ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ‘ಮುರಸು’ ಚಂಡಮಾರುತದ ಅಬ್ಬರ: ಆಂಧ್ರ ಕರಾವಳಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮಳೆ | Cyclone Murasu in Bay of Bengal IMD Alert

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ‘ಮುರಸು’ (Cyclone Murasu) ಚಂಡಮಾರುತವು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದ್ದು, ನವೆಂಬರ್ 2 ಮತ್ತು 3ರ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ನೆಲ್ಲೂರು ಮತ್ತು ನರಸಾಪುರ ನಡುವೆ ಕರಾವಳಿ ದಾಟಲಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ತಿಳಿಸಿದೆ.
• ಕರಾವಳಿ ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ವೇಗವು ಗಂಟೆಗೆ 100 ರಿಂದ 110 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಇರಲಿದ್ದು, ಆಂಧ್ರದ ಪ್ರಕಾಶಂ, ನೆಲ್ಲೂರು, ಚಿತ್ತೂರು ಮತ್ತು ತಿರುಪತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮಳೆಯಾಗುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ಪೂರ್ವಭಾವಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಚೆನ್ನೈನಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ (NDRF) ತಂಡಗಳನ್ನು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ‘ಮುರಸು’ ಚಂಡಮಾರುತದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಭಾರಿ ಮಳೆಯಾಗಲಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಒಳನಾಡಿನ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ‘ಯೆಲ್ಲೋ ಅಲರ್ಟ್’ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
• ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು (Tropical Cyclones): ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನ (27°C ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು), ಕೊರಿಯೊಲಿಸ್ ಬಲ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್-ನವೆಂಬರ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ.
• ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ನಾಮಕರಣ: ವಿಶ್ವ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (WMO) ಮತ್ತು ESCAP ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (ಭಾರತ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಇತ್ಯಾದಿ) ಸರದಿಯಂತೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
• ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD): 1875 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಇದು ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of Earth Sciences) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ.
• ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 2005 (Disaster Management Act, 2005): ಎನ್‌ಡಿಎಂಎ (NDMA - ಪ್ರಧಾನಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ), ಎಸ್‌ಡಿಎಂಎ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ (NDRF) ರಚನೆಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟು ಒದಗಿಸಿದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಚಂಡಮಾರುತದ ಹೆಸರು: ಮುರಸು (Murasu).
• ಕರಾವಳಿ ದಾಟುವ ಪ್ರದೇಶ: ನೆಲ್ಲೂರು ಮತ್ತು ನರಸಾಪುರ ನಡುವೆ (ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ).
• ಗಾಳಿಯ ವೇಗ: ಗಂಟೆಗೆ 100 ರಿಂದ 110 ಕಿ.ಮೀ.
• ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನಾ ಸಂಸ್ಥೆ: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD).
• ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ (NDRF - ಸ್ಥಾಪನೆ 2006).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗೊಂಡು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಕರಾವಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಚಂಡಮಾರುತ ಯಾವುದು? / Which cyclone recently formed in the Bay of Bengal and hit the Andhra Pradesh coast?

A) ದಾನಾ / Dana
B) ಮುರಸು / Murasu
C) ರೆಮಾಲ್ / Remal
D) ಮಿಚಾಂಗ್ / Michaung

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ‘ಮುರಸು’ ಚಂಡಮಾರುತವು ನವೆಂಬರ್ 2-3 ರಂದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ನೆಲ್ಲೂರು ಮತ್ತು ನರಸಾಪುರ ನಡುವೆ ಕರಾವಳಿ ದಾಟಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು (IMD) ಯಾವ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ? / Under which Union Ministry does the India Meteorological Department (IMD) function?

A) ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Environment, Forest and Climate Change
B) ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Earth Sciences
C) ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Science and Technology
D) ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ / Ministry of Home Affairs

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಎಂಡಿ (IMD) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of Earth Sciences) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯು ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತದೆ? / In the Northern Hemisphere, winds in a tropical cyclone rotate in which direction?

A) ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರ (ಘಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳಿನ ದಿಕ್ಕು) / Clockwise
B) ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರ (ಘಡಿಯಾರದ ಮುಳ್ಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕು) / Anti-clockwise
C) ನೇರ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿ / In a straight line
D) ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲ / No specific direction

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೊರಿಯೊಲಿಸ್ ಬಲದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ (Anti-clockwise) ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NDMA) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಯಾರು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ? / Who heads the National Disaster Management Authority (NDMA) in India?

A) ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು / Union Home Minister
B) ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ / Prime Minister of India
C) ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು / President of India
D) ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವರು / Union Environment Minister

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2005 ರ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NDMA) ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಮೋಡರಹಿತ ಆಕಾಶವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ? / What is the calm and cloud-free center of a tropical cyclone called?

A) ಚಂಡಮಾರುತದ ಕಣ್ಣು (Eye of the storm)
B) ಕಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆ (Eye wall)
C) ಸರ್ಪಿಲಾಕಾರದ ಪಟ್ಟಿ (Spiral band)
D) ಶೃಂಗ (Peak)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಶಾಂತ ಗಾಳಿ ಇರುವ ವಲಯವನ್ನು ಚಂಡಮಾರುತದ ಕಣ್ಣು (Eye of the Cyclone) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಸಮಿತಿ ಯಾವುದು? / Which panel oversees the naming of tropical cyclones over the Bay of Bengal and Arabian Sea?

A) WMO/ESCAP ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಸಮಿತಿ / WMO/ESCAP Panel on Tropical Cyclones
B) UNEP ಹವಾಮಾನ ಮಂಡಳಿ / UNEP Climate Council
C) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹವಾಮಾನ ಕಾರ್ಯಪಡೆ / International Weather Taskforce
D) ಸಾರ್ಕ್ ವಿಪತ್ತು ಕೇಂದ್ರ / SAARC Disaster Centre

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ, ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ನಾಮಕರಣವನ್ನು WMO/ESCAP Panel on Tropical Cyclones ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಚಂಡಮಾರುತ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: / Consider the following statements regarding cyclones and disaster management:
1. ಚಂಡಮಾರುತ ‘ಮುರಸು’ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮಳೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ.
2. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಪಡೆ (NDRF) 1986 ರ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Which of the above statements is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಚಂಡಮಾರುತ ‘ಮುರಸು’ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದೆ (ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿ). ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್ ಅನ್ನು 2005 ರ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು (ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪು).

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗೆ ಬಳಸುವ ಬಣ್ಣದ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ‘ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ’ (Take Action) ಎಂಬುದನ್ನು ಯಾವ ಬಣ್ಣ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ? / In IMD colour-coded weather warnings, which colour indicates ‘Take Action’?

A) ಹಳದಿ (Yellow)
B) ಕಿತ್ತಳೆ (Orange)
C) ಕೆಂಪು (Red)
D) ಹಸಿರು (Green)

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಎಂಡಿಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ: ಹಸಿರು = ಸಾಮಾನ್ಯ, ಹಳದಿ = ಜಾಗೃತರಾಗಿರಿ, ಕಿತ್ತಳೆ = ಸಿದ್ಧರಾಗಿರಿ, ಮತ್ತು ಕೆಂಪು (Red) = ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಿ (Take Action).

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (IMD) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? / In which year was the India Meteorological Department (IMD) founded?

A) 1875
B) 1905
C) 1947
D) 1950

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ 1875 ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು (ಈಗ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ).

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ ಎಷ್ಟು ಇರಬೇಕು? / What is the minimum sea surface temperature required for the formation of a tropical cyclone?

A) 20°C
B) 23°C
C) 27°C
D) 35°C

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲು ಮತ್ತು ಬಲಗೊಳ್ಳಲು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ಕನಿಷ್ಠ 27°C (ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು) ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.