್ಯದ ಯೋಗೇಶ್ವರ ಅವರನ್ನು ಮಣಿಸಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ದಸರಾ ಕೇಸರಿ’ (Dasara Kesari) ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಗದೆಯನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು.
• ಮಹಿಳೆಯರ ಕುಸ್ತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಮಧುರಾ ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ‘ದಸರಾ ಕಿಶೋರಿ’ (Dasara Kishori) ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದರು.
• ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ‘ದಸರಾ ಕಂಠೀರವ’ ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿಯ ನಿಖಿಲ್ ‘ದಸರಾ ಕುಮಾರ’ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡರು.
• ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ದೇಶಿ ಕುಸ್ತಿ (ನಾಡ ಕುಸ್ತಿ) ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಗವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮತ್ತು ಕುಸ್ತಿ ಇತಿಹಾಸ: ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಮತ್ತು ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಟ್ಟಿ ಕಾಳಗ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ರಾಜಾಶ್ರಯ ದೊರೆಯಿತು.
• ಜಟ್ಟಿ ಕಾಳಗ (Jetti Kalaga): ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಉಗುರು ಅಥವಾ ನಖದಂತಹ ಆಯುಧ ಧರಿಸಿ ಆಡುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಸ್ತಿಯು ಮೈಸೂರು ದಸರಾದ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ನಡೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.
• ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿ (Seventh Schedule - State List, Entry 33): ಕ್ರೀಡೆ, ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೀಡೆಗಳು: ಕಂಬಳ (ಕರಾವಳಿ), ಮಲ್ಲಕಂಬ (ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ), ಮತ್ತು ನಾಡ ಕುಸ್ತಿ (ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಣ್ಣಿನ ಅಖಾಡಗಳು).

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ದಸರಾ ಕೇಸರಿ ವಿಜೇತರು: ಶಿವಾಜಿ (ಬೆಂಗಳೂರು).
• ದಸರಾ ಕಿಶೋರಿ ವಿಜೇತರು: ಮಧುರಾ (ಬೆಳಗಾವಿ).
• ದಸರಾ ಕಂಠೀರವ ವಿಜೇತರು: ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ (ಬೆಂಗಳೂರು).
• ದಸರಾ ಕುಮಾರ ವಿಜೇತರು: ನಿಖಿಲ್ (ಬೆಳಗಾವಿ).
• ಕುಸ್ತಿ ಅಖಾಡದ ಸ್ಥಳ: ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಮೈಸೂರು.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ‘ದಸರಾ ಕೇಸರಿ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಪೈಲ್ವಾನ್ ಯಾರು? / Who won the prestigious ‘Dasara Kesari’ title at the Mysuru Dasara traditional wrestling championship?

A) ಯೋಗೇಶ್ವರ್ / Yogeshwar
B) ಶಿವಾಜಿ / Shivaji
C) ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ / Srinivas
D) ನಿಖಿಲ್ / Nikhil

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಶಿವಾಜಿ ಅವರು ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯದ ಯೋಗೇಶ್ವರ್ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ‘ದಸರಾ ಕೇಸರಿ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಗದೆಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡರು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ‘ದಸರಾ ಕಿಶೋರಿ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡ ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಯಾರು? / Which female wrestler clinched the ‘Dasara Kishori’ title at Mysuru Dasara 2026?

A) ಪ್ರೇಮಾ ಹಂಚಿನಾಳ / Prema Hanchinal
B) ಮಧುರಾ / Madhura
C) ದಿವ್ಯಾ ಕಾಕತ್ಕರ್ / Divya Kakatkar
D) ಅನುಸೂಯಾ ಪಾಟೀಲ್ / Anasuya Patil

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೆಳಗಾವಿಯ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಮಧುರಾ ಅವರು ಅದ್ಭುತ ಕೌಶಲ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ‘ದಸರಾ ಕಿಶೋರಿ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಕುಸ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಜೋಡಿಯು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ? / Which of the following pairs is correctly matched regarding Mysuru Dasara wrestling titles?

A) ದಸರಾ ಕಂಠೀರವ - ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ / Dasara Kanthirava - Srinivas
B) ದಸರಾ ಕುಮಾರ - ನಿಖಿಲ್ / Dasara Kumara - Nikhil
C) ದಸರಾ ಕೇಸರಿ - ಶಿವಾಜಿ / Dasara Kesari - Shivaji
D) ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ / All of the above are correct

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದಸರಾ ಕೇಸರಿ (ಶಿವಾಜಿ), ದಸರಾ ಕಂಠೀರವ (ಶ್ರೀನಿವಾಸ್), ಮತ್ತು ದಸರಾ ಕುಮಾರ (ನಿಖಿಲ್) ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಅರಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯುಧ ಕುಸ್ತಿಯ ಹೆಸರೇನು? / What is the unique traditional close-combat martial wrestling held at Mysuru Palace on Vijayadashami?

