ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ: 177 ತಾಲೂಕುಗಳ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ | Karnataka Drought Declaration: 177 Taluks and Management

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಕೊರತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ 177 ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬರಪೀಡಿತ ತಾಲೂಕುಗಳೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ / The Government of Karnataka has officially notified 177 taluks as drought-affected due to acute monsoon deficits.
• ಕಂದಾಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ಜಂಟಿ ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ (Ground Truthing) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣ ಬರ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ / Classification into severe and moderate drought was executed based on joint ground truthing surveys by revenue and agriculture departments.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿ (NDRF) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ / The state cabinet resolved to submit a comprehensive memorandum to the Union Government seeking financial assistance under NDRF.
• ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ಮೇವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತ್ರಿ ಯೋಜನೆ (MGNREGA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವ ದಿನಗಳ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ / Priority has been accorded to drinking water supply, fodder banks and expanding person-days under MGNREGA.
• ರೈತರ ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೇರ ನಗದು ವರ್ಗಾವಣೆ (DBT) ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರ ತಂತ್ರಾಂಶದಡಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ / Measures initiated to disburse crop loss input subsidies directly to farmers through DBT via Parihara software.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005 (Disaster Management Act, 2005) ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ, ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ / The Disaster Management Act, 2005 provides the institutional framework for disaster response, relief and mitigation.
• ಸಂವಿಧಾನದ 280ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ರಚಿತವಾಗುವ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು SDRF ಮತ್ತು NDRF ನಿಧಿಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಸೂತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ / The Finance Commission constituted under Article 280 recommends the allocation framework for SDRF and NDRF.
• ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಬರ ಕೈಪಿಡಿ 2016 (Manual for Drought Management, 2016) ಬರ ಘೋಷಣೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ / The Union Ministry of Agriculture and Farmers Welfare Manual for Drought Management 2016 lays down objective indicators for drought declaration.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ (State List - 7th Schedule) ಸೇರಿದೆ / Primary responsibility for drought response rests constitutionally with state governments under the State List.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗೆ (SDRF) ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಅನುಪಾತ 75:25 ಆಗಿರುತ್ತದೆ / The funding pattern for SDRF between Centre and general category states is 75:25.
• ಕರ್ನಾಟಕ ಬರ ಕೈಪಿಡಿ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಳೆ ಕೊರತೆ 60 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ತೀವ್ರ ಬರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ / A rainfall deficit exceeding 60 percent accompanied by dry spells triggers severe drought categorisation.
• ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೇಂದ್ರ ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ / Union Ministry of Agriculture and Farmers Welfare is the central nodal body for drought management.
• ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಆಯೋಗ: 15ನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ (ಅಧ್ಯಕ್ಷರು: ಎನ್. ಕೆ. ಸಿಂಗ್) / Disaster risk management framework under 15th Finance Commission chaired by N. K. Singh.

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು? / In which year was the Disaster Management Act enacted in India?

A) 2001
B) 2005
C) 2008
D) 2010

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತು Disaster Management Act, 2005 ಅನ್ನು 2005ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 23 ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (NDMA) ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿಗೆ (SDRF) ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಅನುಪಾತ ಎಷ್ಟು? / What is the funding ratio between Centre and general category states for SDRF?

A) 50:50
B) 60:40
C) 75:25
D) 90:10

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಾಮಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಅನುಪಾತ 75:25 ಆಗಿದ್ದು, ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯನ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಇದು 90:10 ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (NDMA) ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಯಾರು? / Who is the ex-officio Chairperson of the National Disaster Management Authority (NDMA)?

A) ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹ ಸಚಿವರು / Union Home Minister
B) ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ / Prime Minister of India
C) ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವರು / Union Agriculture Minister
D) ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ / President of India

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3(2) ರ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು NDMA ಯ ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements regarding drought declaration:
1. ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯದ 2016ರ ಬರ ಕೈಪಿಡಿಯು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ / The 2016 Drought Manual of the Union Agriculture Ministry provides operational criteria.
2. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ್ದಾಗಿದೆ / Primary responsibility for drought response lies exclusively with the Central Government.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕಲ್ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (SDMA) ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಯಾರು? / Who heads the State Disaster Management Authority (SDMA)?

A) ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು / Governor of the State
B) ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ / Chief Minister of the State
C) ಕಂದಾಯ ಸಚಿವರು / Revenue Minister
D) ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ / Chief Secretary

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಅನ್ವಯ ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (SDMA) ಪದನಿಮಿತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ / Match the following:

A) 1-C, 2-A, 3-B, 4-D
B) 1-A, 2-C, 3-B, 4-D
C) 1-C, 2-B, 3-A, 4-D
D) 1-D, 2-A, 3-B, 4-C

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): NDRF ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿ, SDRF ರಾಜ್ಯ ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿ, ಮತ್ತು SEC ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯಾಗಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ನೀಡುವ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ನರೇಗಾ (MGNREGA) ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ವರ್ಷ ಯಾವುದು? / In which year was the MGNREGA Act enacted?

A) 2003
B) 2005
C) 2007
D) 2009

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): National Rural Employment Guarantee Act ಅನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು, ನಂತರ ಇದನ್ನು MGNREGA ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ಹವಾಮಾನ ಬರ (Meteorological drought) ಮಳೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ / Meteorological drought results from deficient precipitation.
2. ಜಲವಿಜ್ಞಾನ ಬರ (Hydrological drought) ಅಂತರ್ಜಲ ಮತ್ತು ಜಲಾಶಯಗಳ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ / Hydrological drought involves depletion of subsurface and reservoir water.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಳೆ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾದಾಗ ಮೊದಲು ಹವಾಮಾನ ಬರ, ನಂತರ ಮಣ್ಣಿನ ತೇವಾಂಶ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕೃಷಿ ಬರ ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳು ಬತ್ತಿದಾಗ ಜಲವಿಜ್ಞಾನ ಬರ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ (DDMA) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಯಾರು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ? / Who chairs the District Disaster Management Authority (DDMA)?

A) ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸಿಇಒ / Zilla Panchayat CEO
B) ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ / District Collector or Magistrate
C) ಜಿಲ್ಲಾ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ / Superintendent of Police
D) ಜಿಲ್ಲಾ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸಚಿವರು / District In-charge Minister

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 2005 ರ ಪ್ರಕಾರ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು / ಜಿಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ (District Magistrate / Deputy Commissioner) ಡಿಡಿಎಂಎ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯ ಅನ್ವಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / Disaster management financing relies on recommendations under which Constitutional Article?

A) Article 275
B) Article 280
C) Article 352
D) Article 360

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ Article 280 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗುವ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ತೆರಿಗೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.