ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ದಿನ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನೀತಿ | World Tourism Day and Karnataka Tourism Policy

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27 ರಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ World Tourism Day ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕರೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. World Tourism Day is celebrated globally on September 27 to emphasize sustainable tourism for economic empowerment.
• ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯು ‘ಒಂದು ರಾಜ್ಯ, ಹಲವು ಜಗತ್ತುಗಳು’ (One State, Many Worlds) ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಪರಂಪರೆ ತಾಣಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. Karnataka Tourism continues international branding under the banner One State, Many Worlds.
• ಹಂಪಿ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳ ಪವಿತ್ರ ಸಮುಚ್ಛಯಗಳಂತಹ (Hoysala Temples of Belur, Halebidu, Somanathapura) ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. World-class tourist amenities are being expanded across Karnataka’s UNESCO World Heritage Sites.
• ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ (Eco-Tourism) ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯ ಕಡಲತೀರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. Green investments are prioritized along the Western Ghats and coastal corridors to create local livelihood avenues.
• ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಮಿತ್ರ (Tourist Police) ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. Tourist facilitation desks and safety protocols have been fortified across top tourist circuits.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ (UN Tourism - ಹಿಂದೆ UNWTO) ಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯು ಸ್ಪೇನ್‌ನ Madrid ನಲ್ಲಿದೆ. UN Tourism is headquartered at Madrid, Spain.
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯ ಸಮುಚ್ಛಯಗಳನ್ನು (ಬೇಲೂರು, ಹಳೇಬೀಡು, ಸೋಮನಾಥಪುರ) 2023 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. The Sacred Ensembles of the Hoysalas were inscribed as UNESCO World Heritage sites in 2023.
• ಹಂಪಿ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಮುಚ್ಛಯವನ್ನು 1986 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು 1987 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. Hampi was inscribed in 1986 and Pattadakal in 1987 under the UNESCO World Heritage Convention.
• ಸಂವಿಧಾನದ Article 49 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳು, ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನಾಗಿಸಿದೆ. Article 49 obligates the State to protect monuments and places of national and historic importance.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ದಿನ: September 27.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ದಿನ (ಭಾರತ): January 25.
• ಯುಎನ್ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ (UN Tourism) ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ: Madrid, Spain.
• ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಘೋಷವಾಕ್ಯ: One State, Many Worlds.
• ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಯುನೆಸ್ಕೋ ತಾಣಗಳು: Hampi, Pattadakal, Hoysala Temples.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ‘ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ದಿನ’ವನ್ನು (World Tourism Day) ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / On which date is World Tourism Day celebrated globally?

A) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5
B) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 27 / September 27
C) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2
D) ಡಿಸೆಂಬರ್ 10

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ September 27 ಅನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ (ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ದಿನ ಜನವರಿ 25).

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ (UN Tourism) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? / Where is the headquarters of UN Tourism located?

A) ಜಿನೀವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್
B) ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್, ಸ್ಪೇನ್ / Madrid, Spain
C) ರೋಮ್, ಇಟಲಿ
D) ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ (UN Tourism) ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವು ಸ್ಪೇನ್‌ನ Madrid ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: 2023 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯ ಸಮುಚ್ಛಯ ಯಾವುದು? / Which temple cluster of Karnataka was inscribed as a UNESCO World Heritage site in 2023?

A) ಬಾದಾಮಿ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳು
B) ಹೊಯ್ಸಳರ ಪವಿತ್ರ ದೇವಾಲಯ ಸಮುಚ್ಛಯಗಳು (ಬೇಲೂರು, ಹಳೇಬೀಡು, ಸೋಮನಾಥಪುರ) / Sacred Ensembles of the Hoysalas
C) ಐಹೊಳೆ ದೇವಾಲಯ ಸಂಕೀರ್ಣ
D) ಬನವಾಸಿ ಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬೇಲೂರು, ಹಳೇಬೀಡು ಮತ್ತು ಸೋಮನಾಥಪುರದ Sacred Ensembles of the Hoysalas ಅನ್ನು 2023 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಅಧಿಕೃತ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ ‘ಒಂದು ರಾಜ್ಯ, ಹಲವು ಜಗತ್ತುಗಳು’ ಆಗಿದೆ. / The official tagline of Karnataka Tourism is ‘One State, Many Worlds’.
2. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಸಂವಿಧಾನದ 49ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವವಾಗಿದೆ. / Protection of historic monuments is covered under Article 49 of DPSP.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ; One State, Many Worlds ಕರ್ನಾಟಕದ ಟ್ಯಾಗ್‌ಲೈನ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಿಧಿ 49 ಸ್ಮಾರಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾದ ಹಂಪಿಯ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮುಚ್ಛಯವನ್ನು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ ವರ್ಷ ಯಾವುದು? / In which year was the Group of Monuments at Hampi inscribed into the UNESCO World Heritage List?

A) 1982
B) 1986 / 1986
C) 1991
D) 2000

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಹಂಪಿಯನ್ನು 1986 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ:

ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ (Site)	ಜಿಲ್ಲೆ (District)
1. Pattadakal	A. ಬಳ್ಳಾರಿ / ವಿಜಯನಗರ (Vijayanagara)
2. Hampi	B. ಬಾಗಲಕೋಟೆ (Bagalkote)
3. Gol Gumbaz	C. ವಿಜಯಪುರ (Vijayapura)

A) 1-B, 2-A, 3-C
B) 1-A, 2-B, 3-C
C) 1-C, 2-A, 3-B
D) 1-B, 2-C, 3-A

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಬಾಗಲಕೋಟೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಹಂಪಿ ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಗೋಲ್ ಗುಂಬಜ್ ವಿಜಯಪುರದಲ್ಲಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವಾಲಯವು ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆ ಯಾವುದು? / Which national scheme was launched by the Tourism Ministry for pilgrimage rejuvenation?

A) ಸಾಗರಮಾಲಾ
B) ಪ್ರಸಾದ್ ಯೋಜನೆ (PRASHAD) / PRASHAD Scheme
C) ಭಾರತಮಾಲಾ
D) ಉಡಾನ್ ಯೋಜನೆ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): PRASHAD (Pilgrimage Rejuvenation and Spiritual, Heritage Augmentation Drive) ಯೋಜನೆಯು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಚಿವಾಲಯದ ‘ಸ್ವದೇಶ್ ದರ್ಶನ್’ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಏನು? / What is the primary objective of the Swadesh Darshan scheme?

A) ಉಚಿತ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ನೀಡುವುದು
B) ಥೀಮ್ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರವಾಸಿ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗಳ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ / Integrated development of theme-based tourist circuits
C) ವಿಮಾನ ದರ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು
D) ಕೇವಲ ಹೋಟೆಲ್ ನಿರ್ಮಾಣ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದೇಶೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕಾಗಿ ಥೀಮ್ ಆಧಾರಿತ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು Swadesh Darshan ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಜಾಗತಿಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ತಾಣವಾಗಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣವಾಗಿ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿತು? / In which year were the Western Ghats inscribed as a UNESCO Natural World Heritage site?

A) 2005
B) 2010
C) 2012 / 2012
D) 2016

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ 39 ತಾಣಗಳನ್ನು 2012 ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ 25 ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / National Tourism Day is observed in India on January 25.
2. ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. / The monuments of Pattadakal represent the Chalukyan architectural style.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ; ಜನವರಿ 25 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ದಿನವಾಗಿದ್ದು, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ನಾಗರ ಮತ್ತು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಂಗಮವಾಗಿದೆ.

---