ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಜಾರಿ: ಜಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ | Enforcement of Animal Sacrifice Prohibition Act

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ದಸರಾ ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕುರಿ, ಕೋಳಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡುವುದನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತಗಳು ಕಠಿಣ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿವೆ.
• ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ‘ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಬಲಿ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ, 1959’ (ಮತ್ತು 1963 ರ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವವರ ವಿರುದ್ಧ ದಂಡ ಮತ್ತು ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಜೊತೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1960’ (Prevention of Cruelty to Animals Act - PCA) ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ (BNS) ಸೆಕ್ಷನ್ 325 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿ (KAWB) ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಮಾನವೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ತಾಲೂಕು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಗಾ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿವೆ.
• ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ವಿರೋಧಿ ಕಾಯ್ದೆ (ಕರ್ನಾಟಕ ದುಷ್ಟ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಮಾಚಾರ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ, 2017) ಕೂಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿಯನ್ನು ಅಮಾನವೀಯ ಆಚರಣೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 51A(g) (Fundamental Duties): ಕಾಡುಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಜೀವಂತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕರುಣೆ (Compassion for living creatures) ಹೊಂದಿರುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 48 (DPSP): ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಹಸುಗಳು, ಕರುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಹಾಲು ನೀಡುವ ಜಾನುವಾರುಗಳ ವಧೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದು ರಾಜ್ಯದ ನೀತಿಯಾಗಿದೆ.
• ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1960 (PCA Act 1960): ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ನೋವು ಅಥವಾ ಸಂಕಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ತರಲಾದ ಕೇಂದ್ರ ಶಾಸನವಾಗಿದೆ; ಇದರ ಸೆಕ್ಷನ್ 4 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿ (AWBI) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿ (AWBI): 1962 ರಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿ ಅರುಂಡೇಲ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಹರಿಯಾಣದ ಬಲ್ಲಭಗಢದಲ್ಲಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ರಾಜ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ: ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಬಲಿ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ, 1959.
• ಕೇಂದ್ರ ಕಾಯ್ದೆ: ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1960 (PCA Act).
• ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯದ ವಿಧಿ: ವಿಧಿ 51A(g).
• ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಬಲ್ಲಭಗಢ (ಫರಿದಾಬಾದ್, ಹರಿಯಾಣ).

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿ ಬಲಿ ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನ ಯಾವುದು? / Which state legislation prohibits ritual animal and bird sacrifices in religious places across Karnataka?

A) ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಬಲಿ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ, 1959 / Karnataka Prevention of Animal Sacrifices Act, 1959
B) ಕರ್ನಾಟಕ ಗೋಹತ್ಯೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ, 2020 / Karnataka Cattle Slaughter Act, 2020
C) ಕರ್ನಾಟಕ ಅರಣ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ, 1963 / Karnataka Forest Act, 1963
D) ಕರ್ನಾಟಕ ಪೊಲೀಸ್ ಕಾಯ್ದೆ, 1965 / Karnataka Police Act, 1965

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಬಲಿ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ, 1959 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ‘ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ’ (Prevention of Cruelty to Animals Act - PCA) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು? / In which year was the central Prevention of Cruelty to Animals Act enacted?

A) 1950
B) 1960
C) 1972
D) 1986

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂಸತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅನಗತ್ಯ ಹಿಂಸೆ ತಡೆಯಲು 1960 ರಲ್ಲಿ ಪಿಸಿಎ (PCA) ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಜೀವಂತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ‘ದಯೆ ಮತ್ತು ಕರುಣೆ’ (Compassion for living creatures) ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Constitutional Article mandates every citizen to have ‘compassion for living creatures’?

A) ವಿಧಿ 21 / Article 21
B) ವಿಧಿ 48A / Article 48A
C) ವಿಧಿ 51A(g) / Article 51A(g)
D) ವಿಧಿ 39A / Article 39A

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಭಾಗವಾದ ವಿಧಿ 51A(g) ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕರುಣೆ ಹೊಂದಿರಲು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ 1960 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ‘ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿ’ಯ (AWBI) ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? / Where is the headquarters of the Animal Welfare Board of India (AWBI) currently located?

A) ನವದೆಹಲಿ / New Delhi
B) ಬಲ್ಲಭಗಢ, ಹರಿಯಾಣ / Ballabhgarh, Haryana
C) ಚೆನ್ನೈ, ತಮಿಳುನಾಡು / Chennai, Tamil Nadu
D) ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ / Bengaluru, Karnataka

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಹರಿಯಾಣದ ಬಲ್ಲಭಗಢದಲ್ಲಿದೆ (ಮೊದಲು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿತ್ತು).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿಯ (AWBI) ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಖ್ಯಾತ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸೇವಕಿ ಯಾರು? / Who served as the founding Chairperson of the Animal Welfare Board of India in 1962?

A) ಮೇನಕಾ ಗಾಂಧಿ / Maneka Gandhi
B) ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿ ಅರುಂಡೇಲ್ / Rukmini Devi Arundale
C) ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು / Sarojini Naidu
D) ಮೃಣಾಲಿನಿ ಸಾರಾಭಾಯ್ / Mrinalini Sarabhai

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರಾಣಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರ ಹೋರಾಡಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದೆ ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿ ಅರುಂಡೇಲ್ AWBI ಯ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಪಶುಸಂಗೋಪನೆಯ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಹಸುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕರು ಹಾಕುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಧೆ ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Directive Principle under Article 48 directs the State to prohibit the slaughter of cows and calves?

A) ವಿಧಿ 40 / Article 40
B) ವಿಧಿ 44 / Article 44
C) ವಿಧಿ 48 / Article 48
D) ವಿಧಿ 50 / Article 50

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಜ್ಯ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ ವಿಧಿ 48 ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಸುಧಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಜಾನುವಾರು ವಧೆ ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಬೇಟೆ ನಿಷೇಧಿಸಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು? / In which year was the landmark Wildlife Protection Act enacted in India?

A) 1960
B) 1972
C) 1980
D) 1986

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಂಸತ್ತು 1972 ರಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ತಂದಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಕ್ರೌರ್ಯ ತಡೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which is the state nodal body monitoring animal welfare initiatives across Karnataka?

A) ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿ (KAWB) / Karnataka Animal Welfare Board
B) ಕೆಎಂಎಫ್ (KMF)
C) ಅರಣ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ / Forest Development Corporation
D) ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಮಂಡಳಿ / Biodiversity Board

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ತಾಲೂಕು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾಣಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಡಳಿ (KAWB) ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ ‘ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಕ್ರೌರ್ಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ’ (Prevention of Cruelty to Animals) ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ? / Under the 7th Schedule of the Constitution, ‘Prevention of Cruelty to Animals’ falls under which list?

A) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ / Union List
B) ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ / State List
C) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ (Concurrent List - Entry 17)
D) ಶೇಷಾಧಿಕಾರ / Residuary List

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಂಸೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯು ಸಂವಿಧಾನದ ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿಯ (Concurrent List) ಎಂಟ್ರಿ 17 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದರಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳೆರಡೂ ಕಾನೂನು ರೂಪಿಸಬಹುದು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆ ಹಾಗೂ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ರಾಜ್ಯವು ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸುವ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which DPSP Article mandates the State to protect and improve the environment and safeguard forests and wildlife?

A) ವಿಧಿ 43A / Article 43A
B) ವಿಧಿ 48A / Article 48A
C) ವಿಧಿ 49 / Article 49
D) ವಿಧಿ 51 / Article 51

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1976 ರ 42 ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾದ ವಿಧಿ 48A ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.