ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಟೋಕೇ ಹಲ್ಲಿಗಳ ಅಕ್ರಮ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ತಡೆ | Tokay Gecko Rescue in Assam

1. ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯದ ಸಾರಾಂಶ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (Comprehensive Summary & Exam Analysis):

ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಚಲಿತ ಘಟನೆಗಳು (Core Current Affairs Summary):

• ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಗೋಲ್‌‌ಪಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಜಾಲವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ 30 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಂತ ಟೋಕೇ ಹಲ್ಲಿಗಳನ್ನು (Tokay Geckos) ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. / Forest and security agencies in Assam’s Goalpara district intercepted an illegal trafficking consignment rescuing over 30 live Tokay geckos.
• ಈ ಹಲ್ಲಿಗಳನ್ನು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳಿಗೆ (ಚೀನಾ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕ ಔಷಧಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. / The species is heavily poached due to superstitious beliefs of medicinal value in traditional Chinese and Southeast Asian medicine.
• ಟೋಕೇ ಹಲ್ಲಿ (Gekko gecko) ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ, ಭೂತಾನ್, ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಲ್ಲಿ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. / Gekko gecko is an arboreal lizard native to Northeast India and tropical forests across Asia.
• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ (ಸಂರಕ್ಷಣೆ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಇವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಕ್ರಮ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಜಾಮೀನು ರಹಿತ ಅಪರಾಧವಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. / It receives strict protection under India’s amended wildlife statutes to prevent organized cross-border poaching.
• ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ತಡೆಗೆ CITES (ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್) ಒಪ್ಪಂದದ ಪರಿಶಿಷ್ಟ II ರಲ್ಲಿ ಟೋಕೇ ಹಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. / Globally, Tokay gecko is listed under Appendix II of CITES.

ಸ್ಥಿರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಜೋಡಣೆ (Static GS Linkage):

• ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1972: ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸರೀಸೃಪಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಬೇಟೆ, ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. / Wildlife Protection Act, 1972 safeguards threatened reptiles against illegal poaching.
• CITES ಒಪ್ಪಂದ: ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಮಾವೇಶ (ಸ್ಥಾಪನೆ 1973, ಜಾರಿ 1975). / CITES regulates cross-border wildlife trade.
• ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಪರಾಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬ್ಯೂರೋ (WCCB): ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆ. / Wildlife Crime Control Bureau (WCCB) is India’s statutory nodal anti-poaching intelligence body.

ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು (High-Yield Exam Highlights):

• ಟೋಕೇ ಹಲ್ಲಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು: Gekko gecko. / Scientific name: Gekko gecko.
• CITES ಸ್ಥಾಪನೆ: 1973 (ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ). / CITES established in: 1973.
• WCCB ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ: ನವದೆಹಲಿ. / WCCB Headquarters: New Delhi.

---

2. ಈ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಹುಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು (MCQs):

ಪ್ರಶ್ನೆ 1: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸುದ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ‘ಟೋಕೇ ಹಲ್ಲಿ’ (Tokay Gecko) ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಭಾರತದ ಯಾವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ? / In which geographical part of India is the ‘Tokay Gecko’ natively found?

A) ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ / Thar Desert
B) ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ / Northeast India
C) ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ / Coastal Karnataka
D) ಲಡಾಖ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ / Ladakh Plateau

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಟೋಕೇ ಹಲ್ಲಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ (ಅಸ್ಸಾಂ, ಮೇಘಾಲಯ, ಮಣಿಪುರ ಇತ್ಯಾದಿ) ಮಳೆಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. / Tokay geckos are native to Northeast India and adjoining Southeast Asia.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 2: ಟೋಕೇ ಹಲ್ಲಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರೇನು? / What is the binomial scientific name of the Tokay Gecko?

A) Varanus bengalensis
B) Hemidactylus frenatus
C) Gekko gecko
D) Calotes versicolor

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಟೋಕೇ ಹಲ್ಲಿಯ ಅಧಿಕೃತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು Gekko gecko. / The scientific name is Gekko gecko.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 3: ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದ ಯಾವುದು? / Which international convention regulates cross-border trade in endangered wild animals and flora?

A) RAMSAR
B) CITES
C) UNFCCC
D) CBD

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) ವನ್ಯಜೀವಿ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / CITES governs international wildlife trade.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 4: ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಪರಾಧ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬ್ಯೂರೋ (WCCB) ಕುರಿತು ಕೆಳಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ / Consider the following statements regarding the Wildlife Crime Control Bureau (WCCB):
1. ಇದು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ 1972 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. / It is a statutory body constituted under the Wildlife Protection Act, 1972.
2. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿದೆ. / Its headquarters is situated in Kolkata.
ಯಾವುದು ಸರಿ? / Which is correct?

