ಅಂತಾರಾಜ್ಯ ತನಿಖೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಅನುಮತಿ ಕಡ್ಡಾಯ: ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶ | Inter-State Police Investigation HC Order

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತನಿಖೆಗಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆಯಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಅವರ ಸಮನ್ವಯ ಮತ್ತು ನೆರವು ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
• ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಡಗಾಂವ್ ಪೊಲೀಸರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠವು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
• ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರ ಅರಿವಿಗೆ ಬಾರದೆ ಹೊರರಾಜ್ಯದ ಪೊಲೀಸರು ನಡೆಸುವ ದಿಢೀರ್ ಬಂಧನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಫೆಡರಲ್ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ.
• ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅರ್ಜಿದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ಅನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ದೋಷಪೂರಿತವಾಗಿದ್ದರೂ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಶಾಸನಬದ್ಧವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
• ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಡಿಜಿಟಲ್ ಅರೆಸ್ಟ್ ಹಗರಣಗಳು ಮತ್ತು ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಸೋಗಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಂಚನೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಪು ನಾಗರಿಕರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ (State List - List II, ಪ್ರವೇಶ 1 ಮತ್ತು 2) ಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ವಿಷಯಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
• ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (BNSS) ನ ಕಲಂ 48 ಮತ್ತು 49 (ಹಿಂದಿನ CrPC ಸೆಕ್ಷನ್ 48) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೊರಗೆ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಬಂಧಿಸುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21 ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಿಧಿ 22 ಬಂಧನದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
• ಐತಿಹಾಸಿಕ ಡಿ.ಕೆ. ಬಸು ವರ್ಸಸ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರ (1997) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತ್ತು.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ: ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಬೆಂಗಳೂರು.
• ಪ್ರಮುಖ ತೀರ್ಪು: ಅಂತಾರಾಜ್ಯ ತನಿಖೆಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಪೂರ್ವ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯ ಕಡ್ಡಾಯ.
• ಪೊಲೀಸ್ ವಿಷಯದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪಟ್ಟಿ: ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ (7ನೇ ಅನುಸೂಚಿ, ಪ್ರವೇಶ 2).
• ಹೊಸ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ: ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (BNSS).

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚಿನ ತೀರ್ಪಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಮತ್ತೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ತನಿಖೆ ಅಥವಾ ಬಂಧನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುವ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದು ಕಡ್ಡಾಯವೆಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದೆ? / As per the recent Karnataka High Court ruling, what is mandatory for police officers conducting investigations in another state?

A) ಕೇಂದ್ರ ಸಿಬಿಐ ಅನುಮೋದನೆ / Prior CBI approval
B) ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ನೆರವು ಪಡೆಯುವುದು / Prior intimation and coordination with the local jurisdictional police station
C) ನೇರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸುವುದು / Direct petition to the Governor
D) ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪತ್ರ / Clearance letter from Ministry of Home Affairs

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೊರರಾಜ್ಯದ ಪೊಲೀಸರು ತನಿಖೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಮೊದಲೇ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಅವರ ನೆರವು ಪಡೆಯುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವೆಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. / The Karnataka High Court held that police visiting another state for probe must mandatorily inform the local police and seek their assistance.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ಪೊಲೀಸ್’ (Police) ಮತ್ತು ‘ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ’ ವಿಷಯಗಳು ಬರುತ್ತವೆ? / Under which List of the Seventh Schedule of the Indian Constitution do ‘Police’ and ‘Public Order’ fall?

A) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ (Union List) / Union List
B) ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ (State List) / State List
C) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ (Concurrent List) / Concurrent List
D) ಶೇಷಾಧಿಕಾರಗಳು (Residuary Powers) / Residuary Powers

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 7ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರವೇಶ 1 (ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ 2 (ಪೊಲೀಸ್) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಸನಾಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. / Police and Public Order are listed under Entries 1 and 2 of the State List (List II) in the Seventh Schedule.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸುವಾಗ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಕಸ್ಟಡಿಗೆ ಪಡೆಯುವಾಗ ಪೊಲೀಸರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದೆ? / In which landmark judgment did the Supreme Court lay down mandatory guidelines for arrest and detention by police?

A) ಕೇಶವಾನಂದ ಭಾರತಿ ಪ್ರಕರಣ (1973) / Kesavananda Bharati case
B) ಡಿ.ಕೆ. ಬಸು ವರ್ಸಸ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯ (1997) / D.K. Basu vs State of West Bengal
C) ಮೇನಕಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಕರಣ (1978) / Maneka Gandhi case
D) ವಿಶಾಖಾ ವರ್ಸಸ್ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯ (1997) / Vishaka vs State of Rajasthan

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡಿ.ಕೆ. ಬಸು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ (1997) ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ 11 ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. / In the landmark D.K. Basu case (1997), the Supreme Court laid down comprehensive procedural safeguards to prevent custodial violence and arbitrary arrests.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಜೀವಿಸುವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ? / Which Article of the Constitution of India guarantees the Fundamental Right to life and personal liberty?

