DailyCA - ಕನ್ನಡ | EnglishDaily Current Affairs | ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು

ಸಮಾವೇಶಿ ನೀತಿ ಸಂಕಲ್ಪ 2026: ದಿವ್ಯಾಂಗರ ಆರಂಭಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗೆ ಜನಾಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಕರೆ | Samaveshi Niti Sankalp 2026: Call for Jan Bhagidari in Early Disability Identification

ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ಸಮಾವೇಶಿ ನೀತಿ ಸಂಕಲ್ಪ 2026’ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ದಿವ್ಯಾಂಗರ ಆರಂಭಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗೆ ಜನಭಾಗೀದಾರಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. At Samaveshi Niti Sankalp 2026 in New Delhi, PM Modi urged community participation for early disability identification.

My list →

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary and Exam Analysis)

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ವಿವರಣೆ (Detailed Current Affairs Explanation)

  • ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ನವೆಂಬರ್ 18 ಮತ್ತು 19, 2026ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸಮಾವೇಶಿ ನೀತಿ ಸಂಕಲ್ಪ 2026’ (Samaveshi Niti Sankalp 2026) ಎಂಬ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಇಲಾಖಾ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಇದರ ಸಮಾರೋಪ (ಪ್ಲೀನರಿ) ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. / The Union Ministry of Social Justice and Empowerment organised the two-day departmental summit ‘Samaveshi Niti Sankalp 2026’ in New Delhi on 18–19 November 2026, with Prime Minister Narendra Modi chairing the valedictory plenary session.
  • ದಿವ್ಯಾಂಗತೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ (early identification of disabilities) ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಂಕವನ್ನು (social stigma) ನಿವಾರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ‘ಜನಭಾಗೀದಾರಿ’ (ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ) ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಕರೆ ನೀಡಿದರು ಹಾಗೂ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಂಧ, ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಭಾಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. / Prime Minister Modi called for greater Jan Bhagidari (community participation) in the early identification of disabilities and overcoming social stigma, suggesting school-level essay-writing, debates, and oratory competitions to foster youth awareness.
  • ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ@2047 ದೂರದೃಷ್ಟಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು: 1) ನಶಾ ಮುಕ್ತ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾದಕವಸ್ತು ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿತ, 2) ‘ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಪೋರ್ಟಲ್’ ಮೂಲಕ ಸುಲಭ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ, 3) ದಿವ್ಯಾಂಗತೆಯ ಹೊರೆ ತಗ್ಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ, ಮತ್ತು 4) ವಿಕಸಿತ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಸುಗಮ್ಯ ಭಾರತ. / Aligning with the Viksit Bharat@2047 vision through Centre-State coordination, the summit deliberated on four thematic priorities: drug demand reduction for Nasha Mukt Bharat, accessible scholarships via the One Nation, One Scholarship Portal, early intervention to reduce disability burden, and Sugamya Bharat for Viksit Bharat.
  • ನಶಾ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಜನಾಂದೋಲನವಾಗಿ ಬಲಪಡಿಸಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2026ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ 10ನೇ ತಾರೀಖನ್ನು ‘ನಶಾ ಮುಕ್ತಿ ಸಂಕಲ್ಪ ದಿವಸ್’ ಆಗಿ ಆಚರಿಸುವುದು, ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮ ಸಭೆ ಮತ್ತು ನಗರ ವಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾದಕವಸ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯಾಗಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಚ್ 2029ರೊಳಗೆ ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. / Key action points under Nasha Mukt Bharat included observing the 10th of every month as ‘Nasha Mukti Sankalp Diwas’ starting December 2026, making drug prevention a standing agenda item in every Gram Sabha and Municipal Ward, and establishing at least one de-addiction centre in every district by March 2029.
  • ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕುರಿತಾದ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಉತ್ತಮ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ‘ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅನುಮೋದನೆ’ (auto-approval) ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಒನ್ ಸ್ಟಾಪ್ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಅನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಲಾಯಿತು. / During the scholarship delivery deliberations, states showcased best practices, specifically highlighting the auto-approval mechanisms adopted by Karnataka and Tamil Nadu alongside Andhra Pradesh's One Stop Scholarship Portal and common platforms in Odisha, Gujarat, and Uttar Pradesh.
  • ಸಮಾವೇಶಿ, ಸುಗಮ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾದಕವಸ್ತು ಮುಕ್ತ ಭಾರತವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ‘ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರ್ಕಾರ’ (Whole-of-Government) ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಶೃಂಗಸಭೆಯು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು; ಉದ್ಘಾಟನಾ ಅಧಿವೇಶನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವ ಡಾ. ವೀರೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. / The summit underscored a Whole-of-Government approach to build an inclusive, accessible, and drug-free India, with the inaugural session addressed by Union Minister for Social Justice and Empowerment Dr. Virendra Kumar.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static General Studies Linkage)

  • ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ (DPSP) ವಿಧಿ 41 ನಿರುದ್ಯೋಗ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂಗವೈಕಲ್ಯದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ; ವಿಧಿ 46 ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ ಮತ್ತು ಇತರ ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ವಿಧಿ 47 ಮಾದಕ ಪಾನೀಯಗಳು ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕರವಾದ ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. / Under the Directive Principles of State Policy (DPSP), Article 41 directs the State to provide public assistance in cases of disablement and old age; Article 46 promotes educational and economic interests of SCs, STs, and weaker sections; and Article 47 directs the State to prohibit intoxicating drinks and injurious drugs.
  • ದಿವ್ಯಾಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 2016 (Rights of Persons with Disabilities - RPwD Act, 2016) ಹಿಂದಿನ 1995ರ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದು, ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 7ರಿಂದ 21ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಾಂಗರಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ. 3ರಿಂದ ಶೇ. 4ಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಶೇ. 5ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದೆ. / The Rights of Persons with Disabilities (RPwD) Act, 2016 replaced the 1995 Act, expanding the list of recognized disabilities from 7 to 21 categories and increasing reservation for persons with benchmark disabilities to 4% in government jobs and 5% in higher education.
  • ಸುಗಮ್ಯ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು (Accessible India Campaign) 3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015ರಂದು (ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿವ್ಯಾಂಗರ ದಿನ) ದಿವ್ಯಾಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಬಲೀಕರಣ ಇಲಾಖೆಯು (DEPwD) ಕಟ್ಟಡ ಪರಿಸರ, ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ-ಸಂವಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ICT) ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಗಮ್ಯತೆ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. / Launched on 3 December 2015 (International Day of Persons with Disabilities) by the Department of Empowerment of Persons with Disabilities (DEPwD), the Accessible India Campaign (Sugamya Bharat Abhiyan) promotes universal accessibility across the built environment, transport system, and ICT ecosystem.
  • ನಶಾ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು (NMBA) ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯವು 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2020ರಂದು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು, ಸಮುದಾಯ ಜಾಗೃತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾದಕವಸ್ತು ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. / The Nasha Mukt Bharat Abhiyaan (NMBA) was launched on 15 August 2020 by the Ministry of Social Justice and Empowerment to reduce drug demand through youth outreach, community mobilization, and rehabilitation infrastructure.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights)

  • ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ಆಯೋಜಕರು (Summit & Organiser): ‘ಸಮಾವೇಶಿ ನೀತಿ ಸಂಕಲ್ಪ 2026’, ನವದೆಹಲಿ (18–19 ನವೆಂಬರ್ 2026), ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯ / ‘Samaveshi Niti Sankalp 2026’, New Delhi (18–19 November 2026), Ministry of Social Justice and Empowerment.
  • ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳು (Four Core Themes): ನಶಾ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ, ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಒಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಪೋರ್ಟಲ್, ದಿವ್ಯಾಂಗತೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ, ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಸುಗಮ್ಯ ಭಾರತ / Nasha Mukt Bharat, One Nation One Scholarship Portal, Early Intervention for Disability Burden, and Sugamya Bharat for Viksit Bharat.
  • ನಶಾ ಮುಕ್ತಿ ಸಂಕಲ್ಪ ದಿವಸ್ (New Monthly Observance): ಡಿಸೆಂಬರ್ 2026ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ 10ನೇ ತಾರೀಖು / 10th of every month starting December 2026.
  • ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಗುರಿ (De-addiction Centre Target): ಮಾರ್ಚ್ 2029ರೊಳಗೆ ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ / At least one de-addiction centre in every district by March 2029.
  • ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ (Karnataka Highlight): ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳ ‘ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅನುಮೋದನೆ’ (auto-approval) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾದರಿ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಯಿತು / Auto-approval mechanisms for scholarships adopted by Karnataka and Tamil Nadu were highlighted as national best practices.
  • RPwD ಕಾಯ್ದೆ 2016: 21 ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ವರ್ಗಗಳು; ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಶೇ. 4 ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಶೇ. 5 ಮೀಸಲಾತಿ / 21 recognized disabilities; 4% reservation in government jobs and 5% in higher education.

ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ (Examination Relevance)

  • ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಕೆಎಎಸ್ (KAS), ಪಿಡಿಒ (PDO), ಎಫ್‌ಡಿಎ (FDA), ಎಸ್‌ಡಿಎ (SDA) ಮತ್ತು ಪಿಎಸ್‌ಐ (PSI) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ದಿವ್ಯಾಂಗರ ಕಲ್ಯಾಣ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅನುಮೋದನೆ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ನಶಾ ಮುಕ್ತ ಭಾರತದ ಹೊಸ ಗುರಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. / Highly relevant for KPSC KAS, PDO, FDA, SDA, and PSI exams covering social justice, disability welfare, Karnataka's auto-approval scholarship model, and new Nasha Mukt Bharat targets.
  • ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ (UPSC Prelims ಮತ್ತು GS Paper II ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ RPwD ಕಾಯ್ದೆ 2016, ಸುಗಮ್ಯ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ, ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 41, 46, 47 ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಿ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಸಮನ್ವಯವು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ. / Crucial for UPSC (Prelims and GS Paper II Social Justice & Vulnerable Sections) covering the RPwD Act 2016, Sugamya Bharat Abhiyan, Articles 41, 46, and 47, and Centre-State cooperative federalism.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (Topic-Based Multiple-Choice Questions)

ಪ್ರಶ್ನೆ 1 (Question 1): ನವೆಂಬರ್ 2026ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನಗಳ ‘ಸಮಾವೇಶಿ ನೀತಿ ಸಂಕಲ್ಪ 2026’ (Samaveshi Niti Sankalp 2026) ಇಲಾಖಾ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ಯಾವ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು? / Which Union Ministry organised the two-day departmental summit ‘Samaveshi Niti Sankalp 2026’ in New Delhi in November 2026?

A) ಮಹಿಳಾ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Women and Child Development
B) ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Social Justice and Empowerment
C) ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Health and Family Welfare
D) ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Tribal Affairs

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯವು 18–19 ನವೆಂಬರ್ 2026ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸಮಾವೇಶಿ ನೀತಿ ಸಂಕಲ್ಪ 2026’ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಸಮಾರೋಪ ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. / The Union Ministry of Social Justice and Empowerment organised ‘Samaveshi Niti Sankalp 2026’ in New Delhi on 18–19 November 2026, with PM Narendra Modi chairing the valedictory plenary session.


ಪ್ರಶ್ನೆ 2 (Question 2): ‘ಸಮಾವೇಶಿ ನೀತಿ ಸಂಕಲ್ಪ 2026’ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದಂತೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2026ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಯಾವ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ‘ನಶಾ ಮುಕ್ತಿ ಸಂಕಲ್ಪ ದಿವಸ್’ ಆಗಿ ಆಚರಿಸಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ? / As decided during ‘Samaveshi Niti Sankalp 2026’, which day of every month starting December 2026 is proposed to be observed as ‘Nasha Mukti Sankalp Diwas’?

A) 1ನೇ ತಾರೀಖು / 1st of every month
B) 10ನೇ ತಾರೀಖು / 10th of every month
C) 15ನೇ ತಾರೀಖು / 15th of every month
D) 26ನೇ ತಾರೀಖು / 26th of every month

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನಶಾ ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಜನಾಂದೋಲನವನ್ನಾಗಿಸಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2026ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ 10ನೇ ತಾರೀಖನ್ನು ‘ನಶಾ ಮುಕ್ತಿ ಸಂಕಲ್ಪ ದಿವಸ್’ ಆಗಿ ಆಚರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಮವನ್ನು ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. / To transform drug prevention into a sustained Jan Andolan, the summit identified observing the 10th of every month as ‘Nasha Mukti Sankalp Diwas’ beginning December 2026.


ಪ್ರಶ್ನೆ 3 (Question 3): ‘ಸಮಾವೇಶಿ ನೀತಿ ಸಂಕಲ್ಪ 2026’ರ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಭಾರತದ ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು (de-addiction centre) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯಾವ ಗಡುವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under the action points of ‘Samaveshi Niti Sankalp 2026’, what deadline has been set to establish at least one de-addiction centre in every district of India?

A) ಮಾರ್ಚ್ 2027 / March 2027
B) ಮಾರ್ಚ್ 2028 / March 2028
C) ಮಾರ್ಚ್ 2029 / March 2029
D) ಮಾರ್ಚ್ 2030 / March 2030

ಉತ್ತರ (Answer): C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಾದಕವಸ್ತು ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿತದ ಕುರಿತಾದ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 2029ರೊಳಗೆ ದೇಶದ ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ವ್ಯಸನಮುಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. / The thematic session on Nasha Mukt Bharat set a key action point to establish at least one de-addiction centre in every district by March 2029.


