ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ನೂತನ ಯೋಜನೆಗಳು: ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಘೋಷಣೆ | Welfare Schemes for Pourakarmikas Announced in Karnataka

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ದಿನಾಚರಣೆ (Pourakarmika Day) ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಮಗ್ರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ[cite: 1].
• ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ಮಕ್ಕಳ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನೆರವು, ವಸತಿ ರಹಿತರಿಗೆ ಪಕ್ಕಾ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ನಿವೃತ್ತಿ ನಂತರ ಗೌರವಯುತ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾಸಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ[cite: 1].
• ಮಲಹೊರುವ ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಕೈಯಿಂದ ಒಳಚರಂಡಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು (Manual Scavenging) ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ[cite: 1].
• ರಾಜ್ಯ ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಯಂ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ[cite: 1].

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ನಿಬಂಧನೆಗಳು: ವಿಧಿ 17 (ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಆಚರಣೆ ನಿಷೇಧ), ವಿಧಿ 21 (ಘನತೆಯಿಂದ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕು) ಮತ್ತು ವಿಧಿ 42 (ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು).
• ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾಯ್ದೆ: ಮಲಹೊರುವ ಪದ್ಧತಿ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಅವರ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಾಯ್ದೆ, 2013 (Prohibition of Employment as Manual Scavengers and their Rehabilitation Act, 2013 - MS Act 2013).
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯೋಗ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳ ಆಯೋಗ (National Commission for Safai Karamcharis - NCSK) ಕಾಯ್ದೆ 1993 ರ ಮೂಲಕ ರಚನೆಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
• ನಮಸ್ತೆ ಯೋಜನೆ: ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಾಗೂ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯದ ಜಂಟಿ ಉಪಕ್ರಮವಾದ NAMASTE Scheme (National Action for Mechanised Sanitation Ecosystem).

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ದಿನಾಚರಣೆ: ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನ ಆಚರಣೆ[cite: 1].
• ಕೇಂದ್ರ ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯ (MoSJE).
• ಪ್ರಮುಖ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು: ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿ ಆಂದೋಲನ ವರ್ಸಸ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ (2014) - ಒಳಚರಂಡಿ ದುರಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಡ್ಡಾಯ (2023 ರಲ್ಲಿ 30 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗೆ ಏರಿಕೆ).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಯಾವ ವಿಧಿಯು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ? / Which Article of the Indian Constitution abolishes the practice of untouchability in any form?

A) ವಿಧಿ 14 / Article 14
B) ವಿಧಿ 15 / Article 15
C) ವಿಧಿ 17 / Article 17
D) ವಿಧಿ 18 / Article 18

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 17 ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದು, ಅದರ ಯಾವುದೇ ರೂಪದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೈಯಿಂದ ಮಲಹೊರುವ ಪದ್ಧತಿ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು (MS Act) ಸಂಸತ್ತು ಯಾವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು? / In which year did the Indian Parliament enact the Prohibition of Employment as Manual Scavengers and their Rehabilitation Act?

A) 1993
B) 2005
C) 2013
D) 2019

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೈಯಿಂದ ಒಳಚರಂಡಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಲಹೊರುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲು 2013 ರಲ್ಲಿ ನೂತನ MS Act 2013 ಅನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಒಳಚರಂಡಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು 100% ಯಾಂತ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರೇನು? / What is the name of the central scheme launched for 100% mechanization of sewer and septic tank cleaning?

A) ನಮಸ್ತೆ (NAMASTE)
B) ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ 2.0 (Swachh Bharat 2.0)
C) ಅಮೃತ್ (AMRUT)
D) ಸುಗಮ್ಯ ಭಾರತ್ (Sugamya Bharat)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): NAMASTE (National Action for Mechanised Sanitation Ecosystem) ಯೋಜನೆಯು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡುವ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ತತ್ವ ಯಾವುದು? / Which Directive Principle of State Policy directs the State to secure just and humane conditions of work?

A) ವಿಧಿ 39 / Article 39
B) ವಿಧಿ 41 / Article 41
C) ವಿಧಿ 42 / Article 42
D) ವಿಧಿ 43A / Article 43A

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 42 ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಾಗೂ ಮಾನವೀಯ ಕೆಲಸದ ವಾತಾವರಣ ಮತ್ತು ಹೆರಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ದಿನಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯಾವ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ? / In which month is Pourakarmika Day officially observed every year in Karnataka?

