ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಮತ್ತು ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಸಮಿತಿ ವರದಿಗಳು | Western Ghats Conservation: Kasturirangan and Gadgil Reports

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ (Eco-Sensitive Area - ESA) ಅಧಿಸೂಚನೆ ಜಾರಿ ಕುರಿತಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿವೆ / Deliberations between the Centre and riparian states over notifying Eco-Sensitive Areas (ESA) in the Western Ghats have resurfaced.
• ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ / The Western Ghats traverse six states: Karnataka, Kerala, Maharashtra, Goa, Tamil Nadu and Gujarat.
• ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಸಚಿವಾಲಯವು (MoEFCC) ಹೊರಡಿಸಿದ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಗೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಜನವಸತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ / States have expressed reservations regarding draft notifications issued by MoEFCC to safeguard agrarian settlements.
• ಭೂಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳ ತಡೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ತಜ್ಞರು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ್ದಾರೆ / Environmental experts have reiterated the urgency of stringent eco-zoning to curb recurrent landslides and ecological degradation.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1986 (Environment Protection Act, 1986) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳನ್ನು (ESZ / ESA) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ / Eco-Sensitive Zones are designated under Section 3 of the Environment (Protection) Act, 1986.
• ಯುನೆಸ್ಕೋ (UNESCO) 2012 ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು (World Heritage Site) ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದೆ / UNESCO inscribed the Western Ghats as a World Heritage Site in 2012 for outstanding biodiversity.
• ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ವಿಶ್ವದ 36 ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಹಾಟ್‌ಸ್ಪಾಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (Biodiversity Hotspots) ಒಂದಾಗಿದೆ / The Western Ghats represent one of the world’s 36 Global Biodiversity Hotspots.
• ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿಯ 48A (ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ - ಡಿಪಿಎಸ್ಪಿ) ಮತ್ತು ವಿಧಿ 51A(g) (ಮೂಲಭೂತ ಕರ್ತವ್ಯ) ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆದೇಶ ನೀಡುತ್ತವೆ / Article 48A and Article 51A(g) mandate state and citizen duties to preserve natural ecology.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಸಮಿತಿ (WGEEP) ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ ವರ್ಷ: 2011 (ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಇಎಸ್‌ಝಡ್ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು) / Madhav Gadgil panel submitted report in 2011.
• ಡಾ. ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಗುಂಪು ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ: 2013 (ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ 37 ಪ್ರತಿಶತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಇಎಸ್‌ಎ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿತು) / Dr. K. Kasturirangan panel recommended declaring 37 percent area as ESA in 2013.
• ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರ: ಕೇರಳದ ಆನಮುಡಿ (ಎತ್ತರ: 2695 ಮೀಟರ್) / Highest peak in Western Ghats: Anamudi (2695 m).
• ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರ: ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ (ಎತ್ತರ: 1930 ಮೀಟರ್) / Karnataka’s highest peak: Mullayanagiri (1930 m).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ? / Across how many Indian states do the Western Ghats stretch?

A) 4
B) 5
C) 6
D) 7

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಗುಜರಾತ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗೋವಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 6 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1600 ಕಿಮೀ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯ (WGEEP) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದವರು ಯಾರು? / Who chaired the Western Ghats Ecology Expert Panel (WGEEP)?

A) ಡಾ. ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ / Dr. K. Kasturirangan
B) ಪ್ರೊ. ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ / Prof. Madhav Gadgil
C) ಡಾ. ಎಂ. ಎಸ್. ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ / Dr. M. S. Swaminathan
D) ಸುನೀತಾ ನಾರಾಯಣ್ / Sunita Narain

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯವು 2010 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ. ಮಾಧವ್ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಘಾಟ್ಸ್ ಇಕಾಲಜಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್ (WGEEP) ರಚಿಸಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಎಷ್ಟು ಪ್ರತಿಶತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ (ESA) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ? / What percentage of the Western Ghats was recommended as ESA by the Kasturirangan Committee?

