ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಒಪಿ-31 ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಶೃಂಗಸಭೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ ಗುರಿಗಳು | COP31 Global Climate Summit in Antalya and India’s Strategic Emission Reduction Commitments

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary and Exam Analysis)

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳ ವಿವರಣೆ (Detailed Current Affairs Explanation)

• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಚೌಕಟ್ಟು ಸಮಾವೇಶದ (UNFCCC) ಮಹತ್ವದ 31ನೇ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು (COP31) ಟರ್ಕಿ ದೇಶವು ತನ್ನ ಕರಾವಳಿ ನಗರವಾದ ಅಂಟಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. / Turkiye has accelerated operational preparations to host the 31st Conference of the Parties (COP31) under the UNFCCC in Antalya, focusing on climate diplomacy.
• ಈ ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ನವೀಕರಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಧಾರಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳ (Updated NDCs) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2030ರ ವೇಳೆಗೆ 500 ಗಿಗಾವಾಟ್ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಾಧಿಸುವ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. / India is positioned to showcase its progress towards achieving 500 GW of non-fossil energy capacity by 2030 as articulated under its revised Nationally Determined Contributions (NDCs).
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಕನಿಷ್ಠ 100 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ಗಳ ಹವಾಮಾನ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ದಕ್ಷಿಣದ (Global South) ದೇಶಗಳು ಆಗ್ರಹಿಸಿವೆ. / India and Global South partners have intensified collective demands that developed nations deliver predictable, grant-based climate finance surpassing the historic $100 billion annual baseline.
• ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಗುರಿಯಾದ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪೂರ್ವ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ 1.5 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಆಧಾರಿತ ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್‌ನಿಂದ ಹಸಿರು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಮತ್ತು ಸೌರಶಕ್ತಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಶೃಂಗಸಭೆ ಚರ್ಚಿಸಲಿದೆ. / The conference prioritizes transition pathways from coal-dominated power towards green hydrogen and solar grids to retain the 1.5°C threshold outlined in the Paris Agreement.
• ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ‘ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್’ (Mission LiFE - Lifestyle for Environment) ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. / India’s flagship global initiative, Mission LiFE (Lifestyle for Environment), continues to gain central prominence as a behavioral blueprint for circular and sustainable consumption.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static General Studies Linkage)

• ಯುಎನ್‌ಎಫ್‌ಸಿಸಿಸಿ (UNFCCC): 1992ರ ರಿಯೋ ಡಿ ಜನೈರೊ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭೂ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ (Earth Summit) ಈ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಜರ್ಮನಿಯ ಬಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಾಯಂ ಸಚಿವಾಲಯವಿದೆ. / UNFCCC Origins: Adopted at the 1992 Rio Earth Summit, with its permanent operational secretariat based in Bonn, Germany.
• ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದ 2015 (COP21): ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪೂರ್ವ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ 2°C ಒಳಗಿರಿಸಲು ಮತ್ತು 1.5°C ಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುವ ಜಾಗತಿಕ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹವಾಮಾನ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ. / Paris Agreement (COP21): Landmark legally binding international treaty adopted in 2015 to restrict global warming well below 2°C, striving for 1.5°C.
• ಪಂಚಾಮೃತ ಬದ್ಧತೆಗಳು: ಸಿಒಪಿ-26 ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 2070ರ ವೇಳೆಗೆ ನಿವ್ವಳ ಶೂನ್ಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ (Net Zero by 2070) ತಲುಪುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಂಚಾಮೃತ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. / Panchamrit Pledges: India unveiled its Panchamrit climate roadmap at COP26 Glasgow, targeting Net Zero greenhouse gas emissions by 2070.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights)

• ಸಿಒಪಿ-31 ಆತಿಥೇಯ ದೇಶ: ಟರ್ಕಿ (ಅಂಟಲ್ಯ ನಗರ). / COP31 Host Country: Turkiye (Antalya).
• ಭಾರತದ ನೆಟ್ ಝೀರೋ ಗುರಿ ವರ್ಷ: 2070. / India’s Net Zero Target Year: 2070.
• ಯುಎನ್‌ಎಫ್‌ಸಿಸಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ: ಬಾನ್, ಜರ್ಮನಿ. / UNFCCC Headquarters: Bonn, Germany.
• ಪರಿಸರ ಮಿಷನ್: ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್ (Lifestyle for Environment). / Global Behavioral Initiative: Mission LiFE.

ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ (Examination Relevance)

• ಯುಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಕೆಪಿಎಸ್‌ಸಿ ಕೆಎಎಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧ್ಯಯನ ಪತ್ರಿಕೆ-3ರ ಪರಿಸರ, ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ನೀತಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಈ ವಿಷಯವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. / Essential for UPSC and KPSC KAS General Studies Paper-3 (Environment, Climate Diplomacy, Renewable Energy, and International Conventions).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (Topic-Based Multiple-Choice Questions)

ಪ್ರಶ್ನೆ 1 (Question 1): ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಚೌಕಟ್ಟು ಸಮಾವೇಶದ (UNFCCC) 31ನೇ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು (COP31) ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿರುವ ದೇಶ ಯಾವುದು? / Which country is hosting the 31st UN Climate Change Conference of the Parties (COP31)?

A) ಭಾರತ / India
B) ಟರ್ಕಿ / Turkiye
C) ಬ್ರೆಜಿಲ್ / Brazil
D) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ / Australia

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿಒಪಿ-31 ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಶೃಂಗಸಭೆಯ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಟರ್ಕಿ ದೇಶವು ತನ್ನ ಅಂಟಲ್ಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. / Turkiye is hosting the COP31 global climate summit in the city of Antalya.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2 (Question 2): ಭಾರತವು ಯಾವ ವರ್ಷದ ವೇಳೆಗೆ ನಿವ್ವಳ ಶೂನ್ಯ ಕಾರ್ಬನ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ (Net Zero Carbon Emissions) ಸಾಧಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ? / India has committed to achieving Net Zero carbon emissions by which target year?

A) 2050 / 2050
B) 2060 / 2060
C) 2070 / 2070
D) 2045 / 2045

ಉತ್ತರ (Answer): C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ಸಿಒಪಿ-26 ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು 2070ರ ವೇಳೆಗೆ ನೆಟ್ ಝೀರೋ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ತಲುಪುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದೆ. / India formally announced its commitment to reach Net Zero emissions by the year 2070 at COP26.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3 (Question 3): ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಚೌಕಟ್ಟು ಸಮಾವೇಶದ (UNFCCC) ಕಾಯಂ ಸಚಿವಾಲಯವು ವಿಶ್ವದ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ? / Where is the permanent secretariat of the UNFCCC located?

A) ಜಿನೀವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ / Geneva, Switzerland
B) ಬಾನ್, ಜರ್ಮನಿ / Bonn, Germany
C) ನೈರೋಬಿ, ಕೀನ್ಯಾ / Nairobi, Kenya
D) ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಯುಎಸ್‌ಎ / New York, USA

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಯುಎನ್‌ಎಫ್‌ಸಿಸಿಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾಯಂ ಪ್ರಧಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜರ್ಮನಿಯ ಬಾನ್ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ (Bonn, Germany). / The UNFCCC secretariat is permanently located in Bonn, Germany.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4 (Question 4): ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹವಾಮಾನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು (Paris Climate Agreement) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಿಒಪಿ-21 ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು? / In which year was the landmark Paris Climate Agreement adopted at the COP21 summit?

A) 2012 / 2012
B) 2015 / 2015
C) 2018 / 2018
D) 2021 / 2021

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2015ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಿಒಪಿ-21 ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹವಾಮಾನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. / The Paris Agreement was unanimously adopted in December 2015 at COP21 in Paris.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5 (Question 5): ಭಾರತದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಧಾರಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳ (Updated NDCs) ಪ್ರಕಾರ, 2030ರ ವೇಳೆಗೆ ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಗಿಗಾವಾಟ್ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಲಾಗಿದೆ? / According to India’s updated NDCs, what is the targeted non-fossil cumulative electric power installed capacity by 2030?

