ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಆಂತರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಎಸ್‍ವಿಇಪಿ ಅಧಿಕಾರ ಹಂಚಿಕೆ | Election Commission Internal Rift and SVEP Reallocation

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ (ECI) ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅಪರೂಪವೆಂಬಂತೆ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು (CEC) ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (EC) ನಡುವೆ ಕರ್ತವ್ಯ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಕುರಿತು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ತಲೆದೋರಿದೆ / A rare rift surfaced within the Election Commission of India between the Chief Election Commissioner and two Election Commissioners regarding allocation of official work and responsibilities.
• ಆಯೋಗದ ಆಂತರಿಕ ಸಮನ್ವಯ ಕಾಪಾಡಲು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಆಯುಕ್ತರ ಮಹತ್ವದ ಸಭೆ ನಡೆದು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಶಮನಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ / A high-level meeting of all three commissioners was convened in the chamber of the CEC to resolve internal friction and administrative issues.
• ಮತದಾರರ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಎಸ್‍ವಿಇಪಿ (SVEEP) ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾಧ್ಯಮ, ಐಟಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವಿಭಾಗಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಿಂದ ಹಿಂಪಡೆದು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು / Discontent brewed over reassignment of the Systematic Voters Education and Electoral Participation (SVEEP) program, along with media and legal cell supervisory powers, under the direct control of the CEC.
• ಆಯೋಗವು ಈ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿ, ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ; ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಇಲಾಖಾವಾರು ವಿಷಯಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ / The Commission officially clarified that powers of commissioners were not clipped and administrative arrangements were routine for institutional efficiency.
• ಮುಂಬರುವ ಬಿಹಾರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು 2026 ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಅಸ್ಸಾಂ, ಕೇರಳ, ಪುದುಚೇರಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ಆಯೋಗದ ಏಕತೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ / The unity and collaborative functioning of the commission are vital ahead of upcoming Assembly elections in Bihar, West Bengal, Tamil Nadu, and Kerala.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ XV (Part XV) ರ ವಿಧಿ 324 (Article 324) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲಾಗಿದೆ / Article 324 under Part XV of the Indian Constitution vests the superintendence, direction, and control of elections in the Election Commission of India.
• ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ (ನೇಮಕಾತಿ, ಸೇವಾ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ) ಕಾಯ್ದೆ 2023 (CEC and other ECs Act 2023) ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರ ಸಮಿತಿ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾರೆ / Under the CEC and other ECs Act 2023, commissioners are appointed by the President upon recommendation of a selection committee comprising the Prime Minister, a Union Cabinet Minister, and the Leader of the Opposition.
• ಆಯೋಗವು ಬಹುಸದಸ್ಯ ಸಮಿತಿಯಾಗಿದ್ದು (Multi-member body), ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಅಥವಾ ಬಹುಮತದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೂವರೂ ಸಮಾನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹಾಗೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಗೆ ಸಮಾನ ವೇತನ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ / In the three-member body, decision-making is by consensus or majority, and all three commissioners enjoy equal rank and emoluments equivalent to Supreme Court judges.
• ಟಿ.ಎನ್. ಶೇಷನ್ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (1995) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಇತರ ಆಯುಕ್ತರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠರಲ್ಲ, ಅವರು ಸಮಾನರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು (First among equals) ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ / In T.N. Seshan v. Union of India (1995), the Supreme Court ruled that the CEC is not superior to other ECs but is merely first among equals.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸ್ಥಾಪನೆ ದಿನಾಂಕ: 25 ಜನವರಿ 1950 (January 25, 1950) / Election Commission established on January 25, 1950.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತದಾರರ ದಿನ (National Voters Day): ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ 25 (January 25) / Celebrated annually on January 25.
• ಮತದಾರರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ ಯೋಜನೆ: SVEEP (Systematic Voters’ Education and Electoral Participation) - ಆರಂಭ 2009 / SVEEP was rolled out in 2009.
• ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು 3-ಸದಸ್ಯ ಆಯೋಗವನ್ನಾಗಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದು: 1 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1993 (October 1, 1993) / ECI became a permanent multi-member body on October 1, 1993.
• ಆಯುಕ್ತರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ: 6 ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು (ಯಾವುದು ಮೊದಲೋ ಅದು) / Tenure: 6 years or up to 65 years of age, whichever is earlier.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು (ECI) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which Article of the Indian Constitution is the Election Commission of India established?

