ಮಹಾದೇವ್ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್ ಹಗರಣದ ಸೌರಭ್ ಚಂದ್ರಕರ್‌ರನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ ಒಮಾನ್ | Mahadev App Kingpin Sourabh Chandrakar Extradited

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಸುಮಾರು ₹6,000 ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಮಹಾದೇವ್ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್ ಹಗರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಕಿಂಗ್‌ಪಿನ್ ಸೌರಭ್ ಚಂದ್ರಕರ್‌ನನ್ನು ಒಮಾನ್ ಸುಲ್ತಾನೇಟ್‌ನಿಂದ ಭಾರತೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (CBI ಮತ್ತು ED) ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡು ದೆಹಲಿಗೆ ಕರೆತಂದಿವೆ. / Sourabh Chandrakar, promoter of the ₹6,000-crore illegal Mahadev betting app syndicate, was extradited from Oman to India by the CBI and ED.
• ಆರೋಪಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ (Interpol) ಮೂಲಕ ರೆಡ್ ಕಾರ್ನರ್ ನೋಟಿಸ್ (Red Corner Notice) ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. / A Red Corner Notice had been issued against him via Interpol following requests by Indian law enforcement agencies.
• ಈ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಜೂಜಾಟ, ಹವಾಲಾ ಜಾಲ, ನಕಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ (Money Laundering) ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. / The syndicate engaged in nationwide illegal online gaming, hawala transactions, benami shell bank operations, and money laundering.
• ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು (ED) ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ (PMLA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಸಮಗ್ರ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. / The Enforcement Directorate is investigating the money trails under the Prevention of Money Laundering Act (PMLA).
• ಭಾರತ ಮತ್ತು ಒಮಾನ್ ನಡುವಿನ ಗಡೀಪಾರು ಒಪ್ಪಂದದ (Extradition Treaty) ಭಾಗವಾಗಿ ಈ ಹಸ್ತಾಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. / The transfer was facilitated under the bilateral extradition treaty between India and Oman.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ (Interpol - International Criminal Police Organization): 1923 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಲಿಯಾನ್ (Lyon) ನಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತದ ಪರವಾಗಿ ಸಿಬಿಐ (CBI) ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯೂರೋ (NCB) ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / Headquartered in Lyon, France, Interpol coordinates global policing; the CBI serves as India’s National Central Bureau (NCB).
• ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ (PMLA, 2002): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹವಾಲಾ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಈ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ED) ತನಿಖಾ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ. / Enacted to combat money laundering, PMLA 2002 is enforced by the Directorate of Enforcement under the Ministry of Finance.
• ಭಾರತೀಯ ಗಡೀಪಾರು ಕಾಯ್ದೆ (Extradition Act, 1962): ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಸರ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. / The Extradition Act, 1962 provides the domestic legislative basis for extradition treaties and procedures in India.
• ಸಿಬಿಐ ರಚನೆ (CBI Statutory Basis): ಸಿಬಿಐ ಸಂಸ್ಥೆಯು ದೆಹಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೊಲೀಸ್ ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1946 (DPSE Act, 1946) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತನಿಖಾ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. / The Central Bureau of Investigation derives its investigating powers from the Delhi Special Police Establishment (DPSE) Act, 1946.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದ ದೇಶ: ಒಮಾನ್ (Oman) / Extraditing Country: Oman
• ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ಸಿಬಿಐ (CBI) ಮತ್ತು ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ED) / Investigating Agencies: CBI & ED
• ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಲಿಯಾನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ / Interpol HQ: Lyon, France
• ಶಾಸನ: ಪಿಎಂಎಲ್‌ಎ ಕಾಯ್ದೆ, 2002 (PMLA, 2002) / Primary Statute: PMLA 2002

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಮಹಾದೇವ್ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್ ಹಗರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಿ ಸೌರಭ್ ಚಂದ್ರಕರ್‌ನನ್ನು ಭಾರತವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯಾವ ದೇಶದಿಂದ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿಕೊಂಡಿತು? / From which country was Mahadev betting app kingpin Sourabh Chandrakar extradited to India?

A) ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್ (UAE) / UAE
B) ಒಮಾನ್ (Oman) / Oman
C) ಕತಾರ್ (Qatar) / Qatar
D) ಮಲೇಷ್ಯಾ (Malaysia) / Malaysia

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆರೋಪಿ ಸೌರಭ್ ಚಂದ್ರಕರ್‌ನನ್ನು ಭಾರತದ ಸಿಬಿಐ ಮತ್ತು ಇಡಿ ತಂಡಗಳು ಒಮಾನ್ ಸುಲ್ತಾನೇಟ್‌ನಿಂದ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. / Sourabh Chandrakar was extradited to India from the Sultanate of Oman.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ನ (Interpol) ‘ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯೂರೋ’ (NCB) ಆಗಿ ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ? / Which agency serves as the National Central Bureau (NCB) for Interpol in India?

A) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ (NIA) / NIA
B) ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ED) / ED
C) ಕೇಂದ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳ (CBI) / Central Bureau of Investigation (CBI)
D) ಗುಪ್ತಚರ ಬ್ಯೂರೋ (IB) / IB

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳವು (CBI) ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / The Central Bureau of Investigation (CBI) is designated as the National Central Bureau for Interpol in India.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ನ (INTERPOL) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಎಲ್ಲಿದೆ? / Where is the headquarters of INTERPOL located?

A) ಜಿನೀವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ / Geneva, Switzerland
B) ಲಿಯಾನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ / Lyon, France
C) ಹೇಗ್, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ / The Hague, Netherlands
D) ವಿಯೆನ್ನಾ, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ / Vienna, Austria

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಯು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಲಿಯಾನ್ (Lyon) ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. / INTERPOL is headquartered in Lyon, France.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಾರಿಯಾದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಬಂಧಿಸಲು ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ ಹೊರಡಿಸುವ ನೋಟಿಸ್ ಯಾವುದು? / Which Interpol notice is issued to locate and arrest wanted persons for extradition?

A) ಬ್ಲೂ ಕಾರ್ನರ್ ನೋಟಿಸ್ / Blue Notice
B) ಎಲ್ಲೋ ಕಾರ್ನರ್ ನೋಟಿಸ್ / Yellow Notice
C) ರೆಡ್ ಕಾರ್ನರ್ ನೋಟಿಸ್ / Red Notice
D) ಬ್ಲಾಕ್ ಕಾರ್ನರ್ ನೋಟಿಸ್ / Black Notice

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಲು ರೆಡ್ ಕಾರ್ನರ್ ನೋಟಿಸ್ (Red Notice) ಹೊರಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / A Red Notice is a request to law enforcement worldwide to locate and provisionally arrest a person pending extradition.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (PMLA) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು? / In which year was the Prevention of Money Laundering Act (PMLA) enacted in India?

A) 1999
B) 2002
C) 2005
D) 2012

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು 2002 ರಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು (ಇದು 2005 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು). / The Prevention of Money Laundering Act was enacted in 2002.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು (ED) ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. 2. ಸಿಬಿಐ ದೆಹಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೊಲೀಸ್ ಸಂಸ್ಥಾಪನಾ ಕಾಯ್ದೆ 1946 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತನಿಖಾ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. / Consider the statements: 1. Directorate of Enforcement (ED) functions under the Department of Revenue, Ministry of Finance. 2. CBI derives its powers from the DSPE Act, 1946. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳೂ ಸರಿ. ಇಡಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಸಿಬಿಐ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಡಿಎಸ್‌ಪಿಇ ಕಾಯ್ದೆ 1946 ರಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. / Both statements are correct; ED is under the Ministry of Finance and CBI derives investigation authority from the DSPE Act, 1946.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತೀಯ ಗಡೀಪಾರು ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (Indian Extradition Act) ಸಂಸತ್ತು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು? / In which year was the Indian Extradition Act enacted?

A) 1950
B) 1962
C) 1973
D) 1985

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಹಸ್ತಾಂತರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಗಡೀಪಾರು ಕಾಯ್ದೆ, 1962 (Extradition Act, 1962) ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. / The Indian Extradition Act was enacted in the year 1962.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು (Enforcement Directorate) ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ? / Which of the following laws is enforced by the Enforcement Directorate?

A) ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ (FEMA, 1999) / Foreign Exchange Management Act (FEMA, 1999)
B) ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ 2000 / IT Act, 2000
C) ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 2013 / Companies Act, 2013
D) ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ / Indian Penal Code

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇಡಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು FEMA 1999 ಮತ್ತು PMLA 2002 ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದೆ. / ED is the prime agency responsible for enforcing FEMA, 1999 and PMLA, 2002.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕೇಂದ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳವನ್ನು (CBI) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು? / On the recommendation of which committee was the CBI established?

A) ಸಂವಿಧಾನ ಪರಿಶೀಲನಾ ಆಯೋಗ / Venkatachaliah Commission
B) ಸಂತಾನಂ ಸಮಿತಿ / Santhanam Committee
C) ಸರ್ಕಾರಿಯಾ ಆಯೋಗ / Sarkaria Commission
D) ಗೋರೆವಾಲಾ ಸಮಿತಿ / Gorwala Committee

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ತಡೆ ಕುರಿತ ಸಂತಾನಂ ಸಮಿತಿಯ (1962–1964) ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ 1963 ರಲ್ಲಿ ಸಿಬಿಐ ಅನ್ನು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ನಿರ್ಣಯದ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. / The CBI was set up in 1963 based on the recommendations of the Santhanam Committee on Prevention of Corruption.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಧಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which international body sets global standards to combat money laundering and terrorist financing?

A) ಎಫ್‌ಎಟಿಎಫ್ (FATF) / FATF
B) ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ (World Bank) / World Bank
C) ಐಎಂಎಫ್ (IMF) / IMF
D) ಇಂಟರ್‌ಪೋಲ್ (Interpol) / Interpol

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಆಕ್ಷನ್ ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್ (FATF) ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಜಾಗತಿಕ ಕಾವಲು ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / The Financial Action Task Force (FATF) is the global money laundering and terrorist financing watchdog.