ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತ ಮರು ಆಯ್ಕೆ: ಪಿಎಂ-ಕುಸುಮ್ ಯೋಜನೆ | India Re-elected as ISA President

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ‘ಭಾರತ್ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಪೋ-2026’ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಒಕ್ಕೂಟದ (International Solar Alliance - ISA) ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸತತ ಮೂರನೇ ಅವಧಿಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವ ಪ್ರಲ್ಹಾದ್ ಜೋಶಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
• ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶವು ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷ (Co-President) ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಿಎಂ-ಕುಸುಮ್ (PM-KUSUM) ಮತ್ತು ಅಗ್ರಿ-ವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್ಸ್ (Agri-PV) ಮೂಲಕ ಈಗಾಗಲೇ 30 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ (3 Million) ಅಧಿಕ ರೈತರನ್ನು ಸೌರಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಬಲೀಕರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಈ ಯಶಸ್ವಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾ ಒಕ್ಕೂಟ, ನೈಜೀರಿಯಾ (USD 300 Million Nigeria DRE Fund) ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಭಾರತ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
• ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ‘ಒಂದು ಸೂರ್ಯ, ಒಂದು ಜಗತ್ತು, ಒಂದು ಗ್ರಿಡ್’ (One Sun, One World, One Grid - OSOWOG) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೌರ ಇಂಧನ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ (SIDS) ಫಿಜಿ, ಮಡಗಾಸ್ಕರ್, ಕೊಮೊರೊಸ್ ಮತ್ತು ಸೀಶೆಲ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೌರ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಐಎಸ್‌ಎ ನೆರವು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸ್ಥಾಪನೆ: ಐಎಸ್‌ಎ (ISA) ಅನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ COP21 (UNFCCC) ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದವು.
• ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ (Headquarters): ಭಾರತದ ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಗುರುಗ್ರಾಮ (Gurugram) ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತರ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿ: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 48A (ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ SDG 7 (ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ) ಹಾಗೂ SDG 13 (ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಮ) ಗುರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಸಂಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಕೇಂದ್ರ ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯ (Ministry of New and Renewable Energy - MNRE).
• ಪಿಎಂ-ಕುಸುಮ್ (PM-KUSUM): Pradhan Mantri Kisan Urja Suraksha evam Utthaan Mahabhiyan — ಕೃಷಿ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳ ಸೌರೀಕರಣ ಮತ್ತು ರೈತರ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ 2019 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
• ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಒಪ್ಪಂದ ಜಾರಿ: ಐಎಸ್‌ಎ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಒಪ್ಪಂದವು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಒಕ್ಕೂಟದ (ISA) ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? / Where is the headquarters of the International Solar Alliance (ISA) located?

A) ನವದೆಹಲಿ / New Delhi
B) ಗುರುಗ್ರಾಮ / Gurugram
C) ಪ್ಯಾರಿಸ್ / Paris
D) ಜಿನೀವಾ / Geneva

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಒಕ್ಕೂಟದ (ISA) ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯವು ಭಾರತದ ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಗುರುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ (National Institute of Solar Energy - NISE ಕ್ಯಾಂಪಸ್).

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಐಎಸ್‌ಎ ಅನ್ನು 2015 ರ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹವಾಮಾನ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ (COP21) ಭಾರತ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. 2. ಭಾರತವು ಸತತ ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಐಎಸ್‌ಎ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. / Consider the statements: 1. ISA was launched jointly by India and France at COP21 in Paris in 2015. 2. India has been re-elected as President of ISA for the third consecutive term. Which of the above statements is/are correct?

A) ಕೇವಲ 1 / 1 only
B) ಕೇವಲ 2 / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಐಎಸ್‌ಎ ಅನ್ನು 2015 ರ COP21 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತವು ಸತತ ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ‘PM-KUSUM’ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೇನು? / What is the primary objective of the Indian Government’s ‘PM-KUSUM’ scheme?

A) ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸುವುದು / Providing free electricity to rural households
B) ರೈತರ ಕೃಷಿ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೌರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿ ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸುವುದು / Solarisation of agricultural pumps and providing energy security to farmers
C) ಸೌರ ಫಲಕ ತಯಾರಕರಿಗೆ ನೇರ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡುವುದು / Direct subsidy to solar panel manufacturers
D) ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೌರ ಬೀದಿದೀಪ ಅಳವಡಿಸುವುದು / Installing solar street lights on highways

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪಿಎಂ-ಕುಸುಮ್ (PM-KUSUM) ಯೋಜನೆಯು ರೈತರಿಗೆ ಕೃಷಿ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೌರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಆದಾಯ ಗಳಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ‘ಒಂದು ಸೂರ್ಯ, ಒಂದು ಜಗತ್ತು, ಒಂದು ಗ್ರಿಡ್’ (OSOWOG) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ದೇಶ ಯಾವುದು? / Which country mooted the concept of ‘One Sun, One World, One Grid’ (OSOWOG)?

A) ಜರ್ಮನಿ / Germany
B) ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ / United Kingdom
C) ಫ್ರಾನ್ಸ್ / France
D) ಭಾರತ / India

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನೇತೃತ್ವದ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸೌರ ಶಕ್ತಿಯ ಗ್ರಿಡ್ ಜಾಲವನ್ನು ಬೆಸೆಯಲು OSOWOG ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಒಕ್ಕೂಟದ (ISA) ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷ (Co-President) ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದ ದೇಶ ಯಾವುದು? / Which country was recently re-elected as the Co-President of the International Solar Alliance (ISA)?

A) ಜಪಾನ್ / Japan
B) ಬ್ರಿಟನ್ / United Kingdom
C) ಫ್ರಾನ್ಸ್ / France
D) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ / Australia

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಎಸ್‌ಎ 9ನೇ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದವು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ (SDG) ‘ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಇಂಧನ’ (Affordable and Clean Energy) ಯಾವ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ? / Which Sustainable Development Goal (SDG) corresponds to ‘Affordable and Clean Energy’?

A) SDG 6
B) SDG 7
C) SDG 11
D) SDG 13

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ SDG 7 ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೈಗೆಟುಕುವ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ, ಸುಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಇಂಧನ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ‘ಅಗ್ರಿ-ವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್ಸ್’ (Agri-PV) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನವೇನು? / What is the major advantage of ‘Agri-Photovoltaics’ (Agri-PV) technology?

A) ಕೇವಲ ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ / Electricity generation only in desert regions
B) ಒಂದೇ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ / Simultaneous food crop cultivation and solar power generation on the same agricultural land
C) ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ / Cultivating crops without chemical fertilisers
D) ಕೃತಕ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ನೀಡುವುದು / Providing artificial sunlight for plants

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಗ್ರಿ-ವೋಲ್ಟಾಯಿಕ್ಸ್ (Agri-PV) ಎಂಬುದು ಒಂದೇ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಬೆಳೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸೌರ ಫಲಕಗಳ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಸುಸ್ಥಿರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಒಕ್ಕೂಟದ (ISA) ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಒಪ್ಪಂದವು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು? / In which year did the Framework Agreement of the International Solar Alliance (ISA) enter into force?

A) 2015
B) 2016
C) 2017
D) 2019

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಎಸ್‌ಎ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಒಪ್ಪಂದವು ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 2017 ರಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಇಂಧನ ಸಂಸ್ಥೆ (NISE) ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ? / In which city is the National Institute of Solar Energy (NISE) located in India?

A) ಬೆಂಗಳೂರು / Bengaluru
B) ಹೈದರಾಬಾದ್ / Hyderabad
C) ಪುಣೆ / Pune
D) ಗುರುಗ್ರಾಮ / Gurugram

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಹೊಸ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ National Institute of Solar Energy (NISE) ಗುರುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ? / Which Article of the Indian Constitution mandates the protection and improvement of environment under DPSP?

A) ವಿಧಿ 39A / Article 39A
B) ವಿಧಿ 43B / Article 43B
C) ವಿಧಿ 48A / Article 48A
D) ವಿಧಿ 51A / Article 51A

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 42ನೇ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1976 ರ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾದ ವಿಧಿ 48A, ರಾಜ್ಯವು ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸಲು ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.