ಶಾಖಾ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ | Urban Cooperative Banks Regulatory Norms by RBI

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡ ವಲಯದ ಪಟ್ಟಣ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಹೊಸ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಚುರುಕು ಮುಟ್ಟಿಸಿವೆ. Urban Cooperative Banks (UCBs) across Karnataka are accelerating branch expansion drives.
• ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳ (Four-Tier) ನಿಯಂತ್ರಣ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಶಾಖಾ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯುತ್ತಿದೆ. Approvals align with the revised Four-Tier Regulatory Framework mandated by the Reserve Bank of India (RBI).
• ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಠೇವಣಿ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಬಂಡವಾಳ ಸಮರ್ಪಕತೆ ಅನುಪಾತ (CRAR) ಮತ್ತು ವಸೂಲಾಗದ ಸಾಲಗಳ (NPA) ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ. Enhanced compliance on Capital to Risk-Weighted Assets Ratio (CRAR) and Non-Performing Assets (NPAs) is strictly audited.
• ಡಿಜಿಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಲ್ಯೂಷನ್ಸ್ (CBS) ಅನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸಹಕಾರಿ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. Integration of digital payment gateways and Core Banking Solutions (CBS) is mandatory for operational stability.
• ಠೇವಣಿದಾರರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಡಿಐಸಿಜಿಸಿ (DICGC) ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆಯು ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಠೇವಣಿಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. Depositors in eligible UCBs continue to enjoy coverage under the Deposit Insurance and Credit Guarantee Corporation (DICGC).

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• Banking Regulation (Amendment) Act, 2020 ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತಂದಿತು. The Banking Regulation (Amendment) Act, 2020 empowered the RBI to directly supervise management and audits of UCBs.
• ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ದ್ವಿಮುಖ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ (Dual Control) ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ: ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ (RCS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳು RBI ಅಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬರುತ್ತವೆ. Dual regulation divides statutory governance between the State Registrar of Cooperative Societies (RCS) and the RBI.
• ಎನ್‌.ಎಸ್. ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳನ್ನು 4 ಶ್ರೇಣಿಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ. The N.S. Vishwanathan Committee recommended the revised 4-tier regulatory structure for UCBs based on deposit size.
• ಡಿಐಸಿಜಿಸಿ ಕಾಯ್ದೆ 1961 ರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಹಕನ ಠೇವಣಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ Rs 5 lakh ವರೆಗೆ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. DICGC insures bank deposits up to a ceiling of Rs 5 lakh per depositor per bank.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆ: 1965 (ತಿದ್ದುಪಡಿ 2020).
• ಡಿಐಸಿಜಿಸಿ (DICGC) ಠೇವಣಿ ವಿಮಾ ಮಿತಿ: Rs 5 lakh.
• ಯುಸಿಬಿ ಸುಧಾರಣಾ ಸಮಿತಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು: N.S. Vishwanathan.
• ಆರ್‌ಬಿಐ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿನ: April 1, 1935 (ಹಿಲ್ಟನ್ ಯಂಗ್ ಆಯೋಗ).

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ 2020 ರ ಮೂಲಕ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಹಿಸಲಾಯಿತು? / Which institution was empowered to oversee cooperative banking functions under the 2020 Amendment?

A) ನಬಾರ್ಡ್ (NABARD)
B) ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) / Reserve Bank of India
C) ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ
D) ಸಿಬಿಐ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): Banking Regulation (Amendment) Act, 2020 ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೇಲೆ RBI ಗೆ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ವಿಮಾ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (DICGC) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಠೇವಣಿದಾರರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಗರಿಷ್ಠ ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ ಎಷ್ಟು? / What is the maximum insurance coverage per depositor provided by DICGC?

A) Rs 1 lakh
B) Rs 2 lakh
C) Rs 5 lakh / Rs 5 lakh
D) Rs 10 lakh

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು DICGC ವಿಮಾ ಮಿತಿಯನ್ನು 1 ಲಕ್ಷದಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ Rs 5 lakh ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ (UCBs) ರಚನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಚಿಸಿದ್ದ ಸಮಿತಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಯಾರು? / Who chaired the RBI expert committee that recommended a 4-tier regulatory framework for UCBs?

