DailyCA - ಕನ್ನಡ | EnglishDaily Current Affairs | ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು

ಹಕ್ಕಿಜ್ವರ (ಎಚ್‌5ಎನ್1) ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಐಸಿಎಆರ್–ನಿಹ್ಸಾದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ದೇಶೀಯ ಲಸಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ | India Launches First Indigenous H5N1 Avian Influenza Vaccine

ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಎಚ್‌5ಎನ್1 ಹಕ್ಕಿಜ್ವರದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಭೋಪಾಲದ ಐಸಿಎಆರ್–ನಿಹ್ಸಾದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ದೇಶೀಯ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. Union Agriculture Minister Shivraj Singh Chouhan launched India's first indigenous H5N1 avian influenza vaccine developed by ICAR-NIHSAD.

My list →

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary and Exam Analysis)

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ವಿವರಣೆ (Detailed Current Affairs Explanation)

  • ಮಾರಕ ಹಕ್ಕಿಜ್ವರ (Avian Influenza – H5N1) ರೋಗಾಣುವಿನಿಂದ ಕೋಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಕ್ಕುಟೋದ್ಯಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರು ಶುಕ್ರವಾರ (ನವೆಂಬರ್ 20, 2026) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. / Union Agriculture Minister Shivraj Singh Chouhan officially launched India's first indigenously developed vaccine to protect poultry against H5N1 avian influenza (bird flu) on Friday, November 20, 2026.
  • ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಭೋಪಾಲದ ಆನಂದ ನಗರದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. / The vaccine was formally unveiled at a programme held in Anand Nagar, Bhopal, Madhya Pradesh.
  • ಎಚ್‌5ಎನ್1 (H5N1) ರೋಗಾಣು ವಿರುದ್ಧದ ಈ ದೇಶೀಯ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಭೋಪಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ (ICAR) 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉನ್ನತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ' (National Institute of High Security Animal Diseases – NIHSAD) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. / Officials of the Agriculture Department confirmed that the vaccine targeting the H5N1 virus was developed by the Bhopal-based ICAR–National Institute of High Security Animal Diseases (ICAR-NIHSAD).
  • ಈ ಲಸಿಕೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭಾರತದ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಗಿದ್ದು, 'ಆತ್ಮನಿರ್ಭರ ಭಾರತ' (ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ) ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಚಿವ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. / Describing the launch as a landmark scientific achievement, Minister Shivraj Singh Chouhan hailed the indigenous vaccine as a strong testament to India's self-reliance (Atmanirbhar Bharat).
  • ಹಕ್ಕಿಜ್ವರ (H5N1) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಳಿಗಳು ಸಾವಿಗೀಡಾಗಿ ಅಥವಾ ಸೋಂಕು ಹರಡದಂತೆ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬರುವುದರಿಂದ ದೇಶದ ಕುಕ್ಕುಟೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ರೈತರಿಗೆ ಭಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ದೇಶೀಯ ಲಸಿಕೆಯು ಅಂತಹ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಮುಖ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಲಿದೆ. / Outbreaks of H5N1 bird flu regularly trigger massive poultry mortality and mandatory culling, inflicting severe economic losses on poultry farmers; this indigenous vaccine provides a cost-effective shield to contain outbreaks and safeguard farmer incomes.
  • ಜಾನುವಾರು ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆಯಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬಲಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡಬಹುದಾದ ಝೂನೋಟಿಕ್ (Zoonotic) ರೋಗಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ 'ಒನ್ ಹೆಲ್ತ್' (One Health) ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೂ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. / Beyond strengthening biosecurity in India's poultry sector, preventing H5N1 circulation in birds aligns closely with the 'One Health' framework by curbing zoonotic spillover risks to humans.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static General Studies Linkage)

