ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನ 2026 | World Mental Health Day 2026 Observance

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನವನ್ನು (World Mental Health Day) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / World Mental Health Day is marked internationally every year on October 10.
• ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ (WFMH) ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. / Global campaigns are mobilized in partnership with WHO and the World Federation for Mental Health.
• ಆಧುನಿಕ ಒತ್ತಡದ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಖಿನ್ನತೆ, ಆತಂಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ತಜ್ಞರು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. / Experts advocate clinical support, stress resilience, and counseling to counter psychological burdens in society.
• ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 24x7 ಉಚಿತ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಾಲೋಚನೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ‘ಟೆಲಿ ಮಾನಸ್’ (Tele-MANAS) ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. / Government of India operates the round-the-clock Tele-MANAS helpline across states.
• ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಂಕವನ್ನು (Stigma) ಹೋಗಲಾಡಿಸುವುದು ದಿನಾಚರಣೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. / The primary vision is destigmatizing mental illnesses and ensuring equitable healthcare access.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• Mental Healthcare Act 2017: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆ 2017 ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದು ರೋಗಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ಯತ್ನವನ್ನು ಅಪರಾಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದೆ. / Mental Healthcare Act, 2017 safeguards patients rights and effectively decriminalized suicide attempts.
• Tele-MANAS: ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2022-23 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು (Tele-MANAS) ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. / Tele-MANAS was announced in Union Budget 2022-23 under NIMHANS guidance.
• NIMHANS: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನರವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯು (NIMHANS) ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ; ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / NIMHANS operates from Bengaluru as an Institute of National Importance.
• Article 21: ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕಿನೊಳಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯದ ಹಕ್ಕು ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿದೆ. / Right to health forms an intrinsic constituent of Article 21.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನ: ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10. / Observation Date: October 10.
• ಟೆಲಿ-ಮಾನಸ್ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ: NIMHANS, ಬೆಂಗಳೂರು. / Apex Technical Hub: NIMHANS, Bengaluru.
• ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆ: 2017. / Mental Healthcare Act: Enacted in 2017.
• ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ಜಿನೀವಾ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್. / WHO Headquarters: Geneva, Switzerland.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನವನ್ನು ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / On which date is World Mental Health Day observed across the globe?

A) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 / October 2
B) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 / October 10
C) ನವೆಂಬರ್ 14 / November 14
D) ಡಿಸೆಂಬರ್ 1 / December 1

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / October 10 is observed annually as World Mental Health Day.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಒದಗಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆ ಯಾವುದು? / What is the name of India’s 24x7 comprehensive national tele-mental health helpline initiative?

A) Tele-MEDICINE
B) Tele-MANAS
C) E-Sanjeevani
D) Ayush-Portal

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): Tele-MANAS (Tele Mental Health Assistance and Networking Across States) ಉಚಿತ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. / Tele-MANAS serves as the pan-India digital mental health helpline.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನರವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (NIMHANS) ಯಾವ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ? / In which city is the National Institute of Mental Health and Neurosciences (NIMHANS) located?

A) ನವದೆಹಲಿ / New Delhi
B) ಬೆಂಗಳೂರು / Bengaluru
C) ಮುಂಬೈ / Mumbai
D) ಹೈದರಾಬಾದ್ / Hyderabad

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): NIMHANS ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. / NIMHANS is located in Bengaluru, Karnataka.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತು ‘ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು (Mental Healthcare Act) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು? / In which year was the Mental Healthcare Act passed by the Parliament of India?

A) 2012
B) 2015
C) 2017
D) 2020

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು 2017 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 2018 ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. / The landmark Mental Healthcare Act was enacted in 2017.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿದೆ. 2. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ವಿಧಿ 21 ರಡಿ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿನ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. / Consider the statements: 1. WHO is headquartered in Geneva. 2. In India, right to mental health is treated as an integral facet of Article 21. Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಆರೋಗ್ಯದ ಹಕ್ಕು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 21 ರ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. / Both statements are correct.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (WHO) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? / In which year was the World Health Organization (WHO) founded?

A) 1945
B) 1948
C) 1950
D) 1952

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): WHO ಅನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 7, 1948 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ದಿನವನ್ನು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. / WHO was founded on April 7, 1948, commemorated as World Health Day.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಟೆಲಿ-ಮಾನಸ್ (Tele-MANAS) ಯೋಜನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ನೋಡಲ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ? / Which premier institute acts as the apex nodal hub for the Tele-MANAS network?

A) AIIMS, ನವದೆಹಲಿ / AIIMS, New Delhi
B) NIMHANS, ಬೆಂಗಳೂರು / NIMHANS, Bengaluru
C) PGIMER, ಚಂಡೀಗಢ / PGIMER, Chandigarh
D) ICMR, ನವದೆಹಲಿ / ICMR, New Delhi

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): NIMHANS ಸಂಸ್ಥೆಯು ಟೆಲಿ-ಮಾನಸ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೋಡಲ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. / NIMHANS Bengaluru functions as the apex mentoring nodal agency for Tele-MANAS.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ (SDGs) ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗುರಿ ಯಾವುದು? / Which Sustainable Development Goal focuses on good health and well-being?

A) SDG 1
B) SDG 2
C) SDG 3
D) SDG 6

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): SDG 3 ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು (Good Health and Well-being) ಖಾತರಿಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. / SDG 3 targets good health and well-being for all ages.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾಯ್ದೆ 2017 ರ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ? / Which of the following is a key reform under the Mental Healthcare Act 2017?

A) ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ವಸತಿ ಕಡ್ಡಾಯ / Mandatory free housing for patients
B) ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಯತ್ನವನ್ನು ಅಪರಾಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ / Decriminalization of suicide attempts
C) ಎಲ್ಲ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧ / Total ban on medical psychiatry
D) ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಮೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವುದು / Exclusion from health insurance

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಯತ್ನಿಸಿದವರ ಮೇಲೆ ಐಪಿಸಿ ಕಲಂ 309 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವುದನ್ನು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು. / The act decriminalized attempted suicide under Section 309 IPC.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ (WFMH) ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ದಿನವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು? / In which year was World Mental Health Day first observed by WFMH?

A) 1980
B) 1992
C) 2000
D) 2005

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಶ್ವ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟವು 1992 ರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10 ರಂದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು. / First observed on October 10, 1992, initiated by the World Federation for Mental Health.

---