A) 300 ಗಿಗಾವಾಟ್ / 300 GW
B) 500 ಗಿಗಾವಾಟ್ / 500 GW
C) 750 ಗಿಗಾವಾಟ್ / 750 GW
D) 1000 ಗಿಗಾವಾಟ್ / 1000 GW

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತವು 2030ರ ವೇಳೆಗೆ 500 ಗಿಗಾವಾಟ್ (GW) ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೇತರ ಮತ್ತು ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಲುಪುವ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ. / India aims to achieve 500 GW of non-fossil energy capacity by 2030.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6 (Question 6): ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಭಾರತವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ‘ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್’ (Mission LiFE) ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪವೇನು? / What does the acronym ‘LiFE’ stand for in the global environmental initiative launched by India?

A) Living in Forest Ecology
B) Lifestyle for Environment
C) Low-impact Future Energy
D) Leadership in Forest Economics

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಿಷನ್ ಲೈಫ್ ಎಂದರೆ ‘Lifestyle for Environment’ (ಪರಿಸರಕ್ಕಾಗಿ ಜೀವನಶೈಲಿ) ಎಂದಾಗಿದ್ದು, ಸುಸ್ಥಿರ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಇದು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. / Mission LiFE stands for Lifestyle for Environment, championing pro-planet individual lifestyles.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7 (Question 7): ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸಾಮಾನ್ಯ ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು’ (CBDR-RC) ತತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
1. ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊರಿಸುತ್ತದೆ.
2. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಈ ತತ್ವವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಯಾವ ಹೇಳಿಕೆಯು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Consider the following statements regarding the CBDR-RC principle:
1. It places greater historical financial and technological responsibility on developed countries for emissions mitigation.
2. The CBDR-RC principle was entirely discarded under the provisions of the Paris Agreement.
Which of the statement(s) is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ (Answer): A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿಯೂ CBDR-RC ತತ್ವವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೇಳಿಕೆ 1 ಸರಿಯಾಗಿದೆ. / Statement 2 is incorrect as CBDR-RC remains a core foundation of the Paris Accord. Statement 1 is correct.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8 (Question 8): ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಂತರಸರ್ಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ (IPCC) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? / Where is the headquarters of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) located?

A) ಜಿನೀವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ / Geneva, Switzerland
B) ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ / Paris, France
C) ನವದೆಹಲಿ, ಭಾರತ / New Delhi, India
D) ಲಂಡನ್, ಯುಕೆ / London, UK

ಉತ್ತರ (Answer): A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಐಪಿಸಿಸಿ (IPCC) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿದೆ. / The IPCC is headquartered in Geneva, Switzerland.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9 (Question 9): ಕೆಳಗಿನ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ ಶೃಂಗಸಭೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ಥಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ:
ಪಟ್ಟಿ I: (a) COP21, (b) COP26, (c) COP28
ಪಟ್ಟಿ II: 1. ದುಬೈ, 2. ಪ್ಯಾರಿಸ್, 3. ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ
ಸರಿಯಾದ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ: / Match the following UN Climate Change COPs with their host cities:
List I: (a) COP21, (b) COP26, (c) COP28
List II: 1. Dubai, 2. Paris, 3. Glasgow
Select the correct match:

A) a-2, b-3, c-1
B) a-1, b-2, c-3
C) a-3, b-1, c-2
D) a-2, b-1, c-3

ಉತ್ತರ (Answer): A

ವಿವರಣೆ (Explanation): COP21 ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ, COP26 ಗ್ಲಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು COP28 ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ a-2, b-3, c-1 ಸರಿಯಾಗಿದೆ. / COP21 in Paris, COP26 in Glasgow, and COP28 in Dubai. Thus, a-2, b-3, c-1 is correct.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10 (Question 10): ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೌರ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ (International Solar Alliance - ISA) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಭಾರತದ ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ? / In which Indian city is the headquarters of the International Solar Alliance (ISA) located?

A) ಅಹಮದಾಬಾದ್ / Ahmedabad
B) ಗುರುಗ್ರಾಮ್ / Gurugram
C) ಬೆಂಗಳೂರು / Bengaluru
D) ಹೈದರಾಬಾದ್ / Hyderabad

ಉತ್ತರ (Answer): B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಐಎಸ್‌ಎ (ISA) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಹರಿಯಾಣದ ಗುರುಗ್ರಾಮ್‌ನಲ್ಲಿದೆ (National Institute of Solar Energy ಆವರಣ). / ISA headquarters is located in Gurugram, Haryana, India.