A) ಜಟ್ಟಿ ಕಾಳಗ (ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗ) / Vajramushti Kalaga (Jetti Kalaga)
B) ಗದಾಯುದ್ಧ / Gada Yuddha
C) ಮಲ್ಲಕಂಬ ಕಾಳಗ / Mallakhamb fight
D) ದಂಗಲ್ ಕಾಳಗ / Dangal fight

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ರಾಜಮನೆತನದ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ರಕ್ತ ಬರುವವರೆಗೆ ಜಟ್ಟಿಗಳು ಆಡುವ ಕಾದಾಟವನ್ನು ವಜ್ರಮುಷ್ಟಿ ಕಾಳಗ (ಜಟ್ಟಿ ಕಾಳಗ) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಮೈಸೂರು ದಸರಾವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1610 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ್ ದೊರೆ ಯಾರು? / Which ruler of the Wadiyar dynasty started the famous Mysuru Dasara festival at Srirangapatna in 1610?

A) ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರ್ / Chikka Devaraja Wadiyar
B) ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ / Raja Wadiyar
C) ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ / Ranadhira Kanthirava Narasaraja Wadiyar
D) ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ / Nalwadi Krishnaraja Wadiyar

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ 1610 ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಮೈಸೂರು ನಗರವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕ್ರೀಡಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ತೊಟ್ಟಿಲು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Mysuru is traditionally regarded as a major cradle for which Indian martial tradition?

A) ನಾಡ ಕುಸ್ತಿ / Nada Kusti (Traditional Wrestling)
B) ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ / Archery
C) ಕತ್ತಿವರಸೆ / Fencing
D) ಕಲರಿಪಯಟ್ಟು / Kalaripayattu

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೈಸೂರು ನೂರಾರು ಗರಡಿ ಮನೆಗಳನ್ನು (ಕುಸ್ತಿ ಶಾಲೆಗಳು) ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ ನಾಡ ಕುಸ್ತಿಯ ತವರೂರು ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ ‘ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ’ (Sports and Entertainments) ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ? / Under the 7th Schedule of the Indian Constitution, ‘Sports and Entertainments’ falls under which list?

A) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ / Union List
B) ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ (State List - Entry 33)
C) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ / Concurrent List
D) ಶೇಷಾಧಿಕಾರ / Residuary Powers

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕ್ರೀಡೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳು ಸಂವಿಧಾನದ ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯ ಎಂಟ್ರಿ 33 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ನೀಡುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯಾವುದು? / Which is the highest state sports award conferred annually by the Government of Karnataka?

A) ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ / Arjuna Award
B) ಏಕಲವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ / Ekalavya Award
C) ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ / Karnataka Ratna
D) ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ / Pampa Prashasti

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ತೋರಿದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ಏಕಲವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ದಸರಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು ಮೈಸೂರಿನ ಯಾವ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದವು? / At which stadium in Mysuru were the Dasara wrestling championships hosted?

A) ಚಾಮುಂಡಿ ವಿಹಾರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ / Chamundi Vihar Stadium
B) ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ / D. Devaraj Urs Multipurpose Stadium
C) ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜು ಮೈದಾನ / Maharaja College Ground
D) ಗಂಗೋತ್ರಿ ಗ್ಲೇಡ್ಸ್ / Gangotri Glades

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದಸರಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಣ್ಣಿನ ಅಖಾಡ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಗಳು ಮೈಸೂರಿನ ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸು ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದವು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಮೈಸೂರು ರಾಜಮನೆತನದ ಯಾವ ದೊರೆ ಕುಸ್ತಿ ಮತ್ತು ದೇಸಿ ಕಲೆಗಳ ಪೋಷಣೆಗಾಗಿ ‘ರಣಧೀರ’ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು? / Which Mysore ruler was known for his physical prowess and wrestling patronage with the title ‘Ranadhira’?

A) ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ / Kanthirava Narasaraja Wadiyar
B) ಹತ್ತನೇ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ / Chamaraja Wadiyar X
C) ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ / Mummadi Krishnaraja Wadiyar
D) ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ / Jayachamarajendra Wadiyar

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಪ್ರತಿಮ ಕುಸ್ತಿಪಟುವಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಅಖಾಡಕ್ಕಿಳಿದು ಎದುರಾಳಿಗಳನ್ನು ಮಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ‘ದಸರಾ ಕಂಠೀರವ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.