A) ಜನವರಿ / January
B) ಮೇ / May
C) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ / September
D) ಡಿಸೆಂಬರ್ / December

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ[cite: 1].

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ:
1. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿ ಆಯೋಗವು (NCSK) ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರ ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶಾಸನಬದ್ಧವಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
2. ಒಳಚರಂಡಿ ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 30 ಲಕ್ಷ ರೂ.ಗೆ ಏರಿಸಿದೆ.
ಮೇಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸರಿಯಾಗಿದೆ? / Consider the following statements:
1. NCSK currently functions as a non-statutory body whose tenure is extended periodically.
2. The Supreme Court enhanced the compensation for sewer death victims to Rs 30 lakh.
Which of the above statements is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): NCSK ಕಾಯ್ದೆಯ ಅವಧಿ 2004 ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಶಾಸನಬದ್ಧವಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿದೆ. 2023 ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಒಳಚರಂಡಿ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು 30 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಎರಡೂ ಸರಿಯಾಗಿವೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ:
1. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಖಾಯಂಗೊಳಿಸಲು ವಿಶೇಷ ನೇಮಕಾತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ.
2. ಕೈಯಿಂದ ಮಲ ಹೊರುವ ಪದ್ಧತಿಯು ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯಡಿ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಘೋಷಿಸಿದೆ.
ಸರಿಯಾದ ಆಯ್ಕೆ ಯಾವುದು? / Examine the following statements:
1. The Karnataka government framed special recruitment rules to regularize pourakarmikas.
2. The Supreme Court held that manual scavenging violates the right to live with dignity under Article 21.
Which is the correct option?

A) 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 1 only is correct
B) 2 ಮಾತ್ರ ಸರಿ / 2 only is correct
C) ಎರಡೂ ಸರಿ / Both are correct
D) ಎರಡೂ ತಪ್ಪು / Both are incorrect

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರ ಖಾಯಂಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಆರಂಭಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸಫಾಯಿ ಕರ್ಮಚಾರಿ ಆಂದೋಲನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇದು ವಿಧಿ 21 ರ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಎರಡೂ ಸರಿ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಮಲಹೊರುವ ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಯಾವುದು? / Which mobile app was launched by the Union Ministry of Social Justice to identify manual scavengers and insanitary latrines?

A) ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಆ್ಯಪ್ / Swachhata App
B) ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಅಭಿಯಾನ ಆ್ಯಪ್ / Swachhata Abhiyan Mobile App
C) ಸಫಾಯಿ ಮಿತ್ರ / Safaimitra
D) ಸುಗಮ್ಯ ಆ್ಯಪ್ / Sugamya App

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಶೌಚಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಲಹೊರುವ ಪದ್ಧತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಜಿಯೋಟ್ಯಾಗ್ ಮಾಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ವಚ್ಛತಾ ಅಭಿಯಾನ (Swachhata Abhiyan) ಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜಾರಿಯಾದ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿ: / Match the following Acts with their respective years of enactment:

A) 1-ii, 2-i, 3-iii
B) 1-i, 2-ii, 3-iii
C) 1-iii, 2-i, 3-ii
D) 1-ii, 2-iii, 3-i

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): PCR Act = 1955, SC/ST Prevention of Atrocities Act = 1989, Manual Scavengers Act = 2013.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಸ್ವಚ್ಛ ಭಾರತ ಮಿಷನ್ (ನಗರ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಚರಂಡಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ವೇಳೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಹೆಸರೇನು? / What is the name of the challenge organized under Swachh Bharat Mission (Urban) to eliminate hazardous cleaning of sewers?

A) ಸಫಾಯಿಮಿತ್ರ ಸುರಕ್ಷಾ ಚಾಲೆಂಜ್ (Safaimitra Suraksha Challenge)
B) ಅಮೃತ್ ಸಿಟಿ ಚಾಲೆಂಜ್ (AMRUT City Challenge)
C) ಸ್ವಚ್ಛ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣ್ ಲೀಗ್ (Swachh Survekshan League)
D) ಕ್ಲೀನ್ ಗಂಗಾ ಮಿಷನ್ (Clean Ganga Mission)

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮಾನವ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಒಳಚರಂಡಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಫಾಯಿಮಿತ್ರ ಸುರಕ್ಷಾ ಚಾಲೆಂಜ್ (Safaimitra Suraksha Challenge) ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.