ಆಂಧ್ರ ಕರಾವಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ‘ಮುರಸು’ ಚಂಡಮಾರುತ: ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸೈಕ್ಲೋನ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ | Cyclone Murasu Andhra Coast

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದ್ದ ‘ಮುರಸು’ (Cyclone Murasu) ಚಂಡಮಾರುತವು ಮಂಗಳವಾರ ಮುಂಜಾನೆ 4 ಗಂಟೆಗೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಕಾಶಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂಗೋಲು (Ongole) ಬಳಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭೂಕುಸಿತ (Landfall) ಕಂಡಿದೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯ (IMD) ಮುನ್ಸೂಚನೆಯಂತೆ, ಕರಾವಳಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗೆ 120 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಭಾರೀ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
• ಚಂಡಮಾರುತದ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳು ಸುಮಾರು 1 ರಿಂದ 1.5 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದು, ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ತಮಿಳುನಾಡು ಕರಾವಳಿ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ (NDRF) ಹಾಗೂ ಎಸ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ (SDRF) ರಕ್ಷಣಾ ತುಕಡಿಗಳನ್ನು ಸನ್ನದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕರಾವಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳು ಧರೆಗುರುಳಿದ್ದು, ರೈಲು ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ರಚನೆ (Tropical Cyclogenesis): ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನ ಕನಿಷ್ಠ 27°C (80°F) ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಕೊರಿಯಾಲಿಸ್ ಬಲ (Coriolis Force) ಇರಬೇಕು.
• ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD): 1875 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಐಎಂಡಿ ಕೇಂದ್ರ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of Earth Sciences) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ.
• ಹೆಸರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ: ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (WMO) ಮತ್ತು ESCAP (Economic and Social Commission for Asia and the Pacific) ಸಮಿತಿಯ 13 ಸದಸ್ಯ ದೇಶಗಳು ನೀಡಿದ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಚಂಡಮಾರುತದ ಕಣ್ಣು (Eye of the Cyclone): ಚಂಡಮಾರುತದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯು ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ವಾಯುಭಾರವಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಚಂಡಮಾರುತದ ಕಣ್ಣು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಭೂಕುಸಿತ ಸ್ಥಳ: ಒಂಗೋಲು, ಪ್ರಕಾಶಂ ಜಿಲ್ಲೆ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸೈಕ್ಲೋನ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೇಂದ್ರ: ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ (ನಂತರ ನವದೆಹಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು).
• ಚಂಡಮಾರುತ ಶ್ರೇಣೀಕರಣ: IMD ಮಾನದಂಡದ ಪ್ರಕಾರ 118 ರಿಂದ 165 ಕಿ.ಮೀ/ಗಂಟೆ ವೇಗದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳನ್ನು ‘ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರ ಚಂಡಮಾರುತ ಬಿರುಗಾಳಿ’ (Very Severe Cyclonic Storm - VSCS) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಡಾಪ್ಲರ್ ಹವಾಮಾನ ರೇಡಾರ್ (DWR): ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ನಿಖರ ಚಲನವಲನ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಡಿಡಬ್ಲ್ಯೂಆರ್ ಜಾಲವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಕಾಶಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂಗೋಲು ಬಳಿ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಚಂಡಮಾರುತ ಯಾವುದು? / Which major cyclone recently made landfall near Ongole in Prakasam district of Andhra Pradesh?

A) ಮುರಸು / Murasu
B) ಮಿಚಾಂಗ್ / Michaung
C) ಬಿಪರ್‌ಜಾಯ್ / Biparjoy
D) ರೆಮಾಲ್ / Remal

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕರಾವಳಿಗೆ 120 ಕಿ.ಮೀ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಚಂಡಮಾರುತ ‘ಮುರಸು’ (Cyclone Murasu) ಆಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ಕನಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರಬೇಕು? / What is the minimum sea surface temperature required for the formation of a tropical cyclone?

A) 15°C
B) 20°C
C) 27°C
D) 35°C

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸೈಕ್ಲೋನ್‌ಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಉಷ್ಣತೆಯು ಕನಿಷ್ಠ 27°C ಇರಬೇಕು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು (IMD) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ? / Under which Union Ministry does the India Meteorological Department (IMD) function?

A) ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Environment, Forest and Climate Change
B) ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Earth Sciences
C) ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Science and Technology
D) ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Agriculture

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಎಂಡಿ ಕೇಂದ್ರ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of Earth Sciences) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಪರಿಚಲನೆಯು ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ? / In the Northern Hemisphere, what is the direction of wind circulation in a tropical cyclone?

A) ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರ (Clockwise)
B) ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರ (Anti-clockwise)
C) ನೇರ ರೇಖೆಯ ದಿಕ್ಕು (Linear)
D) ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲ (Random)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೊರಿಯಾಲಿಸ್ ಬಲದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ (Anti-clockwise) ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಚಂಡಮಾರುತದ ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡವಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What is the calm and lowest-pressure central region of a tropical cyclone called?

A) ಕಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆ (Eye Wall)
B) ಸುರುಳಿ ಪಟ್ಟಿ (Spiral Band)
C) ಕಣ್ಣು (Eye of the Cyclone)
D) ಉಬ್ಬರ ವಲಯ (Surge Zone)

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಚಂಡಮಾರುತದ ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನು ‘ಕಣ್ಣು’ (Eye) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತವಾಗಿದ್ದು ಮೋಡರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ) ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಿಡುವ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿವೆ? / How many member countries are part of the WMO/ESCAP Panel on Tropical Cyclones that names storms in North Indian Ocean?

A) 8
B) 10
C) 13
D) 15

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2018 ರ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ನಂತರ WMO/ESCAP ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 13 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಚಲನವಲನ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಭಾರತೀಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿರುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರೇಡಾರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಯಾವುದು? / Which modern radar system is deployed along Indian coasts for cyclone tracking and precipitation estimation?

A) ಸೋನಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ / SONAR System
B) ಡಾಪ್ಲರ್ ಹವಾಮಾನ ರೇಡಾರ್ (DWR) / Doppler Weather Radar (DWR)
C) ಲೇಸರ್ ರೇಂಜ್ ಫೈಂಡರ್ / Laser Range Finder
D) ಇನ್‌ಫ್ರಾರೆಡ್ ಬೀಕನ್ / Infrared Beacon

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): Doppler Weather Radar (DWR) ಗಾಳಿಯ ವೇಗ, ಮೋಡಗಳ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ತೇವಾಂಶದ ಪೂರೈಕೆ ಕಡಿತಗೊಂಡು ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. 2. ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ (Equator) ಮೇಲೆ ಕೊರಿಯಾಲಿಸ್ ಬಲ ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. / Consider the statements: 1. Tropical cyclones dissipate after landfall due to cut off from moisture. 2. Cyclones do not form at the Equator because the Coriolis force is zero. Which statement is correct?

A) ಕೇವಲ 1 / 1 only
B) ಕೇವಲ 2 / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳೂ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ 0°-5° ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರಿಯಾಲಿಸ್ ಬಲ ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸುಳಿಗಾಳಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಪಡೆಯನ್ನು (NDRF) ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which Act was the National Disaster Response Force (NDRF) constituted?

A) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆ 1980 / National Security Act 1980
B) ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005 / Disaster Management Act 2005
C) ಕರಾವಳಿ ಭದ್ರತಾ ಕಾಯ್ದೆ 2011 / Coastal Security Act 2011
D) ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1986 / Environment Protection Act 1986

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): Disaster Management Act, 2005 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 44 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ವಿಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು NDRF ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳನ್ನು ಯಾವ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? / What are tropical cyclones called in the Atlantic and Caribbean regions?

A) ಟೈಫೂನ್ / Typhoons
B) ಹರಿಕೇನ್ / Hurricanes
C) ವಿಲ್ಲಿ-ವಿಲ್ಲೀಸ್ / Willy-Willies
D) ಬರ್ಗಾಸ್ / Bargas

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಹರಿಕೇನ್ (Hurricanes) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ (ಪಶ್ಚಿಮ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೈಫೂನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲಿ-ವಿಲ್ಲೀಸ್).