ಪ್ರಶ್ನೆ 4 (Question 4): ‘ಸಮಾವೇಶಿ ನೀತಿ ಸಂಕಲ್ಪ 2026’ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ವಿತರಣೆಯ ಯಾವ ಮಾದರಿ ಪದ್ಧತಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಯಿತು? / For which scholarship delivery best practice were Karnataka and Tamil Nadu specifically highlighted at the ‘Samaveshi Niti Sankalp 2026’ summit?

A) ನಗದು ರೂಪದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ವಿತರಣೆ / Cash-in-hand scholarship distribution
B) ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅನುಮೋದನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (Auto-approval mechanisms) / Auto-approval mechanisms
C) ಕಡ್ಡಾಯ ಕಾಗದದ ಅರ್ಜಿ ಪದ್ಧತಿ / Mandatory paper-based application system
D) ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಮೀಸಲಾತಿ / Overseas-only scholarship quota

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ‘ಸುಲಭ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ, ಸಬಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು’ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತ್ವರಿತ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ನೆರವು ನೀಡಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಅನುಮೋದನೆ (auto-approval) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಯಶಸ್ವಿ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಯಿತು. / In the ‘Accessible Scholarships, Empowered Students’ session, the auto-approval mechanisms adopted by Karnataka and Tamil Nadu were highlighted as successful technology-enabled governance practices.


ಪ್ರಶ್ನೆ 5 (Question 5): ದಿವ್ಯಾಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 2016 (RPwD Act, 2016) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 7ರಿಂದ ಎಷ್ಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under the Rights of Persons with Disabilities (RPwD) Act, 2016, the number of recognized disability categories was expanded from 7 to how many?

A) 14
B) 18
C) 21
D) 25

ಉತ್ತರ (Answer): C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1995ರ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ 2016ರ ದಿವ್ಯಾಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆಯು ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯಗಳ ವರ್ಗಗಳನ್ನು 7ರಿಂದ 21ಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. / The RPwD Act, 2016 replaced the 1995 Act and expanded the number of recognized disabilities from 7 to 21 categories.


ಪ್ರಶ್ನೆ 6 (Question 6): ದಿವ್ಯಾಂಗರಿಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸುಗಮ್ಯತೆ ಕಲ್ಪಿಸುವ ‘ಸುಗಮ್ಯ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನ’ವನ್ನು (Accessible India Campaign) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು? / In which year was the Accessible India Campaign (Sugamya Bharat Abhiyan) launched to promote universal accessibility for Divyangjan?

A) 2014
B) 2015
C) 2017
D) 2020

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸುಗಮ್ಯ ಭಾರತ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು 3 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2015ರಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿವ್ಯಾಂಗರ ದಿನದಂದು ದಿವ್ಯಾಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಬಲೀಕರಣ ಇಲಾಖೆಯು (DEPwD) ಆರಂಭಿಸಿತು. / The Accessible India Campaign (Sugamya Bharat Abhiyan) was launched on 3 December 2015 (International Day of Persons with Disabilities) by DEPwD.


ಪ್ರಶ್ನೆ 7 (Question 7): ‘ಸಮಾವೇಶಿ ನೀತಿ ಸಂಕಲ್ಪ 2026’ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ನಶಾ ಮುಕ್ತ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಮಾದಕವಸ್ತು ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿತ. 2. ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಪೋರ್ಟಲ್. 3. ದಿವ್ಯಾಂಗತೆಯ ಹೊರೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ. 4. ವಿಕಸಿತ ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಸುಗಮ್ಯ ಭಾರತ. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುವು ಈ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಅಧಿಕೃತ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ? / Consider the following themes: 1. Drug demand reduction for Nasha Mukt Bharat. 2. One Nation, One Scholarship Portal. 3. Early intervention and reduction of disability burden. 4. Sugamya Bharat for Viksit Bharat. Which of the above were the official thematic priorities deliberated at ‘Samaveshi Niti Sankalp 2026’?

A) 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ / 1 and 3 only
B) 1, 2 ಮತ್ತು 4 ಮಾತ್ರ / 1, 2 and 4 only
C) 2, 3 ಮತ್ತು 4 ಮಾತ್ರ / 2, 3 and 4 only
D) 1, 2, 3 ಮತ್ತು 4 / 1, 2, 3 and 4

ಉತ್ತರ (Answer): D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ವಿಷಯಗಳು ‘ಸಮಾವೇಶಿ ನೀತಿ ಸಂಕಲ್ಪ 2026’ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾದ ಅಧಿಕೃತ ಆದ್ಯತಾ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ. / All four themes were the official thematic priorities deliberated across parallel breakout sessions during ‘Samaveshi Niti Sankalp 2026’.


