ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಭಿಯಾನದ 12 ವರ್ಷಗಳ ಪಯಣ: ಭಾರತದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ರಾಂತಿ | 12 Years of Make in India Initiative

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಭಾರತವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉಪಕ್ರಮ ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ (Make in India) ಯಶಸ್ವಿ 12 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ. / The flagship national initiative Make in India marked 12 successful years of catalyzing domestic manufacturing, investment inflows, and indigenous innovation.
• ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯದ (Ministry of Commerce and Industry) ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಉತ್ತೇಜನ ಇಲಾಖೆ (DPIIT) ಈ ಅಭಿಯಾನದ ಮುಖ್ಯ ಸಂಯೋಜಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. / Led and coordinated by the Department for Promotion of Industry and Internal Trade (DPIIT) under the Ministry of Commerce and Industry.
• ಈ ಅಭಿಯಾನವು ಆಟೋಮೊಬೈಲ್, ರಕ್ಷಣೆ, ಜವಳಿ, ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ 27 ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. / Encompasses 27 designated champion manufacturing and service sectors, driving unprecedented expansion across electronics, defence, and automotive supply chains.
• ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 14 ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ (PLI - Production Linked Incentive) ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 1.97 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಬಜೆಟ್ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. / Bolstered by the landmark Production Linked Incentive (PLI) Scheme across 14 frontier sectors with an outlay of Rs. 1.97 lakh crore.
• ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವಿಕೆ (Ease of Doing Business), ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕ ಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (National Single Window System) ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (FDI) ನಿಯಮಗಳ ಸರಳೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ದಾಖಲೆಯ ಜಾಗತಿಕ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಭಾರತ ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. / Facilitated ease of doing business via deregulation, FDI liberalization, and the digitized National Single Window System (NSWS).

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ಅಭಿಯಾನದ ಪ್ರಾರಂಭ: ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು 2014ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಭವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. / Launch Milestone: Officially inaugurated on September 25, 2014 by Prime Minister Narendra Modi at Vigyan Bhawan, New Delhi.
• ಅಭಿಯಾನದ ಲಾಂಛನ (Emblem): ಗೇರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಚಕ್ರಗಳಿಂದ (Gears) ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಏಷ್ಯಾದ ಸಿಂಹ (Asiatic Lion) ಕೈಗಾರಿಕಾ ಶಕ್ತಿ, ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. / Emblem: A galloping Asiatic lion composed of industrial cogs and gears, symbolizing dynamic industrial prowess.
• ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪಾದನಾ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಜಿಡಿಪಿ ಪಾಲು: ಭಾರತದ ಜಿಡಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದ ಪಾಲನ್ನು ಶೇಕಡಾ 25 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. / Manufacturing Target: Aims to elevate the manufacturing sector’s contribution to India’s GDP to 25% and foster quality industrial employment.
• FDI ನೀತಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು: ರಕ್ಷಣೆ, ರೈಲ್ವೆ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಮತ್ತು ವಿಮಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ (Automatic Route) ಶೇಕಡಾ 100 ರವರೆಗೆ ಎಫ್‌ಡಿಐಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. / FDI Regimes: Liberalized composite foreign direct investment limits up to 100% under the automatic route in critical non-sensitive sectors.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ನೋಡಲ್ ಸಚಿವಾಲಯ: ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವಾಲಯ.
• ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆ: ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಉತ್ತೇಜನ ಇಲಾಖೆ (DPIIT).
• ಆರಂಭವಾದ ದಿನಾಂಕ: 2014ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25.
• ಲಾಂಛನ: ಗೇರ್‌ಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಏಷ್ಯಾದ ಸಿಂಹ (Asiatic Lion).
• PLI ಯೋಜನೆ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ: 1.97 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. (14 ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳು).

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 12 ವರ್ಷಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಪಯಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ (Make in India) ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯಾವ ದಿನಾಂಕದಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು? / On which date was the flagship ‘Make in India’ initiative officially launched in India?

A) 2014ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15 / August 15, 2014
B) 2014ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25 / September 25, 2014
C) 2014ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2 / October 2, 2014
D) 2015ರ ಜನವರಿ 26 / January 26, 2015

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು 2014ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25 ರಂದು ದೆಹಲಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಭವನದಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. / Formally unveiled by Prime Minister Narendra Modi on September 25, 2014.

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಉಪಕ್ರಮದ ಮುಖ್ಯ ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು? / Which department acts as the primary coordinating nodal agency for the Make in India initiative?

A) ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆ (DEA) / Department of Economic Affairs
B) ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಉತ್ತೇಜನ ಇಲಾಖೆ (DPIIT) / DPIIT
C) ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆ / Department of Revenue
D) ನೀತಿ ಆಯೋಗ / NITI Aayog

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ DPIIT (ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಉತ್ತೇಜನ ಇಲಾಖೆ) ಈ ಉಪಕ್ರಮದ ನೋಡಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / The Department for Promotion of Industry and Internal Trade (DPIIT) coordinates Make in India.

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಅಭಿಯಾನದ ಅಧಿಕೃತ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ (Logo) ಗೇರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಚಕ್ರಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ ಯಾವುದು? / Which animal, stylized with industrial cogs and gears, is depicted on the official Make in India emblem?

