ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣೆ | Train Passengers Rights and Consumer Protection Ruling

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣದ ವೇಳೆ ಅಪಘಾತ ಅಥವಾ ಕಳವು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಟಿಕೆಟ್ ಕಳೆದುಹೋದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ (Compensation cannot be denied) ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ / The Supreme Court ruled that loss of a train ticket cannot be a sole ground to deny legitimate compensation to bona fide passengers during railway mishaps.
• ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ನಿಜವಾದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು (Bona fide Passenger) ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಪುರಾವೆಗಳು, ಸಹಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಬುಕಿಂಗ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಾಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ / The court observed that valid digital reservations, co-passenger testimonies, or circumstantial evidence substantiate bona fide passenger status.
• ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯ ಸೇವಾ ನ್ಯೂನತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2019 (Consumer Protection Act 2019) ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಕಾಯ್ದೆಗಳ ಅನ್ವಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ / The ruling reinforces carrier liability under consumer law and statutory compensation provisions under the Railways Act 1989.
• ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದರೋಡೆ, ಅಪಘಾತಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ರೈಲ್ವೆ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಕಡ್ಡಾಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ / Ensuring safety and preventing accidents or criminal intimidation aboard trains is an absolute statutory obligation of the railway administration.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ರೈಲ್ವೆ ಕಾಯ್ದೆ 1989 (Railways Act 1989) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 124 ಮತ್ತು 124A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆಗಳು (Untoward Incidents) ಮತ್ತು ರೈಲು ಅಪಘಾತಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ (No-fault liability) ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ / Section 124A of the Railways Act 1989 mandates strict no-fault liability for compensation during untoward incidents.
• ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2019 (Consumer Protection Act 2019) ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸೇವಾ ನ್ಯೂನತೆ ವಿರುದ್ಧ ಜಿಲ್ಲಾ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ / The Consumer Protection Act 2019 replaced the 1986 Act, establishing CCPA and a three-tier quasi-judicial redressal mechanism.
• ಸಂವಿಧಾನದ 7 ನೇ ಅನುಸೂಚಿ (Seventh Schedule) ಯ ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ (Union List) ಯ ನಮೂದು 22 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ‘ರೈಲ್ವೆ’ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ / Railways is exclusively an Entry 22 subject in the Union List of the Seventh Schedule.
• ರೈಲ್ವೆ ಅಪಘಾತ ಪರಿಹಾರ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲು ರೈಲ್ವೆ ಕ್ಲೈಮ್ಸ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ ಕಾಯ್ದೆ 1987 (Railway Claims Tribunal Act 1987) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ / The Railway Claims Tribunal was established under the 1987 Act for speedy settlement of passenger claims.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ರೈಲ್ವೆ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಯಾದ ವರ್ಷ: 1989 / Railways Act enacted: 1989.
• ಹೊಸ ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ ಜಾರಿಯಾದ ವರ್ಷ: 2019 (ಜಾರಿಗೆ ಬಂದದ್ದು: ಜುಲೈ 20, 2020) / Consumer Protection Act: 2019 (enforced July 2020).
• ರೈಲ್ವೆ ಕ್ಲೈಮ್ಸ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ (RCT) ಕಾಯ್ದೆ: 1987 / Railway Claims Tribunal Act: 1987.
• ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (CCPA) ಸ್ಥಾಪನೆ: 2020 / Establishment of CCPA: 2020.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಕಾಯ್ದೆ 1989 ರ ಯಾವ ಸೆಕ್ಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತ ಅಥವಾ ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯು ‘ದೋಷರಹಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ’ (No-fault liability) ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಬಾಧ್ಯಸ್ಥವಾಗಿದೆ? / Under which section of the Railways Act 1989 is compensation payable on the basis of no-fault liability?

A) ಸೆಕ್ಷನ್ 100 / Section 100
B) ಸೆಕ್ಷನ್ 124A / Section 124A
C) ಸೆಕ್ಷನ್ 145 / Section 145
D) ಸೆಕ್ಷನ್ 160 / Section 160

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರೈಲ್ವೆ ಕಾಯ್ದೆ 1989 (Railways Act 1989) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 124A ಪ್ರಕಾರ ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಅಹಿತಕರ ಘಟನೆ ಅಥವಾ ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಇಲಾಖೆಯು ದೋಷರಹಿತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಬೇಕು / Section 124A of the Railways Act provides for strict no-fault liability for untoward incidents.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ 1986 ರ ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ ಹೊಸ ‘ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು? / In which year was the new Consumer Protection Act enacted, replacing the 1986 legislation?

A) 2014
B) 2017
C) 2019
D) 2022

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು ಸಂಸತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2019 (Consumer Protection Act 2019) ಅನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು / The modern Consumer Protection Act 2019 replaced the older 1986 statute.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 7 ನೇ ಅನುಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ ‘ರೈಲ್ವೆ’ (Railways) ವಿಷಯವು ಯಾವ ಪಟ್ಟಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ? / Under which List of the Seventh Schedule do Railways fall in the Indian Constitution?

A) ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ (Union List)
B) ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿ (State List)
C) ಸಮವರ್ತಿ ಪಟ್ಟಿ (Concurrent List)
D) ಶೇಷಾಧಿಕಾರ ಪಟ್ಟಿ (Residuary List)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ 7 ನೇ ಅನುಸೂಚಿ ಯ ಕೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಿ (Union List) ಯ ನಮೂದು 22 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಶಾಸಕಾಂಗ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ / Railways is an exclusive subject under Entry 22 of the Union List.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2019 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು (CCPA) ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ / CCPA was constituted under Consumer Protection Act 2019.
2. ರೈಲ್ವೆ ಟಿಕೆಟ್ ಕಳೆದುಹೋದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ / SC ruled ticket loss alone cannot disqualify bona fide passengers from compensation.
ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಯು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Which statement is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಹೊಸ ಕಾಯ್ದೆಯು CCPA ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ / Both statements are factually sound and legally correct.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2019 ರ ಅನ್ವಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕರ ವ್ಯಾಜ್ಯ ಪರಿಹಾರ ಆಯೋಗದ (DCDRC) ಹಣಕಾಸಿನ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (Pecuniary Jurisdiction) ಎಷ್ಟು? / What is the pecuniary jurisdiction of the District Commission under Consumer Protection Act 2019 (as notified)?

A) ₹50 ಲಕ್ಷದವರೆಗೆ / Up to ₹50 lakh
B) ₹1 ಕೋಟಿಯವರೆಗೆ / Up to ₹1 crore
C) ₹5 ಕೋಟಿಯವರೆಗೆ / Up to ₹5 crore
D) ₹10 ಕೋಟಿಯವರೆಗೆ / Up to ₹10 crore

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣಾ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯೋಗಗಳು ₹50 ಲಕ್ಷದವರೆಗಿನ (Up to ₹50 lakh) ಮೌಲ್ಯದ ದೂರುಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿವೆ / The pecuniary jurisdiction for the District Commission was revised up to ₹50 lakh.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ರೈಲ್ವೆ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಅವು ಜಾರಿಯಾದ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ / Match the following railway statutes with their enactment years:

A) 1-b, 2-a, 3-d, 4-c
B) 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
C) 1-b, 2-d, 3-a, 4-c
D) 1-c, 2-a, 3-d, 4-b

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರೈಲ್ವೆ ಕಾಯ್ದೆ 1989; RCT ಕಾಯ್ದೆ 1987; ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2019; ಮತ್ತು RPF ಕಾಯ್ದೆ 1957 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದವು / Correct mapping: Railways Act (1989), RCT Act (1987), Consumer Protection Act (2019), and RPF Act (1957).

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ದಿನ’ವನ್ನು (National Consumer Rights Day) ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಯಾವಾಗ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / When is National Consumer Rights Day celebrated annually in India?

A) ಮಾರ್ಚ್ 15 / March 15
B) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 / October 2
C) ಡಿಸೆಂಬರ್ 24 / December 24
D) ಜನವರಿ 26 / January 26

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1986 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 24 ರಂದು ಮೂಲ ಗ್ರಾಹಕರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಅಂಕಿತ ಬಿದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ 24 (December 24) ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಹಕರ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ವಿಶ್ವ ಗ್ರಾಹಕರ ದಿನ ಮಾರ್ಚ್ 15) / December 24 is observed as National Consumer Rights Day in India.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ರೈಲು ಅಪಘಾತಗಳಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಪರಿಹಾರದ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸುವ ರೈಲ್ವೆ ಕ್ಲೈಮ್ಸ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ (RCT) ನ ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠ ಎಲ್ಲಿದೆ? / Where is the principal bench of the Railway Claims Tribunal (RCT) located?

A) ಮುಂಬೈ / Mumbai
B) ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ / Kolkata
C) ನವದೆಹಲಿ / New Delhi
D) ಚೆನ್ನೈ / Chennai

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರೈಲ್ವೆ ಕ್ಲೈಮ್ಸ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನಲ್ (Railway Claims Tribunal) ನ ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠವು ನವದೆಹಲಿ (New Delhi) ಯಲ್ಲಿದೆ / The principal bench of the RCT is established in New Delhi.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ (CCPA) ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಯು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Which of the following statements regarding the Central Consumer Protection Authority (CCPA) is correct?

A) ಇದು ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುವ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ / It has power to prevent consumer rights violations and misleading ads
B) ಇದು ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ / It functions under the Ministry of Finance
C) ಇದು ಕೇವಲ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ / It is limited only to rural dispute redressal
D) ಇದು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುವ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ / It possesses High Court contempt powers

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2019 ರ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ವಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ CCPA ಸಂಸ್ಥೆಯು ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಅನ್ಯಾಯದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯುವ ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು (Misleading advertisements) ತನಿಖೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯಾಪಕ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ / CCPA statutorily investigates unfair trade practices and false advertisements.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಅಪಘಾತ ತನಿಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ‘ರೈಲ್ವೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಆಯೋಗ’ (CRS) ಯಾವ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ? / Under which Ministry does the Commission of Railway Safety (CRS) operate independently?

A) ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Railways
B) ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Civil Aviation
C) ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs
D) ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Road Transport

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ತನಿಖೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರೈಲ್ವೆ ಸುರಕ್ಷತಾ ಆಯೋಗ (Commission of Railway Safety - CRS) ವು ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಬದಲಿಗೆ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (Ministry of Civil Aviation) ದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ / To maintain strict investigative independence from the railway administration, the CRS functions under the Ministry of Civil Aviation.