A) ಬಿಮಲ್ ಜಲಾನ್
B) ಎನ್.ಎಸ್. ವಿಶ್ವನಾಥನ್ / N.S. Vishwanathan
C) ಉರ್ಜಿತ್ ಪಟೇಲ್
D) ರಘುರಾಮ್ ರಾಜನ್

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆರ್‌ಬಿಐ ಮಾಜಿ ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಗವರ್ನರ್ N.S. Vishwanathan ಸಮಿತಿಯು ಯುಸಿಬಿಗಳ 4-ಹಂತದ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಆರ್‌ಬಿಐ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ (RCS) ದ್ವಿಮುಖ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿವೆ. / UCBs operate under dual control of RBI and State RCS.
2. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು (PACS) ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. / PACS do not come under the Banking Regulation Act.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ; ಯುಸಿಬಿಗಳು ದ್ವಿಮುಖ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದ PACS ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿವೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ‘CRAR’ ನ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪವೇನು? / What does CRAR stand for in prudential banking regulations?

A) Capital to Risk-Weighted Assets Ratio
B) Credit Reserve and Asset Ratio
C) Cash Recovery Assessment Rate
D) Centralized Repo Adjustment Requirement

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸದೃಢತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು Capital to Risk-Weighted Assets Ratio (CRAR) ಅಥವಾ ಬಂಡವಾಳ ಸಮರ್ಪಕತೆ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿ:

ಪರಿಕಲ್ಪನೆ (Term)	ವಿವರಣೆ (Description)
1. DICGC	A. ಆರ್‌ಬಿಐ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಠೇವಣಿ ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆ
2. NPA	B. 90 ದಿನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಡ್ಡಿ/ಅಸಲು ಬಾರದ ಸಾಲ
3. CBS	C. ಶಾಖೆಗಳ ನಡುವೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನೈಜ ಸಮಯದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್

A) 1-A, 2-B, 3-C
B) 1-B, 2-A, 3-C
C) 1-C, 2-A, 3-B
D) 1-A, 2-C, 3-B

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಡಿಐಸಿಜಿಸಿ ವಿಮೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, 90 ದಿನ ಮೀರಿದ ವಸೂಲಾಗದ ಸಾಲ ಎನ್‌ಪಿಎ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೋರ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಲ್ಯೂಷನ್ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಆಗಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಯಾವ ಆಯೋಗದ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು? / On the recommendation of which commission was the Reserve Bank of India established?

A) ಹಂಟರ್ ಆಯೋಗ
B) ಹಿಲ್ಟನ್ ಯಂಗ್ ಆಯೋಗ / Hilton Young Commission
C) ಸೈಮನ್ ಕಮಿಷನ್
D) ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಆಯೋಗ

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): 1926 ರ ರಾಯಲ್ ಕಮಿಷನ್ ಆನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಅಂಡ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ (Hilton Young Commission) ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಡಿಐಸಿಜಿಸಿ (DICGC) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಯಾರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ? / DICGC is a wholly owned subsidiary of which institution?

A) ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ
B) ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ
C) ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) / Reserve Bank of India
D) ಜೀವ ವಿಮಾ ನಿಗಮ (LIC)

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): DICGC ಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ Reserve Bank of India ದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಸಾಲ (NPA) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಡ್ಡಿ ಅಥವಾ ಕಂತು ಬಾಕಿ ಇರಬೇಕು? / After how many days of overdue interest or principal is a loan classified as an NPA?

A) 30 ದಿನಗಳು
B) 60 ದಿನಗಳು
C) 90 ದಿನಗಳು / 90 days
D) 180 ದಿನಗಳು

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಸಾಲದ ಕಂತು ಅಥವಾ ಬಡ್ಡಿ 90 days ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಕಿ ಉಳಿದರೆ ಅದನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಸೂಲಾಗದ ಸಾಲ (NPA) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements:
1. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆಯು 1934 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕಾರವಾಯಿತು. / The Reserve Bank of India Act was enacted in 1934.
2. ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಆರ್‌ಬಿಐ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಸಿಆರ್‌ಆರ್ (CRR) ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಆರ್ (SLR) ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. / Cooperative banks are exempt from CRR and SLR requirements.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆರ್‌ಬಿಐ ಕಾಯ್ದೆ 1934 ರದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಆರ್‌ಬಿಐ ನಿಯಮದಂತೆ CRR ಮತ್ತು SLR ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು; ಹೀಗಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ 2 ತಪ್ಪಾಗಿದೆ.

---