ಪ್ರಶ್ನೆ 8 (Question 8): ದಿವ್ಯಾಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ 2016ಕ್ಕೆ (RPwD Act, 2016) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಇದು ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಾಂಗರಿಗೆ ಶೇ. 4 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 2. ಇದು ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುದಾನಿತ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 5 ರಷ್ಟು ಮೀಸಲಾತಿ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು/ಯಾವುವು ಸರಿಯಾಗಿವೆ? / Consider the following statements regarding the Rights of Persons with Disabilities (RPwD) Act, 2016: 1. It provides 4% reservation for persons with benchmark disabilities in government jobs. 2. It provides 5% reservation in government and government-aided higher educational institutions. Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) 1 ಅಥವಾ 2 ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ (Answer): C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. RPwD ಕಾಯ್ದೆ 2016 ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಶೇ. 3ರಿಂದ ಶೇ. 4ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 3ರಿಂದ ಶೇ. 5ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. / Both statements are correct. The RPwD Act, 2016 increased reservation for persons with benchmark disabilities from 3% to 4% in government jobs and from 3% to 5% in higher educational institutions.


ಪ್ರಶ್ನೆ 9 (Question 9): ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಂವಿಧಾನದ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳ (DPSP) ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ: 1. ವಿಧಿ 41 — (a) ಮಾದಕ ಪಾನೀಯ ಮತ್ತು ಹಾನಿಕಾರಕ ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳ ನಿಷೇಧ; 2. ವಿಧಿ 46 — (b) ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೆರವು; 3. ವಿಧಿ 47 — (c) ಎಸ್‌ಸಿ, ಎಸ್‌ಟಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ರಕ್ಷಣೆ. / Match the following Directive Principles of State Policy (DPSP) Articles with their subjects correctly: 1. Article 41 — (a) Prohibition of intoxicating drinks and injurious drugs; 2. Article 46 — (b) Public assistance in cases of disablement and old age; 3. Article 47 — (c) Promotion of educational and economic interests of SCs, STs, and weaker sections.

A) 1-b, 2-c, 3-a
B) 1-a, 2-c, 3-b
C) 1-b, 2-a, 3-c
D) 1-c, 2-b, 3-a

ಉತ್ತರ (Answer): A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಧಿ 41 ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೆರವು, ವಿಧಿ 46 ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ವಿಧಿ 47 ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಾದಕವಸ್ತು ನಿಷೇಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. / Article 41 deals with public assistance in cases of disablement/old age, Article 46 covers educational and economic interests of SCs/STs/weaker sections, and Article 47 directs the prohibition of intoxicating drinks and injurious drugs.


ಪ್ರಶ್ನೆ 10 (Question 10): ದಿವ್ಯಾಂಗತೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಂಕ ನಿವಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ‘ಜನಭಾಗೀದಾರಿ’ (ಸಮುದಾಯದ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ) ಏಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ? / Why is ‘Jan Bhagidari’ (community participation) considered critical alongside government schemes for early identification of disabilities and overcoming social stigma?

A) ಸರ್ಕಾರವು ದಿವ್ಯಾಂಗರ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ / The government plans to discontinue public disability welfare schemes
B) ಕುಟುಂಬಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಿಂದ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಗುರುತಿಸಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾರತಮ್ಯ ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ / Active engagement of families, schools, and communities enables timely early intervention during childhood and dismantles deep-rooted social barriers and stigma
C) ದಿವ್ಯಾಂಗರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನೀಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ / Only private organisations are authorized to issue disability certificates
D) ಅಂಗವೈಕಲ್ಯವನ್ನು ಕೇವಲ ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ / Disabilities can only be identified during adulthood

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಂಕದಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿನ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯವನ್ನು ತಡವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ; ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಜಾಗೃತಿ (ಜನಭಾಗೀದಾರಿ) ಆರಂಭಿಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿ ದಿವ್ಯಾಂಗತೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಹೊರೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. / Social stigma often delays diagnosis and care; mobilizing families, schools, and local communities through Jan Bhagidari ensures timely early intervention and significantly reduces long-term disability burden.


🎓 ಉಪಯುಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು · Useful for: UPSC GS 2KPSC KASFDA SDAPSI PoliceSSC

ಮೂಲ / Source: PIB, News On AIR

#Samaveshi Niti Sankalp 2026#Disability Identification#Nasha Mukt Bharat#Sugamya Bharat#Social Justice

ನನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಿ / My important list →