A) ವಿಧಿ 320 / Article 320
B) ವಿಧಿ 324 / Article 324
C) ವಿಧಿ 326 / Article 326
D) ವಿಧಿ 330 / Article 330

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 324 (Article 324) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು, ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸ್ವತಂತ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ / Article 324 empowers the Election Commission to superintend, direct, and control parliamentary and state legislative elections.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಜಾಗೃತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಆರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯಾದ ‘SVEEP’ ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? / What is the full form of SVEEP, the flagship voter education initiative of ECI?

A) System for Voter Enrollment and Election Process
B) Systematic Voters’ Education and Electoral Participation
C) State Voters’ Education and Ethics Programme
D) Systematic Verification of Electronic Voting Protocol

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): SVEEP ಎಂದರೆ Systematic Voters’ Education and Electoral Participation (ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮತದಾರರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ) ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 2009 ರಲ್ಲಿ ಮತದಾನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು / SVEEP stands for Systematic Voters’ Education and Electoral Participation, launched in 2009.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: 1995 ರ ಯಾವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಆಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಅಧಿಕಾರಿಯಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ‘ಸಮಾನರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು’ (First among equals) ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು? / In which landmark judgment did the Supreme Court hold that the CEC is merely first among equals and cannot override Election Commissioners?

A) ಇಂದಿರಾ ನೆಹರು ಗಾಂಧಿ ವರ್ಸಸ್ ರಾಜ್ ನಾರಾಯಣ್ (1975) / Indira Gandhi v. Raj Narain (1975)
B) ಟಿ.ಎನ್. ಶೇಷನ್ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (1995) / T.N. Seshan v. Union of India (1995)
C) ಮೋಹಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಗಿಲ್ ವರ್ಸಸ್ ಸಿಇಸಿ (1978) / Mohinder Singh Gill v. CEC (1978)
D) ಪೀಪಲ್ಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಫಾರ್ ಸಿವಿಲ್ ಲಿಬರ್ಟೀಸ್ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (2013) / PUCL v. Union of India (2013)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಟಿ.ಎನ್. ಶೇಷನ್ ವರ್ಸಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (1995) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಸಂವಿಧಾನ ಪೀಠವು ಮೂವರೂ ಆಯುಕ್ತರು ಸಮಾನ ಮತದಾನ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಕೇವಲ ‘ಸಮಾನರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು’ (First among equals) ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು / The Constitution Bench in T.N. Seshan case (1995) affirmed equal status and voting power among all three commissioners.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. 1950 ರಿಂದ 1989 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಕೇವಲ ಏಕ ಸದಸ್ಯ ಆಯೋಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತ್ತು / ECI functioned as a single-member body from 1950 to October 1989.
2. ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಉಂಟಾದಾಗ ಮುಖ್ಯ ಆಯುಕ್ತರ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ / In case of difference of opinion, the decision of the CEC prevails over other commissioners.
ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಯು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Which statement is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿಯಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಆಯೋಗದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡಿದಾಗ ಬಹುಮತದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ (Majority vote) ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಸಿಇಸಿ ಒಬ್ಬರೇ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದು / Statement 1 is correct. Statement 2 is incorrect because decisions in the multi-member commission are taken by consensus or majority.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ಕಾಯ್ದೆ 2023 ರ ಪ್ರಕಾರ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ (Selection Committee) ಕೆಳಗಿನ ಯಾರು ಇರುವುದಿಲ್ಲ? / Under the CEC and other ECs Act 2023, who among the following is NOT a member of the Selection Committee?

A) ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ / Prime Minister of India
B) ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು (CJI) / Chief Justice of India (CJI)
C) ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ / Leader of Opposition in the Lok Sabha
D) ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯವರಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ ಒಬ್ಬ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವರು / A Union Cabinet Minister nominated by the PM

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2023 ರ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ವಯ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ, ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟ ಸಚಿವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು (CJI) ಇರುವುದಿಲ್ಲ / Under the 2023 legislation, the Selection Committee comprises PM, LoP in Lok Sabha, and a Union Cabinet Minister; the CJI was excluded.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹುದ್ದೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ / Match the following constitutional offices with their removal procedure:

A) 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
B) 1-b, 2-a, 3-d, 4-c
C) 1-a, 2-c, 3-b, 4-d
D) 1-d, 2-b, 3-a, 4-c

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): CEC ಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಂತೆಯೇ ಸಂಸತ್ತಿನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಿಯೋಗ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಇತರ EC ಗಳನ್ನು CEC ಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ವಜಾಗೊಳಿಸಬಹುದು / The CEC is removed like a Supreme Court judge, while ECs are removed by the President solely on the recommendation of the CEC.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ವರ್ಷದಿಂದ 18 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದ 61 ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು? / In which year did the 61st Constitutional Amendment Act reducing the voting age from 21 to 18 years come into force?

A) 1985
B) 1988
C) 1989
D) 1991

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 61 ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆ 1988 (ಜಾರಿಗೆ ಬಂದದ್ದು 1989) ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 326 ನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಯಸ್ಕ ಮತದಾನದ ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ರಿಂದ 18 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿತು / The 61st Amendment Act enacted in 1988 and enforced in 1989 lowered the minimum voting age to 18 years under Article 326.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ (First Chief Election Commissioner) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು ಯಾರು? / Who served as the first Chief Election Commissioner of independent India?

A) ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್ / Sukumar Sen
B) ಕೆ.ವಿ.ಕೆ. ಸುಂದರಂ / K.V.K. Sundaram
C) ಎಸ್.ಪಿ. ಸೇನ್ ವರ್ಮಾ / S.P. Sen Verma
D) ನಾಗೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ / Nagendra Singh

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾಗಿ ಸುಕುಮಾರ್ ಸೇನ್ (Sukumar Sen) ಅವರು 1950 ರಿಂದ 1958 ರವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು / Sukumar Sen was India’s first Chief Election Commissioner, conducting the historic 1951-52 general elections.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಲ್ಲ? / Elections to which of the following bodies is NOT conducted by the Election Commission of India?

A) ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಸಭೆ / Lok Sabha and Rajya Sabha
B) ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತು / State Legislative Assembly and Council
C) ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ / President and Vice-President of India
D) ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು / Gram Panchayats and Urban Local Bodies

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪಂಚಾಯತ್ ಮತ್ತು ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ (ನಗರಸಭೆ/ಪಾಲಿಕೆ) ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 243K ಮತ್ತು 243ZA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಗಳು (State Election Commissions) ನಡೆಸುತ್ತವೆ / Local body elections are administered by the respective State Election Commissions under Articles 243K and 243ZA.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ವೇತನ ಮತ್ತು ಭತ್ಯೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಯಾವ ನಿಧಿಯಿಂದ ಭರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / From which fund are the salary and allowances of the Chief Election Commissioner charged?

A) ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿಧಿ / Public Account of India
B) ಭಾರತದ ಸಂಚಿತ ನಿಧಿ / Consolidated Fund of India
C) ಭಾರತದ ತುರ್ತು ನಿಧಿ / Contingency Fund of India
D) ಚುನಾವಣಾ ನಿಧಿ / Prime Minister Relief Fund

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ವೇತನ, ಪಿಂಚಣಿ ಮತ್ತು ಭತ್ಯೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಸಂಚಿತ ನಿಧಿ (Consolidated Fund of India) ಯಿಂದ ಭರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಮತದಾನದ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ / Emoluments are charged upon the Consolidated Fund of India to ensure constitutional independence.