ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಹಳೆಯ ವಾಹನಗಳ ಪ್ರವೇಶ ನಿಷೇಧ | Delhi Bans BS4 Vehicles to Combat Winter Pollution

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುವ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ನವೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಹೊರಗಿನ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಬರುವ BS-IV ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಯ ಡೀಸೆಲ್/ಪೆಟ್ರೋಲ್ ವಾಹನಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.
• ಈ ಕಠಿಣ ನಿಯಮವು 2027ರ ಜನವರಿ 31 ರವರೆಗೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರಲಿದೆ.
• ಕೇವಲ BS-VI (Bharat Stage 6) ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ದೆಹಲಿ ನಗರ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ವಿದ್ಯುತ್ (EV) ಮತ್ತು ಸಿಎನ್‌ಜಿ (CNG) ವಾಹನಗಳು ಹಾಗೂ ಅಗತ್ಯ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಈ ನಿಷೇಧದಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ (NCR) ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗ (CAQM) ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಗ್ರೇಡೆಡ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಪ್ಲಾನ್ (GRAP) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಭಾರತ್ ಸ್ಟೇಜ್ ಮಾನದಂಡಗಳು (BS Norms): ಯುರೋಪಿಯನ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮಾನದಂಡಗಳ (Euro Norms) ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 2000 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ್ ಸ್ಟೇಜ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. ಭಾರತವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2020 ರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ BS-IV ನಿಂದ BS-VI ಗೆ ನೆಗೆದಿದೆ (BS-V ಅನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು).
• ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ (AQI): ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (CPCB) ಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ AQI ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ: PM10, PM2.5, NO2, SO2, CO, O3, NH3 ಮತ್ತು Pb.
• ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ವಾಯು (ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆ, 1981 ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1986 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• CAQM: Commission for Air Quality Management in NCR and Adjoining Areas Act, 2021 ರ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ CAQM ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ನಿಷೇಧಿತ ವಾಹನಗಳು: BS-IV ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯ ವಾಹನಗಳು.
• ಅನುಮತಿಸಿದ ವಾಹನಗಳು: BS-VI, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ (EV), CNG ವಾಹನಗಳು.
• ಅವಧಿ: ನವೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ ಜನವರಿ 31, 2027 ರವರೆಗೆ.
• ಪ್ರಾಧಿಕಾರ: Commission for Air Quality Management (CAQM) / ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರ.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ನವೆಂಬರ್ 1 ರಿಂದ ಯಾವ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮಾನದಂಡದ ವಾಹನಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ? / Delhi banned the entry of vehicles adhering to which emission norms from November 1 to control air pollution?

A) BS-VI ವಾಹನಗಳು / BS-VI vehicles
B) BS-IV ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯ ವಾಹನಗಳು / BS-IV and older vehicles
C) ಕೇವಲ CNG ವಾಹನಗಳು / Only CNG vehicles
D) ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು / Electric vehicles

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಚಳಿಗಾಲದ ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆಗೆ BS-IV ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಾಹನಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಜನವರಿ 31, 2027 ರವರೆಗೆ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ನೇರವಾಗಿ ‘BS-IV’ ನಿಂದ ‘BS-VI’ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡಿತು? / On which date did India leapfrog directly from BS-IV to BS-VI emission norms?

A) 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2018
B) 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 2020
C) 1 ಜನವರಿ 2021
D) 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2022

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತವು ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2020 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ BS-V ಅನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ನೇರವಾಗಿ BS-VI ಇಂಧನ ಮತ್ತು ವಾಹನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ (National AQI) ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು (Pollutants) ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? / How many pollutants are tracked under India’s National Air Quality Index (AQI)?

A) 5
B) 6
C) 8
D) 10

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ AQI ನಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ: PM10, PM2.5, NO2, SO2, CO, O3, NH3 ಮತ್ತು Pb (ಸೀಸ).

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. BS-VI ಇಂಧನದಲ್ಲಿ ಗಂಧಕದ (Sulphur) ಪ್ರಮಾಣವು ಪ್ರತಿ ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಗರಿಷ್ಠ 10 ppm (parts per million) ಇರುತ್ತದೆ. 2. GRAP (Graded Response Action Plan) ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಜಾರಿಯಾಗುವ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಯಾವುದು ಸರಿ? / Consider statements: 1. BS-VI fuels contain a maximum of 10 ppm sulphur. 2. GRAP is an emergency air pollution response plan in Delhi-NCR. Which is correct?

A) ಕೇವಲ 1 ಸರಿ / Only 1 is correct
B) ಕೇವಲ 2 ಸರಿ / Only 2 is correct
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ ಸರಿ / Both 1 and 2 are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2 is correct

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): BS-VI ಇಂಧನದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಫರ್ ಪ್ರಮಾಣ 50 ppm ನಿಂದ 10 ppm ಗೆ ಇಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು GRAP ಎಂಬುದು NCR ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಂತ-ಹಂತವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಯು (ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (Air Act) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು? / In which year was the Air (Prevention and Control of Pollution) Act enacted in India?

A) 1974
B) 1981
C) 1986
D) 1991

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಂಸತ್ತು 1981 ರಲ್ಲಿ ವಾಯು ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (Air Act, 1981) ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ವಲಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು (CAQM) ಯಾವ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ? / Under which Act was the Commission for Air Quality Management (CAQM) in NCR established?

A) CAQM Act, 2021
B) Environment Protection Act, 1986
C) Motor Vehicles Act, 1988
D) Disaster Management Act, 2005

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದೆಹಲಿ-ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ವಲಯದ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಲು CAQM Act, 2021 ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಧೂಳಿನ ಕಣಗಳ ವ್ಯಾಸ ಎಷ್ಟು? / What is the aerodynamic diameter of the most hazardous respirable fine particulate matter?

A) PM 50
B) PM 2.5 ಮೈಕ್ರೋಮೀಟರ್ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ
C) PM 100
D) PM 20

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): PM 2.5 ಕಣಗಳು 2.5 ಮೈಕ್ರೋಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನೇರವಾಗಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತು ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ (CPCB) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? / Where is the headquarters of the Central Pollution Control Board (CPCB) located?

A) ಮುಂಬೈ / Mumbai
B) ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ / Kolkata
C) ನವದೆಹಲಿ / New Delhi
D) ಚೆನ್ನೈ / Chennai

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಿಪಿಸಿಬಿ (CPCB) ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ದೆಹಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊಸ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವ ಮಾದರಿಯ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧದಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ? / According to Delhi government’s order, which category of vehicles is exempt from the entry ban?

A) ಬಿಎಸ್3 ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಕಾರುಗಳು
B) ಬಿಎಸ್4 ಡೀಸೆಲ್ ಲಾರಿಗಳು
C) ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ (EV) ಮತ್ತು ಸಿಎನ್‌ಜಿ (CNG) ವಾಹನಗಳು
D) ಎಲ್ಲಾ ಹಳೆಯ ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳು

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು (EV), ಸಿಎನ್‌ಜಿ (CNG) ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಷೇಧದಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ’ (NCAP) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು? / In which year was the Central Government’s National Clean Air Programme (NCAP) launched?

A) 2014
B) 2017
C) 2019
D) 2022

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ PM ಕಣಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಜನವರಿ 2019 ರಲ್ಲಿ NCAP ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ ಆರಂಭಿಸಿತು.