A) ವಿಧಿ 14 / Article 14
B) ವಿಧಿ 19 / Article 19
C) ವಿಧಿ 21 / Article 21
D) ವಿಧಿ 32 / Article 32

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21 ರ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹೊರತು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. / Article 21 states that no person shall be deprived of his life or personal liberty except according to procedure established by law.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ ಎಷ್ಟು ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಹತ್ತಿರದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸುವುದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ? / Within how many hours must an arrested person be produced before the nearest Judicial Magistrate under Article 22(2)?

A) 12 ಗಂಟೆಗಳು / 12 hours
B) 24 ಗಂಟೆಗಳು / 24 hours
C) 48 ಗಂಟೆಗಳು / 48 hours
D) 72 ಗಂಟೆಗಳು / 72 hours

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 22(2) ರ ಪ್ರಕಾರ ಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಬೇಕು. / Under Article 22(2) and Section 58 of BNSS, every arrested person must be produced before the nearest magistrate within 24 hours of arrest.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ (CrPC, 1973) ಯ ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾದ ಹೊಸ ಶಾಸನ ಯಾವುದು? / Which new statutory enactment replaced the Code of Criminal Procedure (CrPC, 1973) in India?

A) ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (BNS) / Bharatiya Nyaya Sanhita
B) ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023 (BNSS) / Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita
C) ಭಾರತೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಅಧಿನಿಯಮ, 2023 (BSA) / Bharatiya Sakshya Adhiniyam
D) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಕಾಯ್ದೆ / NIA Act

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಳೆಯ ಸಿಆರ್‌ಪಿಸಿಗೆ (CrPC) ಬದಲಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ (BNSS, 2023) ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜುಲೈ 1, 2024 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. / The Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita, 2023 (BNSS) officially repealed and replaced the Code of Criminal Procedure, 1973.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆ, 2000 (IT Act) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2. ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳ ವರದಿಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ‘1930’ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Consider the following statements: 1. Cybercrimes in India are primarily governed under the Information Technology Act, 2000. 2. Ministry of Home Affairs operates the national cyber helpline number ‘1930’. Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಐಟಿ ಕಾಯ್ದೆ 2000 ಸೈಬರ್ ಅಪರಾಧಗಳ ಕಾನೂನಾಗಿದ್ದು, 1930 ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆರ್ಥಿಕ ವಂಚನೆ ತಡೆ ಸಹಾಯವಾಣಿಯಾಗಿದೆ. / Both statements are factually correct regarding the IT Act 2000 and MHA’s cyber fraud reporting helpline 1930.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ರಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ ಯಾವುದು? / Which Article of the Constitution empowers the High Courts to issue writs for the enforcement of Fundamental Rights and other legal rights?

A) ವಿಧಿ 32 / Article 32
B) ವಿಧಿ 136 / Article 136
C) ವಿಧಿ 226 / Article 226
D) ವಿಧಿ 227 / Article 227

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 226 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗಳು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳ ಜಾರಿಗೂ ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್, ಮ್ಯಾಂಡಮಸ್ ಮುಂತಾದ ರಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬಹುದು. / Under Article 226, High Courts enjoy wide writ jurisdiction extending beyond fundamental rights to ordinary legal rights.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಯಾವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು? / In which landmark judgment did the Supreme Court issue seven binding directives to States for Police Reforms?

A) ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್ ವರ್ಸಸ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ (2006) / Prakash Singh vs Union of India (2006)
B) ಇಂದಿರಾ ಸಾಹ್ನಿ ಪ್ರಕರಣ (1992) / Indra Sawhney case
C) ಶ್ರೇಯಾ ಸಿಂಘಾಲ್ ಪ್ರಕರಣ (2015) / Shreya Singhal case
D) ನವತೇಜ್ ಜೋಹಾರ್ ಪ್ರಕರಣ (2018) / Navtej Johar case

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ (2006) ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ರಾಜ್ಯ ಭದ್ರತಾ ಆಯೋಗ, ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ಡಿಜಿಪಿ ನಿಗದಿತ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ 7 ಪ್ರಮುಖ ಪೊಲೀಸ್ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿತು. / In Prakash Singh vs Union of India (2006), the Supreme Court issued 7 binding directives on police autonomy and accountability.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿಟ್ಟಾಗ ಅಥವಾ ಕಸ್ಟಡಿಗೆ ಪಡೆದಾಗ ಆತನನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಲು ಹೊರಡಿಸುವ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಿಟ್ ಯಾವುದು? / Which constitutional writ is issued to secure the release of a person unlawfully detained by authorities?

A) ಮ್ಯಾಂಡಮಸ್ (ಪರಮಾದೇಶ) / Mandamus
B) ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ (ಬಂದಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೀಕರಣ) / Habeas Corpus
C) ಕೋ-ವಾರಂಟೋ (ಅಧಿಕಾರ ಪೃಚ್ಛೆ) / Quo-Warranto
D) ಸರ್ಟಿಯೊರಾರಿ (ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಣ ಲೇಖ) / Certiorari

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೆಬಿಯಸ್ ಕಾರ್ಪಸ್ ಎಂದರೆ ದೇಹವನ್ನು ಹಾಜರುಪಡಿಸು ಎಂದರ್ಥವಾಗಿದ್ದು, ಅಕ್ರಮ ಬಂಧನ ಅಥವಾ ವಶದ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ರಿಟ್ ಆಗಿದೆ. / The writ of Habeas Corpus (literally to produce the body) protects an individual against unlawful and arbitrary detention.

---