A) 25 percent
B) 37 percent
C) 50 percent
D) 65 percent

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡಾ. ಕೆ. ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಉನ್ನತಾಧಿಕಾರ ಸಮಿತಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 37 percent (ಸುಮಾರು 60000 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ) ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ (ESA) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ಯುನೆಸ್ಕೋ 2012ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು / UNESCO inscribed Western Ghats as a World Heritage Site in 2012.
2. ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳನ್ನು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1972ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ / Eco-Sensitive Zones are notified strictly under Wildlife Protection Act 1972.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಲಯಗಳನ್ನು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1986 (Environment Protection Act, 1986) ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರವಾದ ಆನಮುಡಿ ಯಾವ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ? / In which state is Anamudi, the highest peak of the Western Ghats, situated?

A) ಕರ್ನಾಟಕ / Karnataka
B) ತಮಿಳುನಾಡು / Tamil Nadu
C) ಕೇರಳ / Kerala
D) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ / Maharashtra

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆನಮುಡಿ ಶಿಖರವು (2695 ಮೀಟರ್) ಕೇರಳದ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎನ್ರಾಕುಲಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ / Match the following peaks with their respective states:

A) 1-D, 2-A, 3-B, 4-C
B) 1-A, 2-D, 3-B, 4-C
C) 1-D, 2-B, 3-A, 4-C
D) 1-C, 2-A, 3-B, 4-D

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮುಳ್ಳಯ್ಯನಗಿರಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿದೆ, ದೊಡ್ಡಬೆಟ್ಟ ನೀಲಗಿರಿ (ತಮಿಳುನಾಡು), ಕಳಸುಬಾಯಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ತ್ಯಮಲೈ ಕೇರಳ/ತಮಿಳುನಾಡು ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ? / Which Article of the Constitution incorporates environmental protection as a DPSP?

A) Article 39A
B) Article 44
C) Article 48A
D) Article 50

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 42ನೇ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ 1976 ರ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾದ Article 48A ರಾಜ್ಯವು ಪರಿಸರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಹಾಗೂ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದ (Endemic species) ಯಾವುದು? / Which of the following is an endemic faunal species of the Western Ghats?

A) ಸಿಂಹಬಾಲದ ಸಿಂಪಿಗ / Lion-tailed Macaque
B) ಏಷ್ಯನ್ ಸಿಂಹ / Asiatic Lion
C) ಹಿಮ ಚಿರತೆ / Snow Leopard
D) ಒಂಟಿ ಕೊಂಬಿನ ಖಡ್ಗಮೃಗ / One-horned Rhino

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಲಯನ್-ಟೈಲ್ಡ್ ಮಕಾಕ್ (Lion-tailed Macaque) ಮತ್ತು ನೀಲಗಿರಿ ತಹ್ರ್ (Nilgiri Tahr) ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾದ ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (ESA) ಕೆಳಗಿನ ಯಾವ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ? / Which of the following activities is completely banned in Western Ghats ESA?

A) ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ / Organic farming
B) ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ / Eco-tourism
C) ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲು ಕ್ವಾರಿ / Mining and stone quarrying
D) ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಬೆಳೆಗಳು / Plantation crops

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಪ್ರಕಾರ ಇಎಸ್‌ಎ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಕಲ್ಲು ಕ್ವಾರಿ, ಮರಳುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ವರ್ಗದ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಯಾವ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸುತ್ತವೆ? / At which hills do the Western Ghats and Eastern Ghats converge?

A) ಆನೆಮಲೈ ಬೆಟ್ಟಗಳು / Annamalai Hills
B) ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು / Nilgiri Hills
C) ಕಾರ್ಡಮಮ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು / Cardamom Hills
D) ಪಳನಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು / Palani Hills

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳು ತಮಿಳುನಾಡು-ಕರ್ನಾಟಕ-ಕೇರಳ ಗಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ (Nilgiri Hills) ಪರಸ್ಪರ ಸಂಧಿಸುತ್ತವೆ.