A) 1 ಮಾತ್ರ / 1 only
B) 2 ಮಾತ್ರ / 2 only
C) 1 ಮತ್ತು 2 ಎರಡೂ / Both 1 and 2
D) ಯಾವುದೂ ಅಲ್ಲ / Neither 1 nor 2

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): WCCB ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ (ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಲ್ಲ). ಆದ್ದರಿಂದ ಹೇಳಿಕೆ 1 ಮಾತ್ರ ಸರಿ. / Statement 1 is correct; HQ is in New Delhi.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 5: CITES ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಇತರ ಯಾವ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ? / CITES is popularly known as which Convention?

A) ಜಿನೀವಾ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ / Geneva Convention
B) ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ / Washington Convention
C) ಬಾನ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ / Bonn Convention
D) ವಿಯೆನ್ನಾ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ / Vienna Convention

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): CITES ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು 1973 ರಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. / Also known as the Washington Convention.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 6: ಕೆಳಗಿನ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ / Match the following conservation conventions with their secretariats:

ಸಂಸ್ಥೆ (List I)	ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ (List II)
1. CITES	a. ಜಿನೀವಾ (ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್)
2. IUCN	b. ಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ (ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್)
3. WCCB	c. ನವದೆಹಲಿ (ಭಾರತ)

A) 1-a, 2-b, 3-c
B) 1-b, 2-a, 3-c
C) 1-c, 2-a, 3-b
D) 1-a, 2-c, 3-b

ಉತ್ತರ: A / Answer: A

ವಿವರಣೆ (Explanation): CITES ಜಿನೀವಾ, IUCN ಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು WCCB ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. / All matches are correctly aligned.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 7: ಟೋಕೇ ಹಲ್ಲಿಗಳ ಅಕ್ರಮ ಬೇಟೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೇನು? / What drives the large-scale illegal poaching and trade of Tokay geckos?

A) ಚರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ / Leather manufacturing
B) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯ ಔಷಧ ತಯಾರಿಕೆ / Traditional folklore and oriental medicines
C) ಮಾಂಸದ ರಫ್ತು / Commercial food delicacy
D) ಕೃಷಿ ಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಕೆ / Organic fertilizer manufacturing

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಉತ್ತೇಜಕ ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆಯು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. / Driven by traditional folk medicine markets in East Asia.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 8: ‘ಟ್ರಾಫಿಕ್’ (TRAFFIC) ಎಂಬ ವನ್ಯಜೀವಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಜಾಲವನ್ನು ಯಾವ ಎರಡು ಜಾಗತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು? / Which two international bodies jointly created TRAFFIC (Trade Records Analysis of Flora and Fauna in Commerce)?

A) UNESCO ಮತ್ತು UNEP
B) WWF ಮತ್ತು IUCN
C) World Bank ಮತ್ತು UNDP
D) FAO ಮತ್ತು WHO

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): TRAFFIC ಅನ್ನು 1976 ರಲ್ಲಿ WWF ಮತ್ತು IUCN ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. / Formed jointly by WWF and IUCN.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 9: ಪ್ರಾಣಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲಿಗಳು ಯಾವ ವರ್ಗಕ್ಕೆ (Class) ಸೇರಿವೆ? / Under which vertebrate class do geckos and lizards fall?

A) ಉಭಯವಾಸಿಗಳು (Amphibia)
B) ಸರೀಸೃಪಗಳು (Reptilia)
C) ಸಸ್ತನಿಗಳು (Mammalia)
D) ಪಕ್ಷಿಗಳು (Aves)

ಉತ್ತರ: B / Answer: B

ವಿವರಣೆ (Explanation): ಹಲ್ಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಾವುಗಳು ತಣ್ಣನೆ ರಕ್ತದ ಸರೀಸೃಪಗಳು (Reptilia) ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. / Geckos belong to class Reptilia.

---

ಪ್ರಶ್ನೆ 10: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ’ದ (NBA) ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಎಲ್ಲಿದೆ? / Where is the National Biodiversity Authority (NBA) of India headquartered?

A) ನವದೆಹಲಿ / New Delhi
B) ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ / Kolkata
C) ಚೆನ್ನೈ / Chennai
D) ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ / Dehradun

ಉತ್ತರ: C / Answer: C

ವಿವರಣೆ (Explanation): 2002 ರ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ವಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ NBA ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿದೆ. / Headquartered in Chennai, Tamil Nadu.

---