A) ಬಂಗಾಳದ ಹುಲಿ (Bengal Tiger) / Bengal Tiger
B) ಏಷ್ಯಾದ ಸಿಂಹ (Asiatic Lion) / Asiatic Lion
C) ಆನೆ (Elephant) / Elephant
D) ಒಂದು ಕೊಂಬಿನ ಖಡ್ಗಮೃಗ (One-horned Rhino) / Rhino

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲೋಗೋವು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯಂತ್ರಚಕ್ರಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಏಷ್ಯಾದ ಸಿಂಹವನ್ನು (Asiatic Lion) ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ದೇಶದ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. / The emblem features a vibrant Asiatic Lion made of industrial cogs.

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 14 ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳಿಗೆ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ‘PLI’ ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ಣ ರೂಪವೇನು? / What does the acronym ‘PLI’ stand for in the context of industrial schemes under Make in India?

A) Public Logistics Infrastructure
B) Production Linked Incentive
C) Private Liquidity Initiative
D) Prime Level Investment

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): PLI ನ ಪೂರ್ಣ ರೂಪ Production Linked Incentive (ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ) ಎಂದಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. / PLI stands for Production Linked Incentive scheme.

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: ಭಾರತದ ಜಿಡಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯದ (Manufacturing Sector) ಪಾಲನ್ನು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಶೇಕಡಾಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಮೂಲ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ? / Make in India aims to raise the share of the manufacturing sector in India’s GDP to what percentage?

A) 15%
B) 20%
C) 25%
D) 30%

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ದೇಶದ ಜಿಡಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ 25 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಇದರ ಗುರಿ. / Envisions enhancing the contribution of manufacturing to 25% of GDP.

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಉಪಕ್ರಮದ ಕುರಿತಾದ ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ: 1. ಇದು 27 ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವಲಯಗಳ ಸಮಗ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 2. ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕ ಗವಾಕ್ಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಯನ್ನು (NSWS) ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. / Consider the following statements regarding Make in India: 1. It encompasses 27 champion manufacturing and services sectors. 2. The National Single Window System (NSWS) was integrated to streamline business approvals. Which of the statements given above is/are correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ನೀಡಲಾದ ಎರಡೂ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆ. ಇದು 27 ವಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು NSWS ಮೂಲಕ ಏಕ ಗವಾಕ್ಷಿ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. / Both statements are correct under Make in India regulatory milestones.

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಕೈಹಿಡಿದು ನಡೆಸಲು ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಏಜೆನ್ಸಿ ಯಾವುದು? / Which is India’s dedicated national investment promotion and facilitation agency established under the DPIIT?

A) ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ (Invest India) / Invest India
B) ನೀತಿ ಆಯೋಗ (NITI Aayog) / NITI Aayog
C) ಫಿಕ್ಕಿ (FICCI) / FICCI
D) ಸಿಐಐ (CII) / CII

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ (Invest India) ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂಡಿಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಮತ್ತು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಏಜೆನ್ಸಿಯಾಗಿದೆ. / Invest India is the national investment facilitation agency set up under DPIIT.

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು 14 ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳಿಗಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ (PLI) ಯೋಜನೆಯ ಒಟ್ಟು ಬಜೆಟ್ ಮೊತ್ತವೆಷ್ಟು? / What is the total financial outlay earmarked for the Production Linked Incentive (PLI) scheme across 14 sectors?

A) 50,000 ಕೋಟಿ ರೂ. / Rs. 50,000 Crore
B) 1.00 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. / Rs. 1.00 Lakh Crore
C) 1.97 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. / Rs. 1.97 Lakh Crore
D) 3.50 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. / Rs. 3.50 Lakh Crore

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 14 ವಲಯಗಳ PLI ಯೋಜನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರವು ಒಟ್ಟು 1.97 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂ. ಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ನಿಧಿಯನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದೆ. / The Union Cabinet committed Rs. 1.97 lakh crore across 14 champion sectors under PLI.

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ‘ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಅಭಿಯಾನದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲಿ (Four Pillars) ಕೆಳಗಿನ ಯಾವುದು ಸೇರಿಲ್ಲ? / Which of the following is NOT one of the recognized four pillars of the Make in India initiative?

A) ಹೊಸ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು (New Processes) / New Processes
B) ಹೊಸ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ (New Infrastructure) / New Infrastructure
C) ಹೊಸ ಮನಸ್ಥಿತಿ (New Mindset) / New Mindset
D) ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಬಂಧ (Ban on Private Investment) / Ban on Private Investment

ಉತ್ತರ: D / Answer: D

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಮೇಕ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ 4 ಸ್ತಂಭಗಳೆಂದರೆ: ಹೊಸ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಹೊಸ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಹೊಸ ವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮನಸ್ಥಿತಿ. ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧವಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. / The four pillars are New Processes, New Infrastructure, New Sectors, and New Mindset.

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವಿಕೆ (Ease of Doing Business) ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ‘ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ ಆಕ್ಷನ್ ಪ್ಲಾನ್’ (BRAP) ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ? / Which organization releases the Business Reforms Action Plan (BRAP) ranking for Indian States?

A) ಆರ್‌ಬಿಐ (RBI) / RBI
B) ಡಿಪಿಐಐಟಿ (DPIIT) / DPIIT
C) ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗ / Finance Commission
D) ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ (World Bank) / World Bank

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಕೇಂದ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದ DPIIT ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ರಾಜ್ಯಗಳು ಕೈಗೊಂಡ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ BRAP ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. / DPIIT formulates and releases the annual Business Reforms Action Plan (BRAP) rankings for States.