  • ಐಸಿಎಆರ್–ನಿಹ್ಸಾದ್, ಭೋಪಾಲ್ (ICAR–NIHSAD, Bhopal): ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಭೋಪಾಲದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉನ್ನತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ಮೂಲತಃ ಹೈ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಅನಿಮಲ್ ಡಿಸೀಸ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ – HSADL) ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ಉನ್ನತ ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ (BSL-3+) ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಏವಿಯನ್ ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆಂಜಾದಂತಹ ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗಗಳ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಹಾಗೂ ಲಸಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. / Located in Bhopal (originally HSADL), ICAR-NIHSAD is India's premier BSL-3+ high-containment animal disease research laboratory and national reference centre for diagnosing exotic and emerging animal pathogens including avian influenza.
  • ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿ (ICAR): ಜುಲೈ 16, 1929ರಂದು (ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಆಗಿ) ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ (DARE) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. / Established on July 16, 1929 (headquartered in New Delhi), ICAR is the apex autonomous body coordinating agricultural and veterinary research under the Department of Agricultural Research and Education (DARE), Ministry of Agriculture and Farmers Welfare.
  • ಹಕ್ಕಿಜ್ವರ – ಎಚ್‌5ಎನ್1 ವೈರಸ್ (Avian Influenza – H5N1): ಇದು ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ಎ (Influenza A) ವೈರಸ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ರೋಗಕಾರಕ (Highly Pathogenic Avian Influenza – HPAI) ಉಪ-ವಿಧವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ 'H' ಎಂದರೆ ಹಿಮಗ್ಲುಟಿನಿನ್ (Hemagglutinin) ಮತ್ತು 'N' ಎಂದರೆ ನ್ಯೂರಾಮಿನಿಡೇಸ್ (Neuraminidase) ಎಂಬ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. / H5N1 is a Highly Pathogenic Avian Influenza (HPAI) subtype of the Influenza A virus; 'H' denotes Hemagglutinin and 'N' denotes Neuraminidase surface glycoproteins on the viral envelope.
  • ವಿಶ್ವ ಪ್ರಾಣಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಒನ್ ಹೆಲ್ತ್ (WOAH & One Health): ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಾಣಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WOAH, ಹಿಂದೆ OIE) ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ; ಮಾನವ, ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುವ 'ನ್ಯಾಷನಲ್ ಒನ್ ಹೆಲ್ತ್ ಮಿಷನ್' ಅನ್ನು ಭಾರತ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. / Headquartered in Paris, the World Organisation for Animal Health (WOAH, formerly OIE) sets global animal health standards, complementing India's National One Health Mission integrating human, animal, and environmental health.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights)

  • ಮಹತ್ವದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು: ಹಕ್ಕಿಜ್ವರ (H5N1) ವಿರುದ್ಧ ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ದೇಶೀಯ ಲಸಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ. / Key Milestone: Launch of India's first indigenously developed poultry vaccine against H5N1 avian influenza.
  • ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ: ಐಸಿಎಆರ್–ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉನ್ನತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ (ICAR–NIHSAD), ಭೋಪಾಲ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ). / Developing Institute: ICAR–National Institute of High Security Animal Diseases (ICAR-NIHSAD), Bhopal, Madhya Pradesh.
  • ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದವರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ: ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್; ಸ್ಥಳ: ಆನಂದ ನಗರ, ಭೋಪಾಲ್ (ನವೆಂಬರ್ 20, 2026). / Launched By & Venue: Union Agriculture Minister Shivraj Singh Chouhan at Anand Nagar, Bhopal (November 20, 2026).
  • ರೋಗಕಾರಕ ವೈರಸ್: ಎಚ್‌5ಎನ್1 (H5N1) — ಅತ್ಯಂತ ರೋಗಕಾರಕ ಏವಿಯನ್ ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ಎ ವೈರಸ್ (H = Hemagglutinin, N = Neuraminidase). / Target Pathogen: H5N1 — Highly Pathogenic Avian Influenza A virus (H = Hemagglutinin, N = Neuraminidase).
  • ಐಸಿಎಆರ್ ಮೂಲ ಮಾಹಿತಿ: ಸ್ಥಾಪನೆ: ಜುಲೈ 16, 1929; ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ನವದೆಹಲಿ; ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆ: DARE, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ. / ICAR Profile: Founded July 16, 1929; Headquarters: New Delhi; Nodal Department: DARE, Ministry of Agriculture and Farmers Welfare.
  • ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಯೋಜನ: ಕುಕ್ಕುಟೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೋಳಿಗಳ ಸಾವು ಮತ್ತು ಭಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ವೃದ್ಧಿ. / Economic Impact: Prevents mass poultry mortality and severe financial losses in India's poultry sector while boosting biosecurity.

ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ (Examination Relevance)

  • ಈ ವಿಷಯವು UPSC ಪ್ರಿಲಿಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೇನ್ಸ್ (GS Paper 3 — ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ದೇಶೀಯ ಲಸಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಪಶುಸಂಗೋಪನಾ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಒನ್ ಹೆಲ್ತ್) ಹಾಗೂ KPSC KAS, PSI, FDA, SDA, PDO, ಪಶುವೈದ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು SSC/ರೈಲ್ವೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ 'ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ' ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ICAR-NIHSAD ಸ್ಥಳ, H5N1 ಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಲಸಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕುರಿತು ನೇರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. / This topic is high-yield for UPSC Prelims and Mains (GS Paper 3 — Biotechnology, Indigenous Vaccines, Livestock Economy, One Health) as well as KPSC KAS, PSI, FDA, SDA, PDO, Veterinary Officer, and SSC/Railway exams under Science & Technology.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (Topic-Based Multiple-Choice Questions)

ಪ್ರಶ್ನೆ 1 (Question 1): ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಹಕ್ಕಿಜ್ವರದಿಂದ (H5N1) ರಕ್ಷಿಸಲು ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ದೇಶೀಯ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಯಾವ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ? / Which research institute developed India's first indigenous vaccine to protect poultry against H5N1 avian influenza (bird flu)?

A) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈರಾಲಜಿ ಸಂಸ್ಥೆ (NIV), ಪುಣೆ / National Institute of Virology (NIV), Pune
B) ಐಸಿಎಆರ್–ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉನ್ನತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ (NIHSAD), ಭೋಪಾಲ್ / ICAR–National Institute of High Security Animal Diseases (NIHSAD), Bhopal
C) ಭಾರತೀಯ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (IVRI), ಇಜ್ಜತ್‌ನಗರ / Indian Veterinary Research Institute (IVRI), Izatnagar
D) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡೈರಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (NDRI), ಕರ್ನಾಲ್ / National Dairy Research Institute (NDRI), Karnal

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಚ್‌5ಎನ್1 ರೋಗಾಣು ವಿರುದ್ಧದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ದೇಶೀಯ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಭೋಪಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉನ್ನತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ (ICAR–NIHSAD) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. / The indigenous vaccine against the H5N1 virus was developed by the Bhopal-based ICAR–National Institute of High Security Animal Diseases (ICAR-NIHSAD).


ಪ್ರಶ್ನೆ 2 (Question 2): ಹಕ್ಕಿಜ್ವರ (H5N1) ವಿರುದ್ಧದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ದೇಶೀಯ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ನವೆಂಬರ್ 20, 2026ರಂದು ಭೋಪಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು? / Who launched India's first indigenous vaccine against H5N1 bird flu in Bhopal on November 20, 2026?

A) ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ (ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವರು) / Shivraj Singh Chouhan (Union Agriculture Minister)
B) ಮೋಹನ್ ಯಾದವ್ (ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ) / Mohan Yadav (Chief Minister of Madhya Pradesh)
C) ಜೆ.ಪಿ. ನಡ್ಡಾ (ಕೇಂದ್ರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವರು) / J.P. Nadda (Union Health Minister)
D) ರಾಜೀವ್ ರಂಜನ್ ಸಿಂಗ್ (ಕೇಂದ್ರ ಪಶುಸಂಗೋಪನಾ ಸಚಿವರು) / Rajiv Ranjan Singh (Union Animal Husbandry Minister)

ಉತ್ತರ (Answer): A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರು ಭೋಪಾಲದ ಆನಂದ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ದೇಶೀಯ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. / Union Agriculture Minister Shivraj Singh Chouhan unveiled the indigenous vaccine at Anand Nagar in Bhopal.


ಪ್ರಶ್ನೆ 3 (Question 3): ಹಕ್ಕಿಜ್ವರದ (Avian Influenza) 'H5N1' ವೈರಸ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ 'H' ಮತ್ತು 'N' ಅಕ್ಷರಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಯಾವ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ? / In the avian influenza virus subtype 'H5N1', what surface proteins do the letters 'H' and 'N' respectively stand for?

A) ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೋಜನೇಸ್ / Hemoglobin and Nitrogenase
B) ಹಿಸ್ಟಮೈನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೇಸ್ / Histamine and Nuclease
C) ಹಿಮಗ್ಲುಟಿನಿನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂರಾಮಿನಿಡೇಸ್ / Hemagglutinin and Neuraminidase
D) ಹೆಪಾರಿನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂರೋಟಾಕ್ಸಿನ್ / Heparin and Neurotoxin

ಉತ್ತರ (Answer): C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ಎ ವೈರಸ್‌ನ ಉಪ-ವಿಧಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮಗ್ಲುಟಿನಿನ್ (Hemagglutinin – H) ಮತ್ತು ನ್ಯೂರಾಮಿನಿಡೇಸ್ (Neuraminidase – N) ಪ್ರೊಟೀನ್‌ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / Influenza A subtypes such as H5N1 are classified according to two viral envelope surface proteins: Hemagglutinin (H) and Neuraminidase (N).


ಪ್ರಶ್ನೆ 4 (Question 4): ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು (ICAR) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? / In which year was the Indian Council of Agricultural Research (ICAR) established, and where is its headquarters located?

A) 1929; ನವದೆಹಲಿ / 1929; New Delhi
B) 1947; ಭೋಪಾಲ್ / 1947; Bhopal
C) 1956; ಬೆಂಗಳೂರು / 1956; Bengaluru
D) 1965; ಹೈದರಾಬಾದ್ / 1965; Hyderabad

ಉತ್ತರ (Answer): A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು (ICAR) ಜುಲೈ 16, 1929ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು; ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. / ICAR was founded on July 16, 1929, and is headquartered in New Delhi under the Department of Agricultural Research and Education (DARE).


ಪ್ರಶ್ನೆ 5 (Question 5): ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಾಣಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ (WOAH, ಹಿಂದೆ OIE) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ? / Where is the headquarters of the World Organisation for Animal Health (WOAH, formerly OIE) located?

A) ಜಿನೀವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ / Geneva, Switzerland
B) ರೋಮ್, ಇಟಲಿ / Rome, Italy
C) ವಿಯೆನ್ನಾ, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ / Vienna, Austria
D) ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ / Paris, France

ಉತ್ತರ (Answer): D

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1924ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಾಣಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ (WOAH) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. / Founded in 1924, the World Organisation for Animal Health (WOAH) is headquartered in Paris, France.


ಪ್ರಶ್ನೆ 6 (Question 6): ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉನ್ನತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗಗಳ ಸಂಸ್ಥೆ (ICAR–NIHSAD) ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ? / In which Indian city is the ICAR–National Institute of High Security Animal Diseases (NIHSAD) located?

A) ಪುಣೆ / Pune
B) ಭೋಪಾಲ್ / Bhopal
C) ಹೈದರಾಬಾದ್ / Hyderabad
D) ಲಖನೌ / Lucknow

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಸಿಎಆರ್–ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉನ್ನತ ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯು (NIHSAD) ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಭೋಪಾಲದಲ್ಲಿದೆ. / ICAR–NIHSAD is located in Bhopal, the capital of Madhya Pradesh.


ಪ್ರಶ್ನೆ 7 (Question 7): ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಹಕ್ಕಿಜ್ವರ (H5N1) ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಿಂದ ಹರಡುವ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗವಾಗಿದೆ. 2. ಭೋಪಾಲದ ಐಸಿಎಆರ್–ನಿಹ್ಸಾದ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ನೂತನ ಲಸಿಕೆಯು ಹಕ್ಕಿಜ್ವರದ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ದೇಶೀಯ ಲಸಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮೇಲಿನ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ? / Consider the statements: 1. Avian influenza (H5N1) is a bacterial infectious animal disease. 2. The newly launched vaccine developed by ICAR-NIHSAD, Bhopal is India's first indigenous vaccine against bird flu. Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) 1 ಅಥವಾ 2 ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಹಕ್ಕಿಜ್ವರ (H5N1) ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ರೋಗವಲ್ಲ, ಅದು ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ ಎ ವೈರಸ್‌ನಿಂದ (Viral disease) ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗವಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆ 2 ಸರಿಯಾಗಿದೆ. / Statement 1 is incorrect because H5N1 avian influenza is a viral disease caused by an Influenza A virus, not a bacterial infection. Statement 2 is correct.


ಪ್ರಶ್ನೆ 8 (Question 8): ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಜ್ವರ ಲಸಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಐಸಿಎಆರ್–ನಿಹ್ಸಾದ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಐಸಿಎಆರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. 2. ಹಕ್ಕಿಜ್ವರವು ಝೂನೋಟಿಕ್ (Zoonotic) ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹರಡುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. 3. ಈ ದೇಶೀಯ ಲಸಿಕೆಯು ಕುಕ್ಕುಟೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೋಳಿಗಳ ಸಾವು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ? / Consider the following statements regarding animal disease research and the H5N1 vaccine: 1. ICAR-NIHSAD functions under ICAR within the Union Ministry of Agriculture and Farmers Welfare. 2. H5N1 avian influenza carries zoonotic potential to spill over from animals to humans. 3. This indigenous vaccine will help curb poultry mortality and economic losses in the poultry industry. Which of the statements are correct?

A) 1 ಮತ್ತು 2 ಮಾತ್ರ / 1 and 2 only
B) 2 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ / 2 and 3 only
C) 1 ಮತ್ತು 3 ಮಾತ್ರ / 1 and 3 only
D) 1, 2 ಮತ್ತು 3 / 1, 2, and 3

ಉತ್ತರ (Answer): D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೂರೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸತ್ಯವಾಗಿವೆ. ನಿಹ್ಸಾದ್ ಐಸಿಎಆರ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಎಚ್‌5ಎನ್1 ಝೂನೋಟಿಕ್ ಅಪಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ವೈರಸ್ ಆಗಿದೆ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ಲಸಿಕೆ ಕುಕ್ಕುಟೋದ್ಯಮದ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. / All three statements are true: NIHSAD operates under ICAR, H5N1 has zoonotic potential, and the indigenous vaccine protects the poultry economy from heavy losses.


ಪ್ರಶ್ನೆ 9 (Question 9): ಕೆಳಗಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ: ಪಟ್ಟಿ I — 1. ICAR–NIHSAD, 2. ICAR ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ, 3. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈರಾಲಜಿ ಸಂಸ್ಥೆ (NIV), 4. ವಿಶ್ವ ಪ್ರಾಣಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WOAH); ಪಟ್ಟಿ II — a. ಪುಣೆ, b. ಪ್ಯಾರಿಸ್, c. ಭೋಪಾಲ್, d. ನವದೆಹಲಿ. ಸರಿಯಾದ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿ: / Match the institutions with their headquarters/locations: List I — 1. ICAR–NIHSAD, 2. ICAR Headquarters, 3. National Institute of Virology (NIV), 4. World Organisation for Animal Health (WOAH); List II — a. Pune, b. Paris, c. Bhopal, d. New Delhi. Choose the correct code:

A) 1-d, 2-c, 3-a, 4-b / 1-d, 2-c, 3-a, 4-b
B) 1-c, 2-d, 3-b, 4-a / 1-c, 2-d, 3-b, 4-a
C) 1-c, 2-d, 3-a, 4-b / 1-c, 2-d, 3-a, 4-b
D) 1-a, 2-d, 3-c, 4-b / 1-a, 2-d, 3-c, 4-b

ಉತ್ತರ (Answer): C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ICAR–NIHSAD ಭೋಪಾಲದಲ್ಲಿದೆ (c), ICAR ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ (d), ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈರಾಲಜಿ ಸಂಸ್ಥೆ (NIV) ಪುಣೆಯಲ್ಲಿದೆ (a) ಮತ್ತು WOAH ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿದೆ (b). / ICAR–NIHSAD is in Bhopal (c), ICAR headquarters is in New Delhi (d), NIV is in Pune (a), and WOAH is headquartered in Paris (b).


ಪ್ರಶ್ನೆ 10 (Question 10): ಕೋಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್‌5ಎನ್1 ಹಕ್ಕಿಜ್ವರವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ದೇಶೀಯ ಲಸಿಕೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು 'ಒನ್ ಹೆಲ್ತ್' (One Health) ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ? / How does developing an indigenous poultry vaccine against H5N1 avian influenza advance the 'One Health' approach?

A) ಕೋಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಸ್ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಮೂಲದಲ್ಲೇ ತಡೆದು, ಪ್ರಾಣಿ ಆರೋಗ್ಯ, ರೈತರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ರೋಗ ಹರಡುವ (ಝೂನೋಟಿಕ್) ಅಪಾಯವನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ / By curbing viral circulation in poultry at the source, simultaneously safeguarding animal health, farmer livelihoods, and reducing zoonotic spillover risks to humans
B) ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಲಸಿಕೆಗಳಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ / By replacing all human vaccines with veterinary vaccines
C) ಕಾಡು ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಲಸೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ / By permanently halting seasonal migration of wild birds
D) ಕುಕ್ಕುಟೋದ್ಯಮವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಮದು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿಸುವ ಮೂಲಕ / By making the domestic poultry industry fully dependent on imports

ಉತ್ತರ (Answer): A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಾನವ, ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ ಎಂಬ 'ಒನ್ ಹೆಲ್ತ್' ತತ್ವದಂತೆ, ಕೋಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್‌5ಎನ್1 ಸೋಂಕು ತಡೆಯುವುದು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವರಿಗೆ ಹರಡುವ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. / Under the One Health paradigm linking animal, human, and ecosystem health, vaccinating poultry against H5N1 protects livestock and rural incomes while lowering the risk of viral mutation and zoonotic transmission to humans.


🎓 ಉಪಯುಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು · Useful for: UPSC GS 3KPSC KASSSCRailways

ಮೂಲ / Source: ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು

#Avian Influenza#H5N1 Vaccine#ICAR NIHSAD#Biotechnology#Atmanirbhar Bharat#One Health

